Görsel sanat etkinlikleriyle bütünleştirilmiş ilköğretim fen ve teknoloji öğretimi

Bu araştırmada, öğrencilerin Fen ve Teknoloji dersiyle ilgili akademik başarılarına, fen ve sanat bütünleşmesine yönelik tutumlarına görsel sanat etkinliklerinin etkileri incelenmiştir. Ayrıca bu etkinliklerle öğrencilerin konuları öğrenmeleri hakkındaki kalıcılıklarının da araştırılması amaçlanmıştır.Görsel sanat etkinlikleri, İlköğretim 6. sınıf Fen ve Teknoloji dersi ?Maddenin Tanecikli Yapısı? ünitesindeki konulara göre uyarlanmıştır. Bu çalışma, Türkiye'de 2006-2007 eğitim-öğretim yılında ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen olarak tasarlanmıştır. Deney grubundaki öğrenciler için kullanılan görsel sanat etkinlik örnekleri Çizgi ve Biçimlendirme Çalışmaları, Ebru Sanatı, Japon Origami Sanatı, Yakma Sanatı, Asitle Metal İşleme Sanatı, Süsleme Sanatı, Heykel ve Rölyef Sanatı ve Fotoğraf Sanatıdır. Maddelerin görünmez küçük parçalara bölünebileceği kavramının öğretilmesinde ebru sanatı, fiziksel değişimlerde değişen maddenin kimlik değiştirmediği, sadece görünümünün değiştiği kavramının öğretilmesinde Japon origami sanatı; kimyasal değişimlerde madde kimliğinin değiştiği ve başka bir maddeye dönüştüğü kavramının öğretilmesinde yakma sanatı ve fotoğraf baskı sanatı kullanılmıştır. Kontrol grubundaki öğrenciler için 2005 yılında Milli Eğitim Bakanlığı tarafından uygulamaya konulan ?Fen ve Teknoloji Öğretim Programı? uygulanmıştır. Her iki grubunda öğrenme yaklaşımı yapılandırmacılıktır. Bu çalışmanın katılımcıları İzmir ilindeki bir ilköğretim okulunun altıncı sınıf öğrencileridir. Bu okulun seçilmesinde ?2005 Fen ve Teknoloji Öğretim Programı?nın ilk kez uygulandığı pilot okullardan birisi olması ve öğretmenlerin yeni programla ilgili hizmet içi eğitim almaları etkili olan faktörlerdir. Kontrol ve Deney Grupları, okuldaki tüm 6. sınıf şubelerine (7 adet) uygulanan ön test sonuçlarına ve geçmiş dönemlerdeki Fen ve Teknoloji dersinden aldıkları karne notlarına göre belirlenmiştir. Ortalamaları yakın olan sınıflardan birisi deney grubu (n=24), diğeri de kontrol grubu (n=25) olarak yansız atanmıştır. Veriler, 28 maddelik 4'lü likert tipi ?Fen ve Sanat Bütünleşmesine Yönelik Tutum Ölçeği (FSBYTÖ)?, 25 maddelik çoktan seçmeli ?Maddenin Tanecikli Yapısı? ünitesiyle ilgili ?Fen Başarı Testi (FBT)? ve açık uçlu sorular kullanılarak toplanmıştır. Ayrıca verilerin geçerliği ve güvenirliğini arttırmak için yarı-yapılandırılmış görüşme formu kullanarak deney grubundan rastgele seçilen 8 öğrenciyle görüşme yapılmıştır. Ölçeklerin geçerlik ve güvenirlik çalışması bir pilot çalışmayla yapılmıştır. Tutum ölçeğinin yapı geçerliliği açıklayıcı faktör analiziyle yapılmış ve ölçeğin dört faktörlü olduğu bulunmuştur. Tutum ölçeğinin Chronbach Alpha güvenirlik katsayısı 0,92'dir. ?Maddenin Tanecikli Yapısı? ünitesiyle ilgili ?Fen Başarı Testi? nin madde analizleri yapılmış ve KR-20 güvenirlik katsayısı 0,84 olarak bulunmuştur. Yarı-yapılandırılmış görüşme formu uzmanların görüşleri doğrultusunda geliştirilmiş ve deney grubundan rastgele seçilen üç öğrenciyle görüşme yapılarak formdaki maddelerin işlerliğine bakılmıştır.Bu araştırma sonucunda görsel sanat etkinliklerinin yapıldığı deney grubu öğrencilerinin başarılarında ve tutumlarında anlamlı bir artış olduğu saptanmıştır. Deney grubundaki öğrencilerin konuyla ilgili kavramları daha iyi öğrendikleri, Fen ve Sanatın ortak kullanılması yönünde olumlu tutum sergiledikleri, Fen ve Teknoloji dersine yönelik ilgilerinin arttığı, çevrelerinde gerçekleşen sanatsal olguları kavradıkları belirlenmiştir. Öğrencilerle yapılan görüşmeler sonucunda kendilerini bu çalışmalar sayesinde özgür hissettiklerini, yaparak, yaşayarak ve deneyerek öğrendiklerini ifade etmişlerdir.