Gri dökme demirin dubleks dökümünde karbür yapıcı elementlerin mekanik ve mikroyapı özelliklerine etkilerinin incelenmesi

ÖZETDoktora TeziGR DÖKME DEM R N DUBLEKS DÖKÜMÜNDE KARBÜR YAPICIELEMENTLER N MEKAN K VE M KROYAPI ÖZELL KLER NEETK LER N N NCELENMESYahya TAŞGINFırat ÜniversitesiFen Bilimleri EnstitüsüMetalurji Eğitimi Anabilim Dalı2007, Sayfa:149Bu çalışmada, dubleks döküm tekniği kullanılarak iç kısım gri dökme demir dış kısımise yüksek alaşımlı beyaz dökme demir ve içerisine çeşitli oranlarda Mn ve B elementlerikatılan malzemeler üretilmiştir. Böylece, dökümün yüksek alaşımlı beyaz dökme demir kısmınakatılan karbür ve borür yapıcı Mn ve B elementlerinin etkileri araştırılmıştır. Çalışmada, Mn veB içerikleri değiştirilerek 7 farklı numunenin dökümü yapılmıştır. Üretilen numunelerinmikroyapısındaki değişiklikleri tespit etmek amacıyla optik mikroskop, taramalı elektronmikroskobu (SEM) ve noktasal analiz tekniği (EDS) incelemeleri, oluşan fazlar ve karbürleribelirlemek amacıyla ise X-ışını difraksiyonu (X-ray diffraction XRD) analizi yapılmıştır.Üretilen numunelerin dış kısmına katılan Mn ve B elementlerinin aşınma dayanımına etkilerinibelirlemek amacıyla pin-on-disk test metodu kullanılarak aşınma özellikleri tespit edilmiştir.Yapılan çalışmada, dış kısmı sert aşınmaya karşı dayanıklı, iç kısmı ise sünek vetitreşimi absorbe edebilen bir malzeme üretimi ve aynı zamanda dış kısma farklı oranlardakatılan Mn ve B elementlerinin etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla yapılanmikroyapı incelemeleri ve aşınma testleri sonrasında, yüksek kromlu beyaz demir kısmındaM7C3, M23C6, M2C, M3B ve M23B6 tipi karbürleri tespit edilmiş ve bu karbürler aşınma direnciniartırmıştır.Anahtar Kelimeler: Dubleks döküm yöntemi, abrasiv aşınma, yüksek kromlu beyaz demir, bor.