Gülek-Çamalan (Tarsus) alanının stratigrafisi

91 ÖZET FBE 90-S7 nolu proje kapsamında Ç. ü. Araştırma Fonu tarafından desteklenen bu çalışma, Ç. ü. Fen Bilimleri Enstitüsü, Jeoloji Mühendisliği Anabilim Dalı'nda Yüksek Lisans Tezi olarak hazırlanmıştır. Çalışma alanı Tarsus (içel) ilçesinin yaklaşık 40-50 km kuzeybatısında yeralıp Gülek-Çamalan dolayında yakalaşık 155 km-'lik bir alanı kapsamaktadır. Bu inceleme sırasında 1/S5.000 ölçekli Kozan N33 el topoğrafik paftasından yararlanılmıştır. Araştırma; saha, laboratuvar ve büro çalışmaları şeklinde sürdürülmüştür. Saha çalışmaları başlıca jeolojik harita alımı, stratigrafik kesit ölçümü ve numune derlenmesi; laboratuvar- çalışmaları ise ince kesit tanıtımları, boyama yöntemi ile kalsit-dolomit ayırdı ve kırıntılı numunelerin yıkanarak tanımlanması; büro çalışmaları ise teknik çizimler ve rapor yazımı şeklinde gerçekleştirilmiştir, inceleme alanında kronostratigrafik açıdan Mesozoyik ve Senozoyik yaşlı altı kayastratigrafi birimi haritalanmıştır. üst Triyas-Krstase yaşlı, gri-kahverenkli kireçtaşı ve dolomitik kireçtaşı yapılışlı Demirkazık formasyonu çalışma alanının temelini oluşturmaktadır-. Birimin mikritik yapılışlı olması ve içerdiği Miliolidae, Thaumatoporella ve fllgae gibi fosillere göre sığ' denizel olan ortamın daha sonra üst seviyelerdeki sarımsı renkli, pelajik foramlı, çövtlü rnikritik kireçtaşları ile derinleşmiş olduğ'unu ifade etmektedir. Birimin tavan dokana'g'ını açısal uyumsuz olarak Lizer1eyen Tersiyer yaşlı Gildirli foruasyonu 0luşturmaktadır. Bölgede Kretase-0ligosen evresinde çökelen it lostratigrafi birimleri bulunmamaktadır. Senozoyik' te, Tersiyer istifi Oligosen--ftlt Miyosen yaşlı, karasal nitelikli, sarı, kırmızımsı pembe renkli, çakı İtası, kumtaşı ve çamurtaşı ardalanmasından oluşan Gildiriiformasyonu ile başlamaktadır. Mesozoyik temel üzerine açısal uyumsuz olarak gelen birimin tavan dokanağ'ı ise Kaplankaya formasyonu ile uyumludur. Kaplanakaya formasyonu sarımsı92 gri, gri kumtaşı, kumlu kireçtaşı, silttaşı ve marn yapılışlı olup sığ' deniz-plaj ortamında çökelmiştir. Birimin üzerine Alt -Orta Miyosen yaşlı resif karbonatlarından oluşan Karaisalı formasyonu yanal ve düşey geçişlidir. Karaisalı formasyonu bol mercan, fllgae, lamellibranş ve küçük boyutlu ekinid içermektedir. Bu birimin üzerine derin denizel nitelikli, yeşilimsi gri şeyi ve marnlardan oluşma, Alt-Orta Miyosen yaşlı Güvenç formasyonu yanal ve düşey geçişili olarak gelmektedir. Birimin tavan dokana'g'ı çalışma alanı sınırları içerisinde gözlenmemektedir. Tersiyer istifinin tavanını alt birimler üzerine açısal uyumsuz olarak gelen, karasal nitelikli, kırmızımsı- pembe yukarı doğru tane boyu küçülen çakıl taşlarının dönemli ardalanımından oluşan Pliyosen yaşlı Gülek çakı İtası oluşturmaktadır. Çalışma alanında Demirkazık (üst Tr i yas-Kretase ), Gildirli (01 igosen-fllt Miyosen), Kaplankaya (filt-Orta Miyosen) ve Karaisalı (ftlt-Orta Miyosen) formasyonlarından ölçülen do'çfrult u-eg'im de'g'er 1 er ine göre kontur ve gül diyagramları yapılmıştır. Buna göre Demirkazık formasyonunda KB-GD yönlü, Gildirli formasyonunda K-G yönlü, Kaplankaya formasy onunda KB-GD yönlü ve Karaisalı formasyonunda da yine KB-GD yönlü deformasyon kuvvetlerinin etkisi gözlenmektedir. Bu nedenle inceleme alanında genel olarak KD-GB uzanımmlı, eğim atimli normal faylar ile Demirkazık formasyonunda D-B uzan imli kıvrımlar gelişmiştir. Haritalanan alan içinde ekonomik degere sahip madenler ve cevherleşmeler bulunmamaktadır. Ancak Demirkazık ve Karaisalı formasyonları T. C. D. D. tarafından balast malzemesi olarak, T. C. K. tarafından ise mıcır malzemesi olarak kullanılmaktadır. Ayrıca yine Karaisalı formasyonu, toz kireç ve çimento hammaddesi olarak kullanılmaktadır. Bundan başka bazı araştırıcılar inceleme alanı ve yakın dolayında petrolün gömülü tepe ve stratigrafik kapanlarda bulunabileceğini belirtmişlerdir.