Halk arasında batıl olarak nitelendirilen ve kutsal mekanlarda uygulanan inanç ve davranışların sosyal psikolojik açıdan incelenmesi

ÖZETBu çalışmada, kutsal mekanlarda uygulanan batıl inanç ve davranışların doğuşu,durağanlığı ve işlevleri sosyal psikolojik analiz düzeyinde ele alındı. Çalışmada, konuyla ilgilibirtakım bilgilerin derlenmesi olarak tanımlanabilecek arşiv taraması yönteminin yanı sıra, teknikolarak konuyla ilgili araştırmacının yaptığı kendi kişisel gözlemleri de kullanıldı.Çalışmanın ilk bölümünde, batıl inanç kavramına ilişkin çeşitli tanımlar derlenerek batılinancın sahip olduğu temel nitelikler subjektiflik, duygusallık, nedenle sonuç arasındakiuygunsuzluk ve objektif olgulardan geniş ölçüde sapma olarak belirlendi; bir inancın batıl olaraknitelenmesinin dışarıdan bir gözlemci tarafından yapılan bir değerlendirme olduğu vurgulandı.İkinci bölümde, objektif olgulardan sapmaya yol açarak batıl inancın oluşmasını sağlayaniki faktör grubu ele alındı: kültürel faktörler ve psikolojik faktörler. Kültürel faktörler başlığı altında,bireyin içerisinde yaşadığı fiziksel çevrenin niteliği, batıl inancın oluşumunda gerekli olgularısağlayan değişkenleri içermesi açısından ele alındı. Çevrenin dolaylı ve karmaşık etkisi çeşitlikuramsal yaklaşımlar çerçevesinde belirginleştirilmeye çalışıldı. Psikolojik faktörler başlığıaltında ise benlik kavramı üzerinde duruldu.Batıl inançların işlevleri konusu, hem anksiyetenin giderilmesine, hem de kültüreldevamlılığın sağlanmasına yönelik olarak değerlendirildi. Bu tür inançların durağanlık eğilimitaşımaları dört temel faktör grubuyla açıklanmaya çalışıldı; bunlar, algıda seçicilik, kognitifyapının sabitliği, zıt unsurlardan kaçınma eğilimi ve toplumsal destek olarak belirlendi.Sonuç bölümünde, bütün bunlar gözden geçirilerek elde edilen bulgular ortaya konuldu.