Harmonik cisim dalgalarının zemin ortamında sönümlenmesi

Anahtar kelimeler: Harmonik dalga, zeminlerde dalga yayılımı, aktif yalıtım, pasif yalıtım, dalga bariyeri, sönümleme. Doğal yada yapay dinamik yüklemeler sonucu zeminlerde ve zemin üzerindeki yapılarda kuvvetli yer hareketleri oluşabilir. Bu titreşimler, mevcut yapılara hasar verebileceği gibi, insan yaşamındaki konforu ve yaşanabilir ortam koşullarını da bozabilir. Bu nedenle titreşim kaynağından gelen ve elastik zemin ortamında yayılan dalgaların genliğini azaltmak için titreşim kaynağının yakınına ya da korunacak yapının yakınına bir dalga bariyeri modeli geliştirilebilir. Bu çalışmada doğal yada yapay bir dalga kaynağının ürettiği titreşimlerin yayılmasını önlemek (aktif yalıtım) veya titreşim kaynağından gelen dalgaların zemin ortamında yayılarak korunacak bir yapıya veya alana ulaşmasına engel olmak (pasif yalıtım) için kullanılacak en uygun dalga bariyeri modelini belirlemek üzere sistematik araştırmalar yapılmıştır. Gerçekleştirilen bu araştırmaların deneysel uygulamalarında öncelikle modelin arazi çalışma şartları hazırlanmış, zemin bölgesinden çıkartılan sondaj numuneleri ile zemin yapısı, özellikleri ve değerleri elde edilmiştir. Zeminin tabaka kalınlıklarının belirlenmesi için sismik yansıma deneyi yapılmış geometrik yapı belirlenmiştir. Harmonik dalga yayılımını sönümleyecek en uygun dalga bariyerinin belirlenmesi için yalıtımsız durum, aktif yalıtımlı durum ve pasif yalıtımlı durumlarında dalga yayılımının yük kaynağına ve korunacak yapıya dair etkilerinin farklı yalıtım modellerinde tanecik hareketine etkileri incelenmiştir. Kullanılan yalıtım modelleri; dalga bariyerinin içinin boş, su dolu, bentonit dolu ve beton dolu olması durumları için gerçekleştirilmiştir.