Hastane işletmelerinde finansal verilere dayalı performans ölçümü

Performans genel olarak kişinin ya da kurumun, hedeflediği amaçlarınıfaaliyetleri sonucu elde ettiği çıktı olarak tanımlanabilir. Performans işinmiktar ve niteliğini anlatan göstergedir.Mevcut kısıtlı kaynakların önemli bölümünün tüketildiği sağlıkmerkezlerinin temel amacı sağlık hizmetlerini en yüksek kalitede, en doğrusonuçlarla, hasta güvenliği prensiplerine uyarak ve en düşük maliyettesunabilmektir. Sağlık merkezleri kaliteli ve maliyet etkin sağlık hizmetisağlayabilmek için kârlılıklarını ve finansal performanslarını korumak vesürdürmek durumundadır.Bu tez çalışmasında temel amaç tüm yurtta 2004 yılı verileri ilepoliklinik ve klinik hasta bakımında 11.607.010 hastanın teşhis ve tedavisiniüstlenen Üniversite Hastanelerinin hizmet departmanlarını finansalperformansını ölçmek, kârlılık oranı ve etkinlik sonuçları arasında ilişki olupolmadığını belirlemektir. Bu amaçla seçilen bir Üniversite Hastanesinin sağlıkhizmeti sunan birimlerinin mali verileri incelenmiştir. Çalışmada kaynaklarındengeli ve etkili kullanımı bakımından önemli olan performans ölçümleriyanında performansı iyi ve kötü olan birimlerin girdi ve çıktı düzeyleriniincelemek, performansı kötü olan birimlerdeki performans düzeyini artırmakiçin girdi ve çıktı düzeylerini ne miktarda azaltılma ya da artırması gerektiğinibelirlemek amaçlanmaktadır.Bu amaçlara ulaşmak için seçilen Üniversite Hastanesinin 2002, 2003,2004 ve 2005 yılları maliyet muhasebesi verileri kullanılmış ve 55 hizmetbirimi araştırmaya dahil edilmiştir. Çalışmanın verileri analiz edilirken, sonyıllarda özellikle sağlık sektörünün finansal performans ölçümünde kullanılanVeri Zarflama Analizi (Data Envelopment Analysis) kullanılmıştır. Birimlerintoplam gelir ve giderleri istatistiksel yöntemlerle değerlendirilmiştir. Kullanılanveriler seçilen hastanenin maliyet muhasebesi biriminden elde edilmiştir.Araştırma sonucunda araştırma kapsamındaki birimlerin incelenen tümyıllarda 23 birimin hiçbir yılda etkin olamadığı, 5 birimin sadece 2002 yılındaetkin ve aynı zamanda kârlı olduğu, 3 birimin sadece 2003 yılında etkinolduğu ve bu birimlerle beraber toplam 4 birimin etkin olduğu, 1 biriminsadece 2004 yılında hem etkin hem kârlı olduğu, 3 birimin sadece 2005yılında hem etkin hem de kârlı olduğu tespit edilmiştir.Araştırmanın en önemli sonucu da, çalışma kapsamındaki birimlerinkârlılık ve etkinlik durumları incelendiğinde, aralarında bir ilişki olmadığıgörülmüştür. Diğer bir deyişle, incelenen yıl içinde birimin kârlı olması aynı yıliçinde etkinliğe de ulaşacağı anlamını taşımamaktadır.