Hatay'da betonarme mevcut bir okul binasının maraş depremi etkisialtında izolatörlü davranışı

Türkiye, tarihsel süreçte birçok yıkıcı depreme maruz kalmıştır. Bu depremlerden biri de 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen ve merkez üssü Kahramanmaraş olan, büyüklüğü 7.7 Mw olarak ölçülen depremdir. Bu sarsıntı, yapılarda büyük oranda hasara yol açmış, can kayıpları ve altyapı sorunlarıyla birlikte birçok binanın kullanılamaz hale gelmesine neden olmuştur. Depremden en fazla etkilenen yapılardan biri de eğitim kurumları olmuştur. Hatay ilinde bulunan ve ciddi yapısal zarar gören bir okul binası bu çalışmanın inceleme konusu olarak seçilmiştir. Söz konusu yapının deprem etkisi altındaki performansı, SAP2000 yazılımı ile üç boyutlu modellenmiş ve zaman tanım (time history) alanında doğrusal olmayan (nonlinear) analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Analiz kapsamında; güçlendirme yapılmamış mevcut yapı modeli, sadece perde eklenerek güçlendirilmiş model ve perde+sismik izolatör uygulanan model olmak üzere üç farklı durum göz önünde bulundurulmuştur. Performans analizi sonuçları, TBDY-2018'e göre, gerçek deprem kayıtları yapıya uygulandığında güçlendirilmemiş modelin çökmeye maruz kaldığı, perde duvar eklenerek güçlendirilen modelin ise kesintisiz kullanım aşamasında olduğu FEMA356 ve TBDY-2018'e göre tespit edilmiştir. Yine sismik izolatör kullanılan modelin Kesintisiz Kullanım durumunda kaldığı gözlemlenmiştir. Farklı modelleri için doğal titreşim periyodu, kat deplasmanları, taban kesme kuvvetleri ve kolonlarda meydana gelen iç kuvvetler detaylı bir şekilde değerlendirilmiştir. İzolatör kullanmak binaya gelen yükleri ve bina kat ötelemelerini düşürür bu da izolatör kullanmamız gerektiğini göstermektedir. ANAHTAR KELİMELER Deprem Hasarı, Deprem, Güçlendirilmiş Bina, Sismik İzolatör, Doğrusal Olmayan Analiz, Yapı Deprem Analizi, Betonarme Perde, Deprem Performans Analizi.