Hemşirelik öğrencilerine verilen sanal gerçeklik tabanlı afet eğitiminin afete hazıroluşluğa etkisi: Randomize kontrollü çalışma

Araştırma hemşirelik öğrencilerinde sanal gerçeklik temelli afete hazırlık eğitiminin afete hazırlık düzeyine etkisini belirlemek amacıyla paralel grup randomize kontrollü deneysel tasarım ile yapılmıştır. Araştırmanın evrenini bir üniversitesinin hemşirelik bölümünde öğrenim gören öğrenciler oluşturmuştur. Araştırma 67 hemşirelik öğrencisi (müdahale:33, kontrol:34) ile tamamlanmıştır. Verilerin toplanmasında "Tanıtıcı bilgiler formu", "Afete Hazırlık Bilgi Soru Formu", "Afete Hazırlık Beceri Formu" "Afete Hazırbulunuşluk Ölçeği (AHÖ)" ve "Afet Tehdidi İçin Psikolojik Hazırlık Ölçeği (ATİPHÖ)" kullanılmıştır. Araştırmada 4 hafta her oturum 50 dakika olacak şekilde müdahale grubundaki hemşirelik öğrencilerine standart afet eğitimine ek olarak sanal gerçeklik simülasyonu uygulanırken kontrol grubundaki hemşirelik öğrencilerine standart eğitim uygulanmıştır. Tüm gruplara müdahale öncesi (ön test), müdahalenin tamamlanmasından sonra (son test) ve 8.haftada (izlem test) veri toplama araçları uygulanmıştır. Verilerin analizinde ki-kare testi, karma tasarımlı ANOVA ile birlikte "Bonferroni çoklu karşılaştırma testi" kullanılmıştır. Müdahale grubu ve kontrol grubu arasında afete hazırlık bilgi ve beceri düzeyleri, AHÖ ve ATİPHÖ ön test puan ortalamaları açısından istatistiksel olarak anlamlı fark olmadığı belirlenmiştir (p>0,05). Müdahale grubundaki hemşirelik öğrencilerinin eğitim programı sonrası (son test) ve izlem (8.hafta) testinde afete hazırlık bilgi ve beceri düzeyleri, AHÖ ve ATİPHÖ toplam puan ortalamalarının kontrol grubuna göre istatiksel olarak anlamlı şekilde arttığı (p<0.001) tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda sanal gerçeklik temelli afete hazırlık eğitiminin standart eğitim yöntemlerine göre afete hazırlık düzeylerini geliştirmede etkili bir yöntem olduğu belirlenmiştir. Bu bağlamda afete hazırlık eğitimi sürecinde ve afet hemşireliği müfredatı planlamasında sanal gerçeklik teknolojisinin kullanılması önerilmektedir. Anahtar kelimeler: Sanal gerçeklik, simülasyon, afete hazırlık, psikolojik hazırlık, hemşirelik eğitimi, hemşirelik öğrencileri