Hidroksiklorakin'in P-glikoprotein substratı talinololün farmakokinetiğine etkisi

Hidroksiklorokin (HCQ) kronik inflamatuar hastalıkların tedavisinde yaygın olarak kullanılan antimalaryal bir ilaçken Covid-19 pandemisinde viral klirenste artma ve azalmış hastalık progresyonu nedeni ile tedavi şemasına dahil edildikten sonra, yan etki ve potansiyel ilaç-ilaç etkileşmelerinden dolayı tedaviden çıkartılmıştır. P-glikoprotein (P-gp), vücudun çeşitli dokularında eksprese olarak ilaçların farmakokinetiğinde ve ilaç-ilaç etkileşmelerinde önemli rol oynayan bir efluks proteinidir. Bu çalışmada, tek doz ve tekrarlanan dozda uygulanan HCQ'nin eş zamanlı uygulanan P-gp substratı talinololün farmakokinetiğine etkilerinin Wistar albino sıçanlarda incelenmesi amaçlanmıştır. Tek doz çalışmasında, HCQ (25 mg/kg) ve talinolol (20mg/kg), tekrarlı uygulamada ise, 7 gün süre ile HCQ (25 mg/kg) uygulamasını takiben 8. günde tek doz talinolol (20 mg/kg) oral olarak sıçanlara uygulanmıştır (her grup için n=5). 0.5, 1.,2.,4. ve 5. saatlerde kan örneği alınmış ve talinololün plazma düzeyleri HPLC yöntemi ile tayin edilmiştir. Tekrarlı doz uygulama sonrası karaciğer P-gp protein düzeyleri Western blot ile tayin edilmiştir. HCQ'nin tek doz uygulaması talinololün Cmaks (0,16±0,09µg/ml vs 0,23±0,1µg/ml; p=0,3095) ve AUCtotal (0,54±0,18µg*sa/ml vs 0,74±0,19µg*sa/ml; p=0,1905) değerlerini 1,4 kat artırırken, 7 günlük uygulama Cmaks (0,22±0,04µg/ml vs 0,19±0,06µg/ml; p=0,8413) ve AUCtotal (0,62±0,11 µg*sa/ml vs 0,53±0,12 µg*sa/ml; p=0,3095) değerlerinde azalmaya neden olmuştur. Tekrarlı doz HCQ uygulaması karaciğer P-gp protein düzeylerini azaltmıştır. Tek doz ve tekrarlı doz HCQ çalışmasında elde ettiğimiz farklı sonuçların, HCQ'nin diğer intestinal alım taşıyıcılarının inhibisyonu veya P-gp inhibisyonu sonucu meydana gelen başka taşıyıcıların upregülasyonuna bağlı olabileceği düşünülmektedir.