Hipertansif bireylerde aerobik egzersiz eğitimi ile mat pilates egzersizlerinin kan basıncı, fonksiyonel kapasite ve yaşam kalitesi üzerine etkilerinin karşılaştırılması

Çalışmamızın amacı hipertansiyonlu (HT) erişkin bireylerde dirençli egzersizlerle kombine edilen Aerobik Egzersiz Eğitimi ve dirençli egzersizlerle kombine edilen Mat Pilates Egzersizlerinin kan basıncı (KB), fonksiyonel kapasite ve yaşam kalitesi üzerine etkilerinin karşılaştırılmasıdır. Çalışmamıza Bezmialem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Kardiyoloji Anabilim Dalı'na başvuran evre 1 ve evre 2 HT tanısı alan 27 hasta dahil edildi. Katılımcılar randomize edilerek Grup 1; Aerobik Egzersiz Eğitimi Grubu (n=9), Grup 2; Mat Pilates Egzersizleri Grubu (n=9) ve Kontrol Grubu (n=9) olmak üzere 3 gruba ayrıldı. Grup 1'e haftada 3 gün gözetimli Aerobik Egzersiz Eğitimi, Grup 2'ye haftada 3 gün gözetimli, Mat Pilates Egzersizleri verildi. Eğitim gruplarına ilave olarak haftada 2 gün dirençli egzersiz programı ev egzersizleri olarak önerildi. Kontrol grubuna 8 haftalık süreçte sadece rutin önerilerde bulunuldu. Tüm gruplar, 8 hafta boyunca önerilen rutin farmakoterapilerine devam etti. Hipertansif bireylerin, Sistolik Kan Basıncı (SKB) ve Diyastolik Kan Basıncı (DKB) manuel ölçüm yolu ile, fonksiyonel kapasiteleri 6 Dakika Yürüme Testi (6DYT) ile ve yaşam kalitesi 2 kısımdan oluşan EuroQoL Genel Yaşam Kalitesi (EQ 5D-5L) anketi ile ölçülüp kaydedildi. Değerlendirmeler başlangıç (T0), 4. hafta (T4) ve 8. hafta (T8) olmak üzere üç kez yapıldı. Çalışmadan elde edilen verilerin analizi için IBM SPSS v.28 programı kullanıldı. Tüm istatistiksel analizler için anlamlılık düzeyi p<0,005 olarak kabul edildi. Tüm verilerin normal dağılım gösterip göstermediği, Shapiro-Wilk Testi ile incelendi. Kategorik değişkenler Fisher-Freeman-Halton Exact test ile karşılaştırıldı. Grup içi verilerin karşılaştırılmasında Repeated ANOVA Test kullanıldı. Anlamlı fark bulunan değişkenler için Pillai's Trace Test kullanıldı. Normal dağılım gösteren gruplar arası veriler One Way Anova Testi ile karşılaştırıldı ve anlamlı fark bulunan değişkenler için farkın hangi gruplar arasında olduğunu tespit etmede "post hoc" test olarak Bonferroni Testi kullanıldı. Çalışmamızın bulguları incelendiğinde; Grup 1'de SKB ölçümlerinde T0-T4 ve T0-T8 arasında azalmalar bulundu, bu azalmalar istatiktiksel olarak anlamdı idi (p<0,05). DKB ölçümlerinde ise T0-T8 arasında istatiktiksel olarak anlamlı fark bulundu (p<0,05). Grup 2'de T0-T8 arasında SKB'nda düşüşler kaydedildi ve bu düşüşler istatiktiksel olarak anlamlı bulundu (p<0,05). DKB ölçümlerinde ise, T0-T8 arasında istatiktiksel olarak anlamlı fark yoktu (p>0,05). Grup 3'te SKB ve DKB ölçümlerinde tüm zamanlar karşılaştırıldığında istatiktiksel olarak anlamlı fark yoktu (p<0,05). Gruplar arası karşılaştırma yapıldığında, SKB'nı azaltmada Grup 1 ve Grup 2 arasında istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu (p>0,05). Fonksiyonel kapasite bulgularında, Grup 1 ve Grup 2'de T0-T8'de 6DYM'nde istatiktiksel olarak anlamlı artışlar meydana geldi (p<0,05) ancak kontrol grubunda istatiktiksel olarak anlamlı fark yoktu (p>0,05). Yaşam kalitesi değerlendirmesinde; Grup 1 ve Grup 2'de tedavi sonrası EQ-GAS skorlarında istatiktiksel olarak anlamlı artışlar bulundu (p<0,05). Grup 1'de T0-T4 arasında EQ-5D TSİP'nda istatiktiksel olarak anlamlı iyileşmeler meydana geldi (p<0,05). Gruplar arası karşılaştırma yapıldığında, T0-T8'de EQ-5D TSİP ve EQ-GAS skorlarında Grup 1 ve Grup 2 arasında istatiktiksel olarak anlamlı fark yoktu (p>0,05). Her iki egzersiz uygulanan grup ile kontrol grubu karşılaştırıldığında yaşam kalitesinde iyileşmeler bulundu (p<0,05). Çalışmamızın sonuçları, hipertansif bireylerde farmakolojik tedaviye ek olarak verilen dirençli egzersizlerle kombine edilen Aerobik Egzersiz Eğitimi ve Mat Pilates Egzersizleri'nin SKB'nı azalttığını, 6DYM artırdığını ve yaşam kalitesini iyileştirdiğini göstermektedir. Ayrıca çalışmamızda, Aerobik Egzersiz Eğitimi'nin 4. haftanın sonunda SKB'nı azaltmada, Mat Pilates Egzersizleri'nden daha etkin olduğu bulunmuştur. Ancak 8. haftanın sonunda, Aerobik Egzersiz Eğitimi ve Mat Pilates Egzersizleri SKB'nı azaltmada birbirlerine üstün olmadıkları belirlendi. Fizyoterapistler KB'nı kontrol altına almada Mat Pilates Egzersizleri'ni programlarına dahil edebilirler. Bu yaklaşım SKB'nın azaltılmasında Aerobik Egzersiz Eğitimi kadar etkilidir.