Hizmet sektöründe kısıtlar teorisi ve katkı muhasebesi: Bir otel işletmesinde uygulama

Kısıtlar Teorisi, 1980'li yıllarda Eliyahu M. Goldratt tarafından geliştirilen bir teoridir. Bu teoriye göre, işletmelerin temel amacı bugün ve gelecekte para kazanmaktır. Kısıtlar Teorisi, işletmeleri bir zincire benzeterek zincirdeki en zayıf halkanın tüm zincirin gücünü belirlediğini savunmakta, bu bağlamda işletmelerin en zayıf halkası olan kısıtı tespit ederek ortadan kaldırmaya çalışmaktadır. Katkı muhasebesi ise, Kısıtlar Teorisi'nin ortaya koymuş olduğu performans ölçüleri ile birlikte, işletmelerin maliyetlere değil katkı payını artırmaya odaklanması gerektiklerini savunan bir yaklaşımdır. Çalışmada, Kısıtlar Teorisi'nin ve katkı muhasebesinin sunmuş olduğu ilkeler çerçevesinde, Zonguldak ilinde faaliyet gösteren bir otel işletmesinde kısıtların tespit edilmesi ve kısıtın ortadan kaldırılmasıyla bu durumun işletmenin kârı üzerindeki etkilerinin incelenmesine yönelik bir örnek olay çalışması yapılmıştır. Yapılan çalışmada, otel işletmesi Ekim 2013-Eylül 2014 döneminde incelenmiş ve Temmuz ayında işletmede piyasa kıtının olduğu tespit edilmiştir. Piyasa kısıtına yönelik olarak, işletmenin tur acentalarıyla yapacağı yeni anlaşmaların satışlarını %10 artıracağı öngörülmüştür. Aylık katkı paylarının hesaplanması ve katkı muhasebesine göre hazırlanmış gelir tablosuna göre, işletmenin katkı payında ve kârında bir artış olduğu tespit edilmiştir. Son olarak, çalışmada Kısıtlar Teorisi'nin ve katkı muhasebesinin sadece üretim işletmelerinde değil, hizmet işletmelerinde de uygulanarak başarılı sonuçlar elde edileceği görülmekte ve literatüre olumlu bir katkı da bulunulduğu düşünülmektedir.