Hüdavendigâr Eyaleti Kütahya Sancağı etrafşehir nahiyelerinin 1261 (1845) tarih ve 8610,8611,8612,8613,8614,8615 numaralı temettu'ât defterleri transkripsiyon ve değerlendirmesi

Osmanlı Devleti'nde Tanzimatın ilanından sonra maliye alanında bazı yeni düzenlemeler yapılmıştır. Osmanlı sınırları içinde yaşayan halkın gelirlerine göre tek bir vergi alınması için yeni kanunlar düzenlenmiştir. Düzenlenen yeni kanuna Temettuât vergisi adı verilmiştir. Bu herkesin gelirlerine göre vergi alınması usulü Tanzimat Fermânı'ndaki eşitlik ilkesine dayanarak uygulamaya konulmuştur. Yapılan sayımlar sonucu Temettuât Defterleri oluşmuştur. Başbakanlık Osmanlı Arşivinde kayıtlı bulunan Temettuât Defterleri ait oldukları yerleşim birimlerinin hazırlandığı döneme ait sosyal ve ekonomik yapıları hakkında önemli bilgiler sunmaktadır. Toplumun en küçük sosyal birimi olan aile düzeyinde bilgi vermektedir. Aile düzeyindeki bilgilerden hareketle mahalle köy ve tüm yerleşim birimleri hakkında sosyal ve iktisadi bilgilere ulaşmamız mümkündür.Temettüat Defterleri vergi mükellefinin adını, mesleğini, lakabını, görünüşünü, mükellefin vergiye esas olan gelir kaynaklarını, kaynağın yıllık gelirini, gelire göre alınacak vergiyi ayrıca bunlardan fazla olarak varsa ziraat dışı gelir kaynaklarını ve bu kaynaklardan alınacak vergiyi kaydetmektedir. Halkın refah seviyesi, ekilip-biçilen ürün çeşitleri, bölgenin iklimi, hayvancılığı, ticarî durumu, yerleşim şekilleri, dönemin nüfus yapısı ve nüfusun hareketliliği vb. bilgileri bu defterlerde açıkça görebilmemiz mümkündür. Bütün bunlar tek tek yazıldıktan sonra vergi mükellefi olan aile reislerinin de isimlerinin altında yıllık ödeyecekleri temettu` vergisi gösterilmiştir.Yüksek Lisans tez çalışması olan bu Temettu'ât Defterlerinden Kütahya Sancağı'na tabi, Etrafşehir nahiyelerine bağlı aşağıdaki köylerin Temettu'ât Defterlerinin transkripsiyonu ve değerlendirilmesi yapılmıştır:ML. VRD. TMT. d.8610 Kızılcaviran KöyüML. VRD. TMT. d.6811 Çiftlik-i Candıraş KöyüML. VRD. TMT. d.8612 Keriz KöyüML. VRD. TMT. d.8613 Sofu Mâviranhisar KöyüML. VRD. TMT. d.8614 Demircivîran KöyüML. VRD. TMT. d.8615 Zağra KöyüTezimizin ana kaynağı olan köylere ait temettuât defterlerinin değerlendirmesinde bilgiler konularına göre tasnif edilmiş ve tablo ve grafiklerle gösterilerek incelemiş sunulmuştur.