Hükümlü ve tutukluların cezaevi psiko-sosyal servisine bakışı: Eski hükümlü ve tutuklular üzerine bir anket çalışması

Özgürlüğü kısıtlama biçimlerinden olan hapis sistemi, varoluşu sorgulanmamış, ancak şekli, yöntemi ve infaz süresi bakımından yüzyıllar boyunca pek çok değişim geçirmiştir. İlk uygarlıklardan günümüze kadar uygulanmış ancak 16.yy'a kadar temel ceza olması fikri güdülmemiştir. Hapsetmek yerine bedene eziyet veren veya mal ile alınan kefaretler, yerini 16.yy'da hapsetmenin temel ceza olması fikrine bırakmıştır. Hapis cezasının ölüm ve işkence yerine kişiye yaşam hakkı veren bir yöntem olması ve aynı zamanda varlığının savunulması, Aydınlanma Çağı düşünürlerinin ve reformistlerin çabalarıyla belli bir düzeye gelmiştir. Bu dönemde kişinin yaşam hakkı gibi akıl, ruh ve beden sağlığının da muhafaza edilmesi en temel haklardan sayılarak, ilk cezaevi sistemlerinde eksik bırakılan ıslah kavramı öne çıkmıştır. Cezaevleri, suçlu bireyi toplumdan tecrit ederek toplumu korumayı, aynı zamanda bireyi içeride ıslah ve rehabilite ederek suçu önlemeyi hedef almalıdır. Söz konusu rehabilite günümüzde Cezaevi Psiko-sosyal Birimi ve Eğitim Birimine düşen bir görevdir. Bu çalışmada Cezaevi Psiko-sosyal Birim faaliyetlerine eğilinilmiş ve mahkûmun cezaevi şartlarında ihtiyaç duyduğu sosyal desteği ne ölçüde karşıladığı, cezaevlerinde bu servisin ne derece faal ve görünür olduğu araştırılmıştır. Yapılan alan araştırması sonucunda bireylerin cezaevi psiko-sosyal servis birimi ile etkileşimlerinin kısıtlı bir boyutta olduğu ve bu birim ile yapılan görüşmeleri faydalı bulmadıkları anlaşılmıştır.