Hz. Şuayb kıssasını siret bağlamında okumak

Kur'ân kıssalarının sîret bağlamında ele alınması esasına dayanan bu çalışma, Hz. Şuayb kıssasını sîret ışığında yeniden incelenmesidir. Çalışmada öncelikle Hz. Şuayb ve kavmiyle ilgili ayetler nazil oldukları dönem gözetilerek tespit edilmiştir. Bu ayetlerin yer aldığı surelerin nüzul sıralamasını belirlerken İzzet Derveze'nin kronolojik tertibi esas alınmıştır. Giriş bölümünde tezin konusu, amacı, önemi ve yöntemine dair bilgi verilmiştir. Birinci bölümde, Kur'ân kıssalarına genel bir bakış ve Kur'ân tefsirinde siret ilişkisi ele alınmıştır. Bu bölümde kıssa kavramı, kıssaların özellikleri, tarihî değeri, temel amaçları, Kur'ân tefsiri ile sîret ilmi arasındaki ilişki açıklanmıştır. Hz. Peygamber'in hayatının ayetlerin iniş süreciyle nasıl bir bütün oluşturduğu gösterilmiştir. İkinci bölümde Hz. Şuayb ve kavmiyle ilgili tespit ettiğimiz ayetler incelenmiş ve bu bağlamda Hz. Şuayb kıssası, Mekke dönemi toplumsal yapısı, müşriklerin tutumları ve vahyin ilk muhataplarına sunduğu mesajlar ışığında analiz edilmiştir. Hz. Şuayb'den bahseden ayetlerin tamamının mekkî olması sebebiyle Mekke döneminde nazil olan surelerle sınırlandırılan bu bölümde ele aldığımız ayetler özellikle Hz. Peygamber'in sîreti ile beraber ele alınmıştır. Tefsir ve sîret bütünlüğüyle yapılan okumalar sonucunda, Hz. Şuayb'ın Medyen halkına karşı yürüttüğü tevhid ve adalet mücadelesinin, asırlar sonra Hz. Muhammed'in Mekke müşriklerine karşı verdiği mücadeleyle birçok yönden benzerlik taşıdığı görülmüştür.