Hızlı görsel tarama yöntemleri ile Kahramanmaraş depremi öncesi ve sonrası durumlarının karşılaştırılması

Çalışmanın temel amacı, ülkemizin fay hatlarına olan yakınlığı sebebiyle mevcut yapıların deprem etkisi altındaki dayanımını ve deprem sonrası hasar derecelerini ekonomik ve hızlı olarak tespit edilebilmesi amacıyla hızlı görsel tarama yöntemlerinin etkinliği çalışılmıştır. Bu çerçevede 2023 Kahramanmaraş depremleri sonrası, Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı verileri üzerinden hasar tespitleri kapsamında elde edilen sonuçlar göz önüne alınmıştır. Google Street uygulaması üzerinden gerçekleştirilen değerlendirmelerde hızlı görsel tarama yöntemlerinden FEMA P-154, Kanada Sismik ve Riskli Yapıların Tespit Edilmesine İlişkin Esaslar Ek-2 (RYTEIE) yöntemleri kullanılmıştır. Araştırma iki aşamada gerçekleştirilmiştir. Birinci aşamada 2023 Kahramanmaraş depremi sonrasında Kahramanmaraş ili Dulkadiroğlu ilçesi Pınarbaşı Mahallesi'nde hasar tespit yöntemleri kullanılarak hasar görmüş binalar yerinde incelenmiştir. İkinci aşamada ise Hatay ilinde seçilen ilçe ve mahallelerde deprem öncesi ve sonrası durumlar Google Street uygulaması üzerinden gerçekleştirilmiştir. Yapıların deprem öncesi ve sonrasında gerçekleştirilen incelemeler ile sonuçların mevcut durumlarının karşılaştırılması yapılmıştır. Az katlı binaların çoğunlukla yer aldığı ve sert zemine sahip Pınarbaşı'nda incelenen yapıların Kanada Sismik Yöntemi ile hasarsız yapı tespit etme oranının yüksek olduğu tespit edilmiştir. Hatay bölgesinde incelenen yapıların, FEMA P-154 ile RYTEIE yöntemleri ile riskli yapı bulma becerisinin Kanada Sismik yöntemine göre daha hassas olduğu sonucuna varılmıştır. FEMA P-154 yönteminin değerlendirme puanında en etkili parametrenin bina yapım yılı olduğu görülmektedir. RYTEIE yöntemi değerlendirme puanında üzerinde deprem tehlike bölgesi, kat sayısı ve yapı nizamı etkili olan parametreler arasında yer almaktadır.