İkinci dil ediniminde hedef ve kaynak dilin sözlüksel alt kategorilenme uyumsuzluğu

Bir dilde yer alan sözcükler olay, olgu, kavram veya nesneleri soyut ya da somut anlam düzeyinde ifade eder. Bir ya da birden çok ses biriminden oluşan sözcükler bu bağlamda kendilerine ait alt anlam alanlarını da içerir. Sözcükler bu kullanımlarla birlikte değişik biçimbirimler alabilir. Söz konusu biçimler dilin söz varlığı ile dolaysız bir ilişki içerisindedir. Söz varlığı ise dile ait sözcüklerin, sözcük türlerinin, sözcüklere ait kavramların, kalıp sözlerin vb. de olduğu soyut bir sözlüktür. Bir yabancı dili öğrenen bireylerin öğrenmek durumunda olduğu sözcük bilgisi aslında hedef dilin soyut sözlüğüdür. Bu anlamda hedef ve kaynak dil arasındaki sözcük bilgisinin ve bu sözcüklerin gösterge değeri sunduğu anlam alanının ortaya konulması gerekmektedir. Zira yabancı dil öğrenimde görülen sorunlardan biri de tam olarak bu noktada karşımıza çıkmaktadır. Hedef dilde bulunan bir sözcük-kavram eşleşmesi anadilde bulunmayabilir. Bunun sebebi genellikle kaynak dilin bir üst kavramı dilselleştirmiş olması, kullanıcıların hedef dildeki altkavram için de bu sözcüğü kullanıyor olmasıdır. Öğrenici, bu tür sözcüklerin farkına varma, bağlamında kullanma, eş dizimli sözcükleri öğrenmeye ilk günden itibaren başlamaktadır. Temel seviyeden itibaren öğretilen temenni sözcükleri de dâhil olmak üzere öğrencinin bu sözcüklerin farkına varması gerekmektedir. Dolayısıyla dil öğretiminde de bu tür eşleşme uyumsuzluklarının öğretilmesi temel seviyeden başlanarak öğretim programının içerisinde yer alması gereken önemli bir kavramdır. Bu çalışma Türkçeyi ikinci dil olarak öğrenen öğrencilerin anadillerinde bulunmayan eşleşmelerin Türkçe kullanımlarına etkisini araştırmaktadır. Anadili İngilizce olan; yaş, cinsiyet ve eğitim düzeyi konularında homojen bir şekilde oluşturulmuş katılımcılar üzerinde yapılan çalışma, literatür taraması ile tespit edilen cümleler üzerinden çalışmanın evrenini oluşturmuştur. Araştırma hakkında bilgilendirilen üç dil düzeyindeki katılımcıların eşleşme uyumsuzluklarını anlayamadıkları ve Türkçedeki anlam farklılıklarını tespit edemedikleri araştırılmıştır. Ortaya çıkan veriler eşleşme uyumsuzluklarının dil öğrenimindeki etkisini göstermektedir. Ortaya çıkan veriler neticesinde eşleşme uyumsuzluklarının dil öğreniminde dikkat edilmesi gereken unsurları ortaya konulmuş, gerekli öneriler sunulmuştur.