İlköğretim birinci kademe ders kitabı illüstrasyonlarının tasarım ilkelerine ve çocukların algı düzeylerine uygunluğu

ÖZET İLKÖĞRETİM I. KADEME DERS KİTABI İLLÜSTRASYONLARININ TASARIM İLKELERİNE VE ÖĞRENCİLERİN ALGI DÜZEYİNE UYGUNLUĞU Liman, Seda Yüksek Lisans, Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı Tez Danışmanı: Doç. Güler Akalan 2007 Araştırmada, ilköğretim I. kademe ders kitabı illüstrasyonları(resimlemeleri), tasarım ilkeleri ve çocukların algı düzeylerine göre değerlendirilmiştir. Bu araştırma, nitel bir araştırma olup, araştırma çeşitlerinden ?temel araştırma? grubuna dahildir. Araştırmanın amacı; bu konuda var olan bilgilere yenilerini eklemektir. Var olan bir durum, var olduğu şekliyle ve kendi koşulları içinde değerlendirildiğinden bu araştırma ?tarama modeli?ne uygundur. Araştırmanın evreni; MEB tarafından onaylanmış ilköğretim ders kitabı illüstrasyonlarıdır. Oranlı küme örnekleme yöntemiyle seçilen örneklem; MEB tarafından onaylanmış 2005-2006 eğitim-öğretim yılında geçerliliği devam eden ilköğretim müzik ders kitabı illüstrasyonlarıdır. Bu illüstrasyonlar, öğretim üyelerinden oluşturulan bir jüri tarafından değerlendirilmiştir. Araştırmanın sonucu maddeler halinde özetlenerek aktarılmıştır: 1. Ders kitapları, sık sık yapılan müfredat değişiklikleri nedeniyle aceleyle sonuçlandırılmaktadır. İllüstrasyonlar, dizgisi tamamlanan kitap sayfalarının kalan boşluklarını değerlendirmek için kısıtlı bir zamanda yapılmaktadır. 2. İllüstrasyonlar, maliyetin düşük olması nedeniyle sanat eğitiminden yoksun kişilere yaptırılmakta ve metinde ifade edilenleri görselleştirme amacıyla kullanılmaktadır. vi 3. İllüstrasyonlar, sayfada illüstrasyon için ayrılan yerlere tam olarak yerleştirilememekte ya da baskıda kaydırılmaktadır. 4. İllüstrasyonlar, görsel algı, kıyaslama ve kavrayış gibi yaratıcılığın temelini oluşturan yetilerin kazandırılmasına yönelik yaklaşımları izlememektedir. 5. Çocukların görsel eğitim ve düşünce biçimlerinin oluşturulmasında önemli bir yeri olan ders kitaplarının; öğrencilerin algı düzeylerine uygun olmadığı, özenli resimleme, tasarım ve estetik değerlerden yoksun olduğu saptanmıştır. Araştırmanın sonunda, araştırma konusu ile ilgili sorunlara yönelik önerilere yer verilmiştir.