İlköğretim II. kademe fen bilgisi dersi öğretmenlerinin fen bilgisi dersi eğitim?öğretim süreci bakımından yeterliliklerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi

Bu araştırma; İlköğretim II. kademe Fen ve Teknoloji dersi öğretmenlerinin fen bilgisi dersi eğitim ? öğretim süreci bakımından yeterlik düzeyleri ve yeterliklerin; cinsiyet, kıdem, mezun olunan okul türü, mezun olunan bölüm, görev yapılan yerleşim birimi, okulun fiziki ve sosyal imkânları açısından değerlendirilmesinin amaçlandığı betimsel bir çalışmadır.Araştırmaya 2005?2006 öğretim yılının bahar yarıyılında, Hatay ili merkez ve merkeze bağlı belde ve köylerde görev yapan 51 fen bilgisi öğretmeni katılmıştır.Araştırma kapsamında 51 öğretmenin dersine girilerek gözlem yapılmış ve ayrıca bu öğretmenler içinden on'u ile görüşme yapılmıştırGözlem verilerinin çözümlenmesinde yüzde, frekans, aritmetik ortalama, standart sapma ve tek yönlü varyans analizinden (ANOVA) yararlanılmıştır. Değişkenler arasında anlamlı bir fark olup olmadığını belirlemede p < .05 güven aralığı kabul edilmiştir.Araştırmada öğretmenlerle yapılan görüşmelerle elde edilen nitel verilerin çözümlenmesinde ise betimsel analiz kullanılmıştır.Ulaşılan bulgular aşağıda özetlenmiştir.1. Araştırmaya katılan fen bilgisi öğretmenlerinin eğitim ve öğretim sürecini uygulama ile ilgili yeterlik düzeyleri incelendiğinde, en çok ?Ses tonunu etkili biçimde kullanma?, ?Dersi toparlama?, ?Demokratik bir öğrenme ortamı sağlama? ilkelerinin dikkate alındığı tespit edilmiştir.2. Fen bilgisi öğretmenlerinin hem planlama alanındaki yeterlik düzeyleri, hem de uygulama alanındaki yeterlik düzeylerinin cinsiyete göre değişmediği anlaşılmıştır.3. Fen bilgisi öğretmenlerinin kıdemlerine göre; kıdemi en yüksek öğretmenlerin planlamaya ve uygulamaya ilişkin yeterlikleri en yüksek olduğu gözlemlenmiştir.4. Eğitim fakültesi'nden mezun olan fen bilgisi öğretmenlerinin mezun olunan okul türüne göre planlamaya ve uygulamaya ilişkin yeterlik düzeylerinin; fen-edebiyat fakültesinden mezun olan fen bilgisi öğretmenlerinden anlamlı olarak, yüksek olduğu bulunmuştur.5. Mezun olunan bölüme göre planlamaya ilişkin yeterlik düzeyleri incelendiğinde, fen bilgisi öğretmenliği, biyoloji öğretmenliği ve fizik öğretmenliğinden mezun olan fen bilgisi öğretmenlerinin, planlamaya ilişkin yeterlik düzeylerinin; kimya öğretmenliği, biyoloji bölümü, fizik bölümü, kimya öğretmenliği bölümlerinden mezun olan, fen bilgisi öğretmenlerinden anlamlı olarak, yüksek olduğu bulunmuştur.Mezun olunan bölüme göre uygulamaya ilişkin yeterlik düzeyleri incelendiğinde ise, fen bilgisi öğretmenliği ile fizik öğretmenliğinden mezun olan fen bilgisi öğretmenlerinin; biyoloji öğretmenliği, biyoloji bölümü, kimya öğretmenliği, kimya bölümü ve fizik bölümünden mezun olan fen bilgisi öğretmenlerinden anlamlı olarak, yüksek olduğu bulunmuştur.6. İl merkezinde görev yapan öğretmenlerin hem planlamaya hem de uygulamaya ilişkin yeterlikleri köy ve beldede görev yapan öğretmenlere oranla yüksek bulunmuştur.7. Okulun fiziki ve sosyal imkânlarını çok iyi, iyi ve orta algılayan fen bilgisi öğretmenlerinin eğitim-öğretim sürecini planlama ve uygulama ile ilgili yeterlik düzeylerinin, kötü olarak algılayan fen bilgisi öğretmenlere göre anlamlı olarak yüksek olduğu bulunmuştur.Anahtar Kelimeler: Yeterlik, Fen Bilgisi öğretimi