İlköğretim matematik öğretmen adaylarının matematiksel modelleme becerilerinin geliştirilmesine yönelik öğrenme ortamının hazırlanması ve değerlendirilmesi

Araştırmanın amacı ilköğretim matematik öğretmen adaylarının matematiksel modelleme becerilerini geliştirilmeye yönelik hazırlanan bir öğrenme ortamını değerlendirmektir. Araştırma, 2015-2016 eğitim öğretim yılı bahar döneminde, Batı Karadeniz Bölgesi'nde yer alan bir devlet üniversitesinin İlköğretim Bölümü Matematik Öğretmenliği Anabilim Dalı 2. sınıfta öğrenim gören 24 öğretmen adayı ile yürütülmüştür. Hem nitel hem de nicel veri toplama ve veri analiz yöntemleri kullanıldığından araştırma, karma araştırma modeli niteliği taşımaktadır. Çalışmanın nicel kısmı tek gruplu ön test-son test tasarımına göre yürütülmüştür. Bu kısımda, matematiksel modelleme ile yapılan öğretimin, öğretmen adaylarının matematiksel modelleme becerileri üzerinde etkisi olup olmadığı incelenmiştir. Bu amaç doğrultusunda, öğretmen adaylarıyla haftada 3 saat olmak üzere 13 haftalık süre boyunca matematiksel modelleme ile öğretim yapılmıştır. Öğretmen adayları ikişerli gruplara ayrılmıştır ve her hafta her gruba iki adet matematiksel modelleme etkinliği verilerek çözmeleri istenmiştir. Ardından her grubun çözümünü sınıfla paylaşması ve tartışma yapılması sağlanmıştır. Son olarak her gruba yapılan her bir etkinlik için iki ayrı öz-değerlendirme formu verilerek modelleme sürecini değerlendirmeleri istenmiştir. Araştırmanın veri toplama araçları ön ve son matematiksel modelleme beceri testleri, öz-değerlendirme formları, öğrencilerin sınıf içinde yaptıkları etkinliklerin çözümleri ve araştırmacı günlükleri ve gözlem formundan oluşmaktadır. Matematiksel modelleme beceri testlerinin puanlandırılması Özer-Keskin (2008) tarafından geliştirilen analitik dereceli puanlama anahtarına göre yapılmıştır. Ön ve son matematiksel modelleme beceri testlerinden elde edilen verilerin analizinde SPSS 20 paket program kullanılarak eş örneklemler t testi yapılmıştır. Bunun yanında, betimleyici istatistikten yararlanılmıştır. Öğretmen adaylarıyla yapılan matematiksel modelleme ile öğretim sürecinden yansımaları değerlendirmek amacıyla öz-değerlendirme formları, öğretmen adaylarının çözümleri ve araştırmacı günlüklerinden elde edilen veriler betimsel analiz yöntemine göre çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda, öğretmen adaylarının uygulama sonrasında yapılan son matematiksel modelleme beceri testi puanlarının uygulama öncesi yapılan ön matematiksel modelleme beceri testi puanlarından anlamlı derecede yüksek olduğu görülmüştür. Dolayısıyla, öğretmen adaylarının matematiksel modelleme becerilerinde gelişim olduğu söylenebilir. Testten aldıkları toplam puanlar her bir modelleme basamağına göre ayrı ayrı ele alındığında, öğretmen adaylarının uygulama öncesinde, modelleme sürecinin ilk basamağı olan problemi anlama konusunda ve diğer aşamalarda zorluk yaşadıkları görülmüştür. Buna karşın, uygulama sonrasında öğretmen adaylarının her bir modelleme basamağına ilişkin puanlarına artış görülmüştür fakat çözümü gerçek hayata yorumlama basamağında yaşadıkları zorlukların uygulama sonrasında da devam ettiği görülmüştür. Matematiksel modelleme ile yapılan öğretim sürecinden yansımalar incelendiğinde, öğretmen adaylarının süreç içerisinde de zorluklar yaşadığı, modelleme etkinliklerinin uzun ve karmaşık olduğunu ifade ettikleri ve dolayısıyla verilen problemleri anlamada zorluk yaşadığı görülmüştür. Uygulama sürecinin sonuna doğru bu zorlukların azalarak devam ettiği araştırmada elde edilen sonuçlar arasındadır.