İlköğretim müzik derslerinin müzik öğretmeni tarafından ve müzik öğretmeni rehberliğinde yürütülmesinin öğrencilerin tutum ve başarılarına etkisi

Bu araştırma, ilköğretim müzik derslerinin müzik öğretmeni tarafından ve müzik öğretmeni rehberliğinde yürütülmesinin öğrencilerin tutum ve başarılarına etkisini belirlemek ve ilköğretim müzik eğitiminde ders çıktısının alınacağı en etkili öğrenim ve iş birliği yönteminin ortaya çıkarılması amacıyla yapılmıştır. Araştırma nicel ve nitel yöntemlerin bir arada kullanıldığı karma bir çalışmadır. Araştırmanın nicel boyutunda; yarı deneysel eşitlenmemiş kontrol gruplu öntest-sontest deseni kullanılmış, araştırmanın 8 haftalık deney süreci seçkisiz örnekleme türlerinden basit seçkisiz örnekleme yoluyla seçilen bir kontrol ve iki deney grubu ile yürütülmüştür. Araştırmanın nitel boyutunda ise araştırmanın nicel boyutunu desteklemek, sosyal geçerlik verisi elde etmek ve araştırmacının süreç içerisindeki gözlemleri ile araştırmaya derinlik katmak amacıyla betimsel bir yaklaşım kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu; 2023- 2024 eğitim öğretim bahar yarı yılında Millî Eğitim Bakanlığına bağlı (devlet) ilkokul 4. sınıfta öğrenim gören 137 öğrenci ve araştırmanın deney gruplarında görev yapmakta olan 4 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmanın nicel boyutunda veri toplama aracı olarak; çalışma öncesi ve sonrası müzik dersine yönelik tutumlarını incelemek amacıyla Umuzdaş (2012) tarafından geliştirilen 28 maddelik 5'li Likert düzenlemesi bulunan "Müzik Dersine Yönelik Tutum Ölçeği" ve 4.sınıf müzik dersi öğrenme alanları ele alınarak öğrencinin kazanması beklenilen davranışı kazanıp kazanmadığını ölçmek amacı ile araştırmacılar tarafından geliştirilen başarı testi kullanılmıştır. Araştırmanın nitel boyutunda ise, deney süreci sonunda Deney 1(a-b) (müzik öğretmeni tarafından) ve Deney 2 (a-b) (müzik öğretmeni rehberliğinde) gruplarının sınıf öğretmenlerine araştırmacılar tarafından hazırlanan açık uçlu sorulardan oluşan sosyal geçerlik sorularını içeren soru formu kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde bağımsız örneklem t testi ve bağımlı örneklem t testi kullanılmıştır. Nitel verilerin analizinde ise sosyal geçerlik soru formu ile toplanan öğretmen gözlem, görüş ve önerilerinden elde edilen veriler betimsel olarak sunulmuştur. Araştırmadan elde edilen bulgular doğrultusunda, öğrencilerin müzik dersine yönelik tutumlarında ön test ve son test arasında anlamlı bir fark gözlemlenmemiş; ancak, müzik dersine karşı tutumun olumlu olduğu sonucuna varılmıştır. Sosyal geçerlik soruları doğrultusunda elde edilen bulgular, müzik öğretmeninin ya da rehberliğinin öğrencilerin müzik ders başarılarını artırdığı, kişisel gelişimlerine olumlu katkılar sağladığı ve müzik alanında yetenekli öğrencilerin kendilerini tanıma süreçlerinin olumlu yönde ilerlediğini göstermektedir. Ayrıca, müzik derslerinin öğrencilerin genel motivasyonunu artırdığı ve sosyal, duygusal ve akademik gelişim üzerinde önemli bir etkisi olduğu tespit edilmiştir. Müzik derslerinin müzik öğretmeni tarafından yürütülmesi veya müzik öğretmeninin rehberliğinde yürütülmesinin istatistiksel olarak anlamlı bir fark yarattığı ve öğrenci başarısını artırdığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Ulaşılan sonuçlara yönelik tartışma ve önerilere yer verilmiştir.