İlkokullarda kaynaştırma eğitimi uygulamalarında karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri

Kaynaştırma, özel eğitim gereksinimi ve yetersizliği olan öğrencilerin eğitim olanaklarını artırmak için geliştirilen önemli bir eğitim planıdır. Günümüzde kaynaştırma uygulamaları yaygınlaşmış, kaynaştırma öğrenci sayısı artmış olup hemen hemen her okulumuzda kaynaştırma öğrencisi bulunmaktadır. Bu öğrencilere sınıf öğretmenleri tarafından normal sınıflarda eğitim verilmektedir. Bu araştırmanın evreni 2013-2014 eğitim öğretim yılında, Elazığ merkezinde görev yapan sınıf öğretmenleri, okul müdürleri ile rehber öğretmenler oluşturmaktadır. Bu araştırmanın örneklemi ise 2013-2014 eğitim öğretim yılında Elazığ ilinde Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı resmi olarak 15 ilköğretim okulunda görev yapan 78 sınıf öğretmeni, 18 idareci ve 13 rehber öğretmen dahil olmak üzere toplam 109 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmada öğretmenlere görüşme formu hazırlanarak açık uçlu sorular sorulmuş ve her bir görüşme formuna kod verilmiştir. Formlardaki soruların her biri kendi içerisinde alt başlıklara ayrılmış ve bu başlıklar daha genel başlıklarla ilişkilendirilmiştir. Araştırmada elde edilen bulgular şu şekilde özetlenebilir: Sınıflarında ve okullarında kaynaştırma öğrencisi olan sınıf öğretmenleri, okul müdürleri ile rehber öğretmenlerin büyük çoğunluğu kaynaştırma uygulamaları konusunda kendilerini yeterli hissetmediklerini, kaynaştırma uygulamaları ile yeterli eğitimi almadıklarını, kaynaştırma öğrencilerinin normal akranları üzerinde olumlu ve olumsuz etkileri olduğunu, ailelerle işbirliği yaparken değişik konularda zorluklar yaşadıklarını, Rehberlik Araştırma Merkezleri ile zaman zaman sıkıntılar yaşadıklarını belirtmişlerdir. Bunların yanı sıra sınıf öğretmenleri ile rehber öğretmenlerin kaynaştırmaya yönelik kullandıkları planlar sorgulanmış, genelde Bireyselleştirilmiş Eğitim Planını uyguladıkları görülmüştür. Ayrıca sınıf öğretmenleri, okul müdürleri ile rehber öğretmenler kaynaştırma eğitiminde bazı materyaller kullanılması gerektiğini ifade etmişlerdir. Materyal olarak, görsel, işitsel ve öğrencinin bireysel özelliklerine göre materyaller kullanılmasının, fiziki ortamların kaynaştırma eğitimine hazır hale getirilmesinin önemli olduğunu vurgulamanın yanı sıra öğrenme sürecinde teknoloji kullanımının ve öğrencinin yapılandırmacı yaklaşıma uygun olarak yaparak yaşayarak öğrenmesinin faydalı olacağı konusunda görüş bildirmişleridir. Yapılan araştırmada elde edilen bulgulara dayalı olarak sınıf öğretmenleri, okul müdürleri ile rehber öğretmenlerinin çoğunluğu kendilerini kaynaştırma uygulamalarında yetersiz gördüklerini ve bu alanlara yönelik eğitim alınmasının, kaynaştırma uygulamalarında işbirlikçi olarak çalışılmasının, aileler ile sürekli iletişim içinde olunmasının, kaynaştırma öğrencilerine yönelik özel planlar yapılmasının gerekli olduğunu belirtmişlerdir. Anahtar Sözcükler: Kaynaştırma, Özel Eğitim, Bireyselleştirilmiş Eğitim Planı