Türkiye'nin serbest ticaret anlaşmalarının etki değerlendirmesi: Sentetik kontrol ve çekim modeli uygulaması

Serbest ticaret anlaşmaları son 30 yıldır en sık kullanılan ekonomik entegrasyon türlerinden bir tanesidir. Özellikle Dünya Ticaret Örgütünün liberalizasyon konusunda yetersiz kaldığı durumlarda ülkeler ticaretlerini ve büyümelerini artırmak için ikili veya çok taraflı serbest ticaret anlaşmalarını kullanmıştır. Bu nedenle ülkeler açısından serbest ticaret anlaşmalarının faydalarından tam olarak istifade etmek önemlidir. Türkiye günümüze kadar 38 STA imzalamış olup 22 tanesi yürürlüktedir. Bu çalışmanın amacı Türkiye'nin imzalamış olduğu ve yürürlükte olan STA anlaşmalarının Türkiye ihracatı ve ithalatı üzerindeki etkisini ölçmektir. Literatürde ticaret analizlerinde sıkça kullanılan modelin çekim modeli olması nedeni ile bu çalışmada da çekim modeli kullanılmıştır. Bu tez, sağlam çıkarımlar elde etmek ve bulguları karşılaştırmak için çekim modeline ek olarak sentetik kontrol yöntemi metodu kullanarak literatüre katkıda bulunmaktadır. Çekim modelinde kullanılan panel veri setini 160 ülke oluşturmakta ve 1990-2020 dönemi kapsamaktadır. Çekim modeli ve sentetik kontrol metodu sonuçlarına göre İsrail, Fas, Mısır, Güney Kore, Tunus, Sırbistan, Malezya ve Karadağ ile imzalanan serbest ticaret anlaşmalarının Türkiye'nin ihracatı üzerine anlamlı bir etkisi varken, İsrail, Fas, Mısır, Bosna Hersek ve Malezya ile imzalanan serbest ticaret anlaşmalarının Türkiye'nin ithalatı üzerine anlamlı etkisi bulunmaktadır. Bu çalışmada else edilen ampirik sonuçlar imzalanan serbest ticaret anlaşmaların çoğunun Türkiye'nin ihracatı üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığını göstermektedir. Serbest ticaret anlaşmalarının kapsamının genişletilmesine yönelik revizyonlar ve yeni nesil serbest ticaret anlaşmalarının benimsenmesiyle serbest ticaret anlaşmalarının etkileri artırılabilir.