İnme geçiren hastalarda aerobik egzersizin serum miyokindüzeylerine etkisi

Egzersizin sağlık durumunu olumlu yönde etkilediği, fiziksel uygunluğu artırdığı, kas metabolizmasını ve enerji homeostazisini düzenlediği bilinmektedir. Enerji metabolizması ve kas yenileme kapasitesi ile ilgili olan miyokinler, düzenli egzersizlerle aktif kaslara destek sağlamaktadırlar. Miyokinler, iskelet kaslarının kasılması sonucunda salgılanan sitokinler ve proteinlerdir. Miyokinleri organ iletişim ağları içinde kritik aracılar olarak düşünmek, egzersizin moleküler temeline ilişkin yeni bir anlayış geliştirmede etkili olmuştur. Miyokinler lipid ve glikoz metabolizması, beyaz yağda kahverengileşme, kemik oluşumu, endotel hücre fonksiyonu, hipertrofi, insülin hassasiyeti, deri yapısı ve tümör büyümesi üzerine etkilerini gösterir. Miyokinlerin, kanser, diyabet, kardiyovasküler veya nörodejeneratif hastalıklarla mücadelede etkili olabileceği veya egzersiz reçetesi vermek için gerekli egzersiz türü ve miktarını izlemede yararlı biyobelirteçler olarak kullanılabileceği düşünülmektedir. Bu nedenle, miyokinlerin tanımlanması ve fonksiyonel karakterizasyonu üzerine kapsamlı araştırmalar yürütülmektedir. Birçok miyokin dolaşıma salgılanmaz ve iskelet kasında otokrin veya parakrin faktörler olarak işlev görerek, kas kütlesinde, yağ oksidasyonunda, glikoz alımında, insülin hassasiyetinde rol oynar. Diyabetle ve egzersize göre değişen bazı miyokinler irisin, miyonektin, interlökin 15 (IL-15), beyin kaynaklı nörotrofik faktör (BDNF) şeklinde sıralanabilir. İrisin, egzersiz sayesinde beyaz yağ dokularını daha fazla mitokondriye sahip olan kahverengi yağ dokularına dönüştürerek, vücut metabolizmasının düzenlenmesinde rol almaktadır. Egzersiz sırasında, periferik kaslardan salgılanan FNDC5/irisin, kan beyin bariyerini geçerek hipokampüste BDNF ekspresyonunu uyarır. BDNF gelişmekte olan ve yetişkin beyinde plastisitenin çeşitli yönlerinde önemli rol oynar. Miyonektin ise kas kasılmasıyla kan dolaşımına salınır ve fonksiyonel olarak insüline benzer, çünkü yağ asidi taşıma genlerinin artan ekspresyonuyla hücrelere yağ asidi alımını teşvik eder. Bu çalışmada iskemik inme geçiren hastalarda kastan salgılanan bu miyokinlerin aerobik etkisine etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışma 35 hasta grubu 35 kontrolgrubu birey dahil edilmiştir. Hasta grubuna aerobik egzersiz verilip kontrol grubuna ev programı ile takip edilmiştir. Hastaların tedavi başlangıcında ve tedavi bitiminde (6.hafta) sabah 08:00-10:00 saatleri arasında alınan kan numuneleri ile serum miyonektin, İrisin, BDNF ve IL-15 düzeyleri ELİSA kiti ile bakılacaktır. Aerobik egzersiz yapmayıp ev programı verilen hasta grubundan ise tedavi grubu ile aynı gün sabah 08:00-10:00 saatleri arasında kan numunesi alınacak ve çalışma grubu hastalarla bazalde serum irisin, miyonektin, BDNF ve IL-15 ve düzeyleri arasında fark olup olmadığına bakılacaktır. Hastalar tedavi başlangıcında ve tedavi bitiminde (6.hafta) olmak üzere toplam 2 kez aynı hekim tarafından değerlendirilecektir. İrisin, miyonvektin BDNF IL-15 gibi miyokinlerinin inme geçiren hastalarda aerobik egzersizin etkisiyle yükselebileceği ve bu sayede vücudun farklı bölgelerinde iyileşmeyi hızlandırabileceği fikrinin öne sürülmesi ile birlikte birçok araştırmacının ilgisini çekmiştir. Bu araştırma sayesinde egzersizin iskemik inme hastalarında koruyucu etkisine aracılık eden miyokinler hakkındaki bilgimizin artacağını, bu çalışmayı ilerletecek başka araştırmalar ile de bu mekanizmaların daha iyi kavranacağını düşünüyoruz.