İnsan eritrosit ve karaciğer doku pirüvat kinazının kinetik özellikleri

92 VI. ÖZET Bu çalışma ile insan eritrosit ve karaciğer doku pirüvat kinazının bazı kinetik özelliklerini incelemek amaçlandı. Çalışma materyalleri Fırat Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi'nin ilgili kliniklerinden sağlandı. Çalışma metodu olarak Beutler'in metodu kullanıldı. İnsan eritrositinde R-tipi pirüvat kinaz (E.C.2.7.1.40), karaciğerde ise L-tipi pirüvat kinaz olduğu gözlendi. Karaciğer pirüvat kinazı, Sephadex G-200 jel kromotografîsi kullanılarak % 13.2 verimle 26.3 kat saflaştinldı ve spesifik aktivitesi 2.6. ünite/mg protein bulundu. Elde edilen enzim 0 °C'de amonyum sülfatla doyurulup -20 °Cde saklandığında aktivite kaybına uğramadığı bulundu. Bu çalışmada; insan eritrosit pirüvat kinazı için 100 mM Mg"1-1", 1.6 M K+, karaciğer pirüvat kinazı için 30 mM Mg*+ ve 10 mM K+ iyonlannm kofaktör olarak gerekli olduğu saptandı. Her iki doku için tris-HCl tamponu kullanıldı ve enzimin optimal pH'sı eritrosit için 8, karaciğer için 7.4 olarak bulundu. ATP, p-CMBA (parakioro merküri benzoik asit) ve Ca4"*" iyonunun enzimi inhibe ettiği, insülin, 2,3-DPG^ G-6-P, NaCl'ün enzimi aktive ettiği ve G-l-P'm enzim aktivitesini önemli derecede etkilemediği görüldü. CaCl2 ve p-CMBA pirüvat kinazı kompetetif olarak, ATP ise pirüvat kinaz enzimini nonkompetetif olarak inhibe ettL Alaninin insan karaciğer pirüvat kinazını kompetetif olarak inhibe ettiği ama eritrosit pirüvat kinazmı inhibe etmediği görüldü. Deney ortamına in vitro ilave edilen glukagonun eritrosit ve karaciğer pirüvat kinaz enzim aktivitesine herhangi bir etkisi bulunmadı. Pirüvat kinazımn substratı olan PEP (fosfoenolpirüvat)'e karşı olan Km'i eritrosit için 8.5 mM, karaciğer ^ için 1 2 mM : civarındadır. PEP için. Vmax değeri eritrositte 9.65 U, karaciğerde 11.9: U olarak bulundu. Pirüvat kinaz aktivitesinin zamana bağlı olarak azaldığı gözlendi.