İnsan haklarının gelişmesinde adli tıp uygulamalarının rolü

İnsan hakları, insanların yalnızca insan olmaları hasebiyle sahip oldukları temel hak ve özgürlüklerdir. Bu haklardan din, dil, ırk, cinsiyet fark etmeksizin bütün insanlar eşit olarak faydalanırlar. Yaşama hakkı, düşünce ve ifade özgürlüğü hakkı, kanun önünde eşit olma hakkı, eğitim hakkı, sağlık hakkı, adil yargılanma hakkı gibi haklar tüm dünyaca kabul edilen temel insan hakları olup evrensel hukuk kuralları ile koruma altına alınmıştır. Sözü edilen hakların elde edilişi tarihsel olarak incelenmesi gereken bir olgudur. Zira insanoğlu bu hakları kolay elde etmemiş, bu uğurda çokça bedel ödemiştir. İşte bu sebeple günümüzde tüm dünyada bu haklar ulusal ve uluslararası kanunlar, sözleşmeler ile güvence altına alınmıştır. Tıp ve hukukun işbirliğiyle yürütülen ve ortak çalışma alanları olan adli tıp, insan hakları ihlalleriyle savaşta çok önemli bir yere sahiptir. Bu çalışmada 39 adet Anayasa Mahkemesi Bireysel Başvuru Kararı kararı ve 7 adet Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararı olmak üzere toplam 46 adet mahkeme kararı incelenmiştir. Bununla birlikte konuyla alakalı literatür taraması da yapılmıştır. İncelenen kararlarda; yaşam hakkının, işkence yasağının, kötü muamele yasağının, adil yargılanma hakkının, kişinin maddi ve manevi varlığının korunması ve geliştirilmesi hakkının, insan haysiyetiyle bağdaşmayan muamele yasağının, ifade ve basın hürriyetinin, özgürlük ve güvenlik hakkının, toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkının ve etkili başvuru hakkının ihlal edildiği görülmüştür. Araştırmada yer alan ulusal ve uluslararası mahkeme kararlarına adli tıp uygulamalarının etkisi ele alınmış ve böylece adli tıp uygulamalarının insan haklarının gelişmesindeki rolü irdelenmiştir. Anahtar Kelimeler : Adli tıp, insan hakları, ihlal, savaş