İnsan haklarının korunması ve geliştirilmesiyle görevli ulusal kurumlar

İkinci Dünya Savaşını takiben ve özellikle de Soğuk Savaşın sona erdiği 90'lı yıllardan sonra bir çok ülkede ulusal insan hakları kurumları oluşturulmuştur. İnsan hakları alanındaki kurumsallaşma süreci başta Birleşmiş Milletler olmak üzere çeşitli uluslararası kuruluşlar tarafından teşvik edilmiştir. Sürecin son yıllarda hız kazanması, bir tanımlama ve standardizasyon ihtiyacını da beraberinde getirmiştir. ?Paris Prensipleri? olarak da bilinen 1993 tarihli Birleşmiş Milletler Genel Kurulu Kararı ile ulusal insan hakları kurumlarının görev, yetki ve statüleri ile oluşumlarına ve bağımsızlıklarına ilişkin rehber ilkeler belirlenmiştir. Paris Prensipleri insan hakları ulusal kurumlarına ilişkin genel ilkeleri belirlemekle birlikte bu konuda ülkelere belirli bir model önermemekte, bu ilkeler doğrultusunda ulusal düzeyde kendi ihtiyaçlarına en uygun çerçeveyi seçmenin her devletin kendi hakkı olduğunu tanımaktadır. Ülkemizde devlet teşkilatı bünyesinde çok çeşitli ve yaygın bir insan hakları kurumsallaşmasının varlığına rağmen Paris Prensipleri ile uyumlu bir kurumsal yapı bulunmamaktadır. İnsan haklarının korunması amacıyla var olan mevcut yapılanmanın yanında Paris Prensiplerine uygun bir insan hakları kurumunun kurulmasının gerekli olup olmadığı, eğer böyle bir kurum kurulacak ise bunun şeklinin, oluşumunun, görev, yetki ve işleyişinin nasıl belirleneceği, siyasi ve hukuki olduğu kadar aynı zamanda teknik bir tercih sorunudur.Anahtar Sözcüklerİnsan haklarının korunmasıYargı dışı korumaUlusal İnsan Hakları KurumlarıParis PrensipleriOmbudsman