İnterstisyel akciğer hastalığı tanılı olgularda akut solunum yetmezliği ilişkili faktörlerin tanımlanması

Amaç: Bu araştırmada interstisyel akciğer hastalığı (İAH) tanılı olgularda akut solunum yetmezliği (ASY) sebepleri ile ilgili epidemiyolojik veri oluşturmak amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Prospektif olan bu araştırma 01.12.2020 – 31.12.2021 tarihleri arasında K.T.Ü Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı'nda gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya en az 15 dakika süreyle ≥10 L/dk akış hızında oksijen takviyesine rağmen PaO2/FiO2≤300 mmHg olan veya artan solunum çabası bulunan İAH tanı/ öntanılı hastalar ile solunum yetmezliği dışı nedenler ile yatırılan İAH tanı/öntanılı dahil edilmiştir. Hastaların klinik ve demografik özellikleri, komorbiditeleri, laboratuar verileri, radyolojik özellikleri kaydedilmiş, yatış nedenlerine göre gruplandırılarak değerlendirme yapılmıştır. Bulgular: Çalışmadaki 109 hastanın %45'i kadın ve %55'i erkek olup, yaş ortalaması 65,80 ± 10,52 yıl olarak saptanmıştır. Toplam 45 hasta akut solunum yetmezliği tablosunda kabul edilmiştir. Hastalarda solunum yetmezliğinin %48,9 oranında pulmoner enfeksiyon, %24,4 oranında primer hastalık alevlenmesi, %13,3 oranında PTE ve %8,9 oranında konjestif kalp yetmezliğine bağlı olarak geliştiği saptanmıştır. Çalışmamızda akut solunum yetmezliği ile başvuran 45 hastanın %37,8'inde idiopatik pulmoner fibrozis, %22,2'sinde kollajen doku hastalığına sekonder İAH, %15,5'inde hipersensitive pnömonisi ve %13,3'ünde ilaç ilişkili-İAH varlığı saptanmıştır. Hastaların %9,2'si fibrotik progresyon, %53,2'si İAH araştırma nedeni ile servise yatırılmıştır. ASY, İAH araştırma ve fibrotik progresyon gruplarına göre solunum fonksiyon değerlendirmesi ile ilgili parametre düzeylerinin farklılık göstermediği bulunmuştur (p>0,05). Primer hastalık alevlenmesi, fibrotik progresyon ve İAH araştırma grupları arasında yaş, cinsiyet, sigara öyküsü, eşlik eden komorbidite ve eşlik eden kronik akciğer hastalığı oranlarının farklılaşmadığı saptanmıştır (p>0,05). Primer hastalık alevlenmesi varlığının hastaların normal kilolu, kilolu ve obez olma durumuna göre istatiksel olarak anlamlı olmasa da gruplar arasında farklılık gösterdiği bulunmuş; normal kilolu hastaların %12, kilolu hastaların %14 ve obez hastaların %4,9'unda primer hastalık alevlenmesi varlığı tespit edilmiştir. Lökosit, eozinofil ve total IgE değerleri yatış nedenlerine göre farklılık göstermezken (p>0,05); d-dimer, monosit ve CRP değerlerinin yatış nedenlerine göre farklılık gösterdiği bulunmuştur (p≤0,05). D-dimer ve monosit değerleri en düşük fibrotik progresyon grubunda saptanırken, CRP değerleri en düşük İAH araştırma grubunda bulunmuştur. Sonuç: Bu araştırmada İAH tanılı olgularda ASY sebepleri ile ilgili ayrıntılı epidemiyolojik veriler oluşturulmuştur. Elde edilen verilerin İAH tanılı olgularda akut solunum yetmezliğinin tanımlanmasında katkıda bulunacağı düşünülmektedir.