Muğla mermerinin suya duyarlılık karakteristiklerinin bitümlü sıcak karışımlarda incelenmesi

Ticari gelişmelerin artması nedeniyle her geçen gün yeni karayolu ağları inşa edilmektedir. Teknolojideki gelişmelere bağlı olarak artan dingil yüklerinin ve küresel ısınmanın neden olduğu iklim koşullarındaki değişimin etkisi, mevcut yollarda performansın düşmesini, hizmet ömrünün kısalmasını ve esnek kaplamadaki deformasyonlara sebebiyet vermektedir. Günümüzde araştırmacılar, yol yapımında kullanılan sınırlı kaynaklar nedeniyle alternatif kaynaklar üzerinde araştırmalar yapmaktadır. Bu çalışmada, tüm karışımlar için optimum bitüm içeriklerinin tayininde Sıcak Karışım Asfalt karışımları için Marshall Karışım Tasarımı yöntemi kullanılmıştır. Üç farklı tipte agrega (Kireçtaşı, Kalsit bazlı mermer atığı ve Peridotit) ile hazırlanan bitümlü karışımların suya bağlı bozulmalara karşı direnci iki farklı tipte bitümlü baglayıcı (B50 / 70, B100 / 150) kullanılarak değerlendirilmiştir. Bu anlamda B 50/70 ve B 100/150 sınıflandırılmış işlenmemiş bağlayıcı üzerine geleneksel bitüm testleri uygulanmış ve agregaların (Kireçtaşı, Kalsit bazlı mermer atığı ve Peridotit) özellikleri geleneksel agrega testleri belirlenmiştir. Farklı agrega türleri (Kireçtaşı, Kalsit bazlı mermer atığı ve Peridotit) içeren sıcak karışım asfaltın (HMA) suya bağlı bozulma özellikleri de bu çalışmada incelenmiştir. Bu amaçla, karışımların suya bağlı bozulmalar üzerindeki performansının değerlendirilmesi için kireçtaşı, kalsit bazlı mermer atığı ve peridotit agregası ile hazırlanan numunelere soyulma önleyici katkı olarak sönmüş kireç ilave edilmiştir. Numunelerin soyulma ve suya bağlı bozulma özellikleri sırasıyla Nicholson Soyulma Testi (ASTM D 1664) ve Modifiye Lottman Testi (AASHTO T 283) ile değerlendirilmiştir. Sonuç olarak kalsit esaslı mermer atığının ve peridotit agregasının mekanik özelliklerinin, çekme mukavemet oranının ve Marshall parametrelerinin spesifikasyon sınırları içerisinde kaldığı görülmüştür. Soyulma önleyici katkıların eklenmesi, tüm asfalt karışımlarının dolaylı gerilme mukavemeti değerlerini ve gerilme mukavemeti oranını önemli ölçüde artırmıştır. Yaş ekleme yönteminde % 1.5 sönmüş kirecin kullanılması, bitümlü karışım davranışında önemli bir gelişme göstermiştir. Sönmüş kireç katkısı ile hazırlanan kalsit esaslı mermer atıkları, agrega türü nedeniyle sönmüş kireç katkısı kullanılmadan hazırlanan bitümlü karışımlara göre daha az etki göstermiştir. Tüm sonuçlar göz önüne alındığında kireçtaşı agregasına alternatif olarak kullanılabileceği ve atık agregalarının ekonomiye geri kazandırılacağı düşünülmektedir.