İş sağlığı ve güvenliğinde yeni oluşumlar; Risk değerlendirmesi ve OHSAS 18001

154 ÖZET 1900'lü yılların ikinci yarısı ile birlikte yaşanmaya başlanan ve tüm dünyayı etkisi altına alan küreselleşme dalgası iş sağlığı ve güvenliğini olumsuz yönde etkilemiş ve ülkeleri bu konuda önlemler almaya sürüklemiştir. 1980'li yılların sonunda Avrupa Birliği Konseyi tarafından yayınlanan iş Sağlığı ve Güvenliği Çerçeve Yönetmeliği ve bunun Türkçe'ye çevirisi şeklinde yayınlanarak Türk Mevzuatına dahil edilen iş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği'nde yaş ve cinsiyet sınırlandırması dışında çok daha önemli düzenlemelere yer verilmiştir. Bu düzenlemelerden en önemlisi ve üzerinde durulması gerekli olanı Risk Değerlendirmesi'dir. Risk Değerlendirmesi, ülkemizde de 4857 sayılı İş Kanunu'na ilişkin olarak çıkarılan iş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği ile birlikte zorunlu bir hai almıştır. Risk Değerlendirmesi, işyerlerinde mevcut olan veya olabilecek risklerin belli metotlar yoluyla değerlendirilerek hoşgörülemez risklerin hoşgörülebilire doğru çevrilmesi yönünde yapılması gereken risk kontrol faaliyetleri de dahil olmak üzere tüm bu işlemleri kapsamaktadır. Risk Değerlendirmesi gerçekleştirmek için nicel ve nitel metotlar mevcuttur. Esasen bu metotların sektör ve işyeri bazında tekrar uyarlanması yoluyla çok çeşitli yöntemlere ulaşmak imkan dahilindedir. Türk Çalışma Hayatı için bir diğer yenilik olan OHSAS 18001, Türkiye'de henüz çok uygulama örneği olmayan, iş sağlığı ve güvenliğine yönetim sistemi mantığı içerisinde yaklaşan bir standarttır. Belli bir gelişim süreci kaydederek 1999 yılında ingiliz Standartları Enstitüsü'nce ISG Yönetim Sistemlerinin uygunluğunu denetleyen bir standart olarak yayınlanmıştır. Ülkemizde ise 2001 yılında TSE tarafından kabul edilerek, TS 18001 olarak yayınlanmıştır.155 Bu belgeye sahip olan bir kuruluşun sahip olacağı avantajlardan akla ilk gelenleri; insan hayatlarının iş kazaları ve meslek hastalıkları sonucu kaybedilmesinin önüne geçilmesi, ihracat kolaylığının artması, prestij ve vizyonda gelişme sağlanması, çalışan ve müşteri memnuniyeti sayesinde yaşanacak olan karlılık artışı sayılabilir.