İskeletsel sınıf III bireylerde maksiller ekspansiyon ve protraksiyon uygulamasının dentofasiyal yapılara ve temporomandibular ekleme olan etkilerinin incelenmesi

ÖZETKöse, C., İskeletsel Sınıf III Bireylerde Maksiller Ekspansiyon VeProtraksiyon Uygulamasının Dentofasiyal Yapılara Ve TemporomandibularEkleme Olan Etkilerinin İncelenmesi, Başkent Üniversitesi Sağlık BilimleriEnstitüsü Ortodonti Programı Doktora Tezi, 2007. Ortodontik tedavi iletemporomandibular düzensizlik (TMD) arasındaki ilişki literatürde geniş olaraktartışılmıştır. Çene ucundan destek alarak maksillaya kuvvet uygulayan yüzmaskelerinde, bu kuvvetin yaklaşık olarak %75'inin TME bölgesine iletildiğibelirtilmiştir. Bu çalışmadaki amaç, hızlı üst çene genişletmesi/yüz maskesiuygulamasının dento-fasiyal yapılar ve kondil-disk-glenoid fossa üçlüsü üzerindekietkilerinin kontrol grubu ile karşılaştırılmalı olarak incelenmesidir. Bu amaçlaçalışmada, iskeletsel ve dişsel sınıf III düzensizliğe sahip 14 hasta tedavi grubunu,12 hasta ise kontrol grubunu oluşturmuştur. Çalışmaya pubertal atılım öncesigelişim döneminde olan ve TMD belirti ve bulguları bulunmayan bireyler dahiledilmiştir.Çalışmanın materyali, tedavi-kontrol öncesi ve sonrası alınan, lateral sefalometrikfilmler, el-bilek filmleri, manyetik rezonans görüntüleri (MRG) ve alçı modellerdenoluşmaktadır. Sefalometrik filmler üzerinde, iskeletsel, dentoalveolar ve yumuşakdoku ölçümleri, manyetik rezonans görüntüleri üzerinde kondil-disk konumu şeklive fossa morfolojisi ile ilgili ölçümler yapılmıştır. Alçı modellerde ise kanin ve1.molar dişler arası transvers genişlikler ölçülmüştür.Çalışmanın bulguları değerlendirildiğinde, tedavi grubunda sagittal maksillergelişim stimule edilmiş, mandibular gelişim, büyümenin posteriorayönlendirilmesiyle kontrol altına alınmıştır. Dento-alveolar yapılarda gözlenen, altkeserlerdeki retraksiyon ve overjet'teki artma Sınıf III düzensizliğin çözümüneyönelik olumlu katkıda bulunmuştur. Yumuşak doku ilişkisi, iskeletsel vedentoalveolar değişimlere paralel olumlu gelişim göstermiştir. Disk kondil ilişkisideğerlendirildiğinde, tedavi grubunda disk bir miktar anteriora yer değiştirmişancak kontrol grubu ile karşılaştırıldığında gruplar arasında fark anlamsızbulunmuştur. Tedavi ile kondil-glenoid fossa ilişkisinde bir değişiklikgözlenmemiştir. Çalışma sonunda, tedavi grubunda kondiler açılanmada (kondilbaşı eğimi) azalma olduğu, ancak kontrol grubu ile karşılaştırıldığında gruplararasında önemli bir fark olmadığı saptanmıştır. Fossa morfolojisinde bir değişiklikbulunmamıştır. Diskin bölgesel konumu değerlendirildiğinde tedavi ile Bbölgesindeki disk konumunda artış gözlendiği ancak kontrol grubu ilekarşılaştırıldığında gruplar arasında fark olmadığı bulunmuştur. Uygulamasonunda, disklerin %92,85'inin diskin normal şekli olarak kabul edilen, bikonkavkonfigürasyona sahip olduğu saptanmıştır. Hızlı üst çene genişletmesi/yüzmaskesi uygulamasının kraniyofasiyal yapılarda önemli miktarda düzeltici etkisibulunurken, TMD için predispozan bir etkisinin olmadığı saptanmıştır.Anahtar kelimeler: TME, MRG, üst çene genişletmesi/yüz maskesi, iskeletsel SınıfIII malokluzyon.