İskemik inmede matriks metalloproteinazlar ve inhibitörlerinin düzeyleri ile klinik sonuçları arasındaki ilişki

AMAÇ: Matriks metalloproetinazların kontrolsüz ekspresyonu doku hasarı ve inflamasyonla sonuçlanmaktadır. Serebral iskemi hayvan modellerinde MMP-2,9 ve TIMP-1 ekspresyonu belirgin biçimde artmış olarak bulunmuştur. Bununla birlikte klinik çalışmalar çok az sayıdadır. İskemik inmedeki in vivo rolleri ve zamansal profili hakkında çok az şey halen bilinmektedir. Bu nedenle akut ve subakut dönem iskemik inmede MMP?2, MMP?9 ve TIMP?1 düzeyleri saptanarak inme şiddeti ve prognuzu açısında öneminin; inme risk faktörleri ile arasında ilişkinin saptanması amaçlanmıştır.MATERYAL ve METODLAR: Semptomların başlangıcından ilk 24 saat içinde fokal nörolojik defisit ile başvuran ve akut iskemik inme tanısı konan 120 hastada ve yaş ve cinsiyetle uyumlu 50 kontrol grubundan ELIZA (enzyme-linked immunosorbent assay) yöntemiyle MMP-2, 9 ve TIMP-1 düzeyleri saptanmıştır. İnme başlangıcından sonraki 1., 2. ve 7. günlerde kan örnekleri alınmıştır. Eş zamanlı NIHSS (National Institutes of Health Stroke Scale) skoru belirlenmiştir. Her bir hastadan vasküler risk faktörleri açısından detaylı hikaye alındı. İnflamatuar , malıgn hastalığı olan ve akut enfeksiyonu olan 27, serebral hemorajik transformasyon gösteren 3 hasta çalışma dışında bırakılmıştır. Tüm hastalara ilk 24 saatde BBT yapılmıştır.SONUÇLAR: birinci gün, ikinci gün ve yedinci gün plazma MMP-2 (p<.001) ve MMP-9 (p<.001) düzeyleri açısından hasta ve kontrol grupları arasında istatistiksel açıdan anlamlı farklılıklar olduğu görülmüştür. Öte yandan ikinci ve yedinci günlerde elde edilen TIMP?1 değerleri açısından ise hasta ve kontrol grupları arasında istatistiksel açıdan anlamlı olabilecek bir farklılığa rastlanmamıştır ancak birinci gün düzeyi anlamlı bulunmuştur. MMP-9 yedinci gün değeri açısından NIHS değeri 8'in üzerinde olanlar (NIHS>8) ile NIHS değeri 8'in altında olanlar (NIHS<8) arasında anlamlı bir farklılık olduğunu göstermiştir (p<.01). Herhangi bir zamanda MMP-2 ve TIMP-1 düzeyleri ile NIHSS skorları arasında ilişki bulunamamıştır. MMP-9 yedinci gün değeri ile DM (p<.05); TIMP?1 yedinci gün değeri ile KAH ve AF arasında ilişki olduğunu gösterilmiştir (p<.01).TARTIŞMA: MMP'lar TIMP ler iskemik inmenin akut fazında rol almaktadır. MMP-2, 9 ve TIMP-1 düzeyleri iskemik inmenin akut fazında plasmada yüksektir. Ayrıca MMP-9 kötü prognozda etkili olabilir. İskemik inmede MMP'lar ve TIMP' ler vasküler risk faktörleri ile zamansal değişiklik gösterebilir.ANAHTAR SÖZCÜKLER: Matriks Metalloproteinazlar, inme, TIMP-1, NIHSS