
204
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Parkinson hastalığının progresyonunda motor belirteçler
Amaç: Parkinson Hastalığı, motor ve non motor semptomların kombinasyonu ile hastaların yaşam kalitesini önemli ölçüde etkileyen ilerleyici bir nörodejeneratif hastalıktır. Parkinson Hastalığı tanı ve takibinde öncelik klinik muayenededir. Mevcut yöntemlerin çoğunlukla subjektif değerlendirmelere ve klinik gözlemlere dayanması, takip sürecinde belirsizliklere ve tutarsızlıklara neden olabilmektedir. Parkinson Hastalığında kullanılan objektif bir muayene takip, tedavi ve bilimsel çalışmaların daha doğru yapılmasına olanak sağlayacaktır. Amaç: Bu çalışma, Parkinson Hastalığının spesifik motor belirtilerini sayısal değerlerle ifade edebilecek, böylece hastalığın ilerleyişini daha doğru ve standardize bir şekilde değerlendirmeyi sağlayacak bir yöntemin geliştirilmesini amaçlamaktadır. Yöntem: Çalışma, 2020-2024 yılları arasında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi hareket bozukluğu polikliniğinde takip edilen 63 hasta üzerinde yürütülmüştür. Katılımcıların demografik ve klinik bilgileri kaydedilmiştir. Minimental Değerlendirme Ölçeği, Saat Çizme Testi gibi bilişsel değerlendirme araçları toplanmıştır. Motor performans ise MDS UPDRS bölüm 3, Dokuz Delik Testi, Köşeden Köşeye Dokunma Testi ve Kalk Yürü Otur Testi ile değerlendirilmiştir. Veriler SPSS 26.0 yazılımı kullanılarak analiz edilmiştir. Testlerin kesitsel düzeydeki korelasyonları ve zaman içindeki değişimlerinin korelasyonları değerlendirilmiş. MDS UPDRS bölüm 3 değişimleri ile Dokuz Delik Testi, Köşeden Köşeye Dokunma Testi ve Kalk Yürü Otur Testindeki değişimler arasındaki ilişkiyi belirlemek için regresyon analizi yapılmıştır. Bulgular: Kesitsel düzeyde dokuz delik testi ve köşeden köşeye dokunma testi, MDS UPDRS bölüm 3 ile yüksek korelasyon gösterirken, kalk yürü otur testi orta düzey korelasyon göstermektedir. Tüm Parkinson Hastaları değerlendirildiğinde MDS UPDRS bölüm 3 değişimi ile söz konusu testlerdeki değişim arasında anlamlı bir korelasyon bulunmamıştır. Diskinezinin muayeneyi etkilediği hastalar, ileri evre (evre 4-5) hastalar ve iki vizitte belirgin kognitif farklılığı olan hastalar dışındaki Parkinson Hastalarında, testlerdeki değişimlerin MDS UPDRS bölüm 3 teki değişim ile 0,750 korelasyon gösterdiği ve değişkendeki varyansın %56,2'sini açıkladığı görülmüştür. Sonuç: Diskinezinin muayeneyi etkilemediği hastalarda ve ileri evre olmayan hastalarda MDS UPDRS bölüm 3 teki değişimi, köşeden köşeye dokunma testi tek başına makul bir şekilde açıklayabilirken, dokuz delik testi ve kalk yürü otur testi makul düzeyde açıklayamamaktadır. Non dominant el ile yapılan köşeden köşeye dokunma testindeki 1 birimlik kötüleşme, MDS UPDRS bölüm 3'te 1,518 puan kötüleşme ile ilişkili bulunmuştur. Dominant el ile dokuz delik testi, non dominant el ile köşeden köşeye dokunma testi ve kalk yürü otur testi birlikte bölüm 3 teki değişimi yüksek oranda tahmin edebildiği görüldü. Bölüm 3' ü üst ekstemite ve alt ekstremite olarak ayrı değerlendirdiğimizde, testlerdeki değişimin alt ekstremite değişimini tahmin edemediği görülmüştür. Diskinezinin muayeneyi etkilemediği hastalarda ve ileri evre olmayan hastalarda köşeden köşeye dokunma testi diğer testlerle birlikte veya tek başına üst ekstremiteler için MDS UPDRS bölüm 3 yerine kullanılabilir.
Epilepsi hastalarında polisomnografik uyku parametrelerinin değerlendirilmesi
Uyku ve epilepsi arasında çift yönlü bir ilişki vardır. Epilepsinin, uyku yapısını bozduğu ve uyku sorunlarını arttırdığı, uykunun ise nöbet sıklığını, zamanlamasını ve elektrografik olarak interiktal epileptiform deşarjların oluşumunu etkilediği bilinmektedir. Uyku ve epilepsi arasında iyi bilinen bu ilişkiye rağmen, uykunun nöbet kontrolü ve tedaviye yanıt üzerindeki etkisilerine dair veriler sınırlıdır. Bu tez, epilepsili hastalarda polisomnografik uyku parametrelerinin nöbet kontrolü ile ilişkisini incelemek ve REM uyku değişikliklerinin epilepsili hastalar için olası bir prognostik biyobelirteç olarak değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. 1 Nisan 2022 ile 1 Ocak 2025 tarihleri arasında Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Kliniği PSG video-EEG monitorizasyon ünitesine yatırılan 20 iyi kontrollü sJTKN'li İJE hasta (13 kadın, 7 erkek; ortalama yaş 33,85 ± 10 yaş), 18 kötü kontrollü sJTKN'li İJE hasta (9 kadın, 9 erkek; ortalama yaş 29,83 ± 11,37) ve 17 sağlıklı kontrol (7 kadın, 10 erkek; ortalama yaş 27.29 ± 10,21) çalışmaya dahil edildi. Tüm olguların demografik, klinik ve 24 saat süreli polisomnografik-elektrografik verileri retrospektif olarak tarandı ve kayıtlandı. PSG videoEEG monitorizasyonundan sonraki ilk altı aylık sürede nöbet geçirmeyen hastalar iyi kontrollü, nöbet geçiren hastalar ise kötü kontrollü olarak tanımlandı. İyi kontrollü ve kötü kontrollü hasta grupları kendi aralarında ve sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırıldı. PSG video-EEG monitorizasyonundan önceki son altı aylık ve son bir yıllık dönemlerde nöbet sayısı iyi kontrollü epilepsili hastalarda kötü kontrollü epilepsili hastalara göre anlamlı düşük bulundu (p < 0,001). Uyku devamlılığı yüzdesi nöbet kontrol düzeyi ile ilişkili bulunmasa da, kötü kontrollü epilepsili hastalarda sağlıklı kontrollere göre anlamlı düşük saptandı (p < 0,05). N1 uyku yüzdesi nöbet kontrol düzeyi ile ilişkili bulunmadı, ancak N1 yüzdesi kötü kontrollü epilepsili hastalarda sağlıklı kontrollere göre anlamlı yüksek saptandı (p < 0,05). REM latansının nöbet kontrol düzeyi üzerinde belirgin bir etkisi olmamakla birlikte, kötü kontrollü hastalarda daha belirgin olmak üzere tüm epilepsili hastalarda sağlıklı kontrollere göre uzun bulundu (p = 0,052). Toplam REM periyodu sayısı nöbet kontrol düzeyi ile ilişkili bulunmasa da, kötü kontrollü epilepsili hastalarda sağlıklı kontrollere göre anlamlı düşük saptandı (p < 0,05). REM yüzdesi kötü kontrollü hastalarda iyi kontrollü hastalara göre anlamlı düşük saptandı (p = 0,024). Çalışmamız, özellikle kötü kontrollü epilepsili hastalarda uyku yapısının belirgin biçimde bozulduğunu göstermektedir. Kötü kontrollü hastalarda REM yüzdesi ve REM periyodu sayısı anlamlı olarak azalırken, REM latansında uzama eğilimi gözlenmiştir. İyi kontrollü epilepsili hastaların REM uykusu ölçümlerinin sağlıklı kontrollerle benzer bulunması, nöbet kontrolü sağlandığında uyku yapısının büyük ölçüde normalleştiğini desteklemektedir. Böylece epilepsi kontrol düzeyinin yalnızca nöbet sıklığını değil, uykunun fizyolojik bütünlüğünü de etkilediği göstermektedir. Sonuç olarak, bulgularımız uyku yapısındaki değişikliklerin epilepsi kontrol düzeyi ile ilişkili olduğunu ve REM uykusunun epilepsili hastalarda potansiyel bir prognostik biyobelirteç olabileceğini düşündürmektedir.
Esansiyel tremor hastalarında kan ağır metal konsantrasyonlarının değerlendirilmesi
Esansiyel Tremor (ET); en sık görülen hareket bozukluklarından biri olup, üst ekstremite ve/veya diğer vücut bölümlerinin tutulumu ile karakterize, postüral ve kinetik tremorun belirgin olduğu kronik nörolojik hastalıktır. İnsidansı genç erişkin ve 60 yaş üstü olmak üzere bimodal artış göstermektedir. Hastalık etiyolojisinde genetik ve çevresel faktörler oldukça önemli rol oynamaktadır. Çevresel predispozan faktörler açısından ağır metaller, organik çözücüler, pestisitler, β-karbolin alkaloidler incelenmiştir. Ağır metal maruziyetinin bazal gangliyonlardaki birikimi neticesinde her tür hareket bozukluğu ortaya çıkabilmektedir. ET hastalarında kan Pb seviyesini değerlendiren çalışmalar mevcuttur. Ancak sık maruz kaldığımız ağır metallerin (Al, Cr, Mn, Ni, Cu, Zn, Cd, Sn, Sb, Pb) ET üzerine etkisi hakkında literatürde net bir veriye ulaşılamamaktadır. Bu çalışmada, ET hastalarının tremor özellikleri, nöropsikiyatrik değerlendirme ve uyku ölçeklerinin kandaki ağır metal düzeyleri ile aralarındaki ilişki ve bu ağır metallerin hastalık etiyolojisindeki muhtemel yerini ortaya koyabilmeyi amaçladık. Çalışmamız kesitsel bir olgu kontrol çalışmasıdır. Hareket bozuklukları polikliniğimizde takip edilen 110 ET hastası ve 104 sağlıklı kontrol çalışmamıza dahil edildi. Hasta ve kontrol grubunun sosyodemografik özellikleri, öz ve soy geçmiş bilgileri kaydedildi. Hastalara ayrıntılı nörolojik muayene yapıldı, kullandıkları ilaçlar ve hastalık öyküsü alındı. Hasta grubuna Temel Tremor Değerlendirme Değerlendirme Ölçeği, Fahn-Tolosa-Marin Tremor Değerlendirme Ölçekleri; tüm katılımcılara ise Beck Depresyon ve Anksiyete Ölçekleri, Epworth Uykululuk Ölçeği ve Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi uygulandı. Tüm katılımcılardan alınan periferik kan örneklerinin ağır metal düzeyleri incelendi.ET hastalarında Al, Cd, Cr ve Sb kan düzeyleri kontrol grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek saptanmıştır. Hastalık süresi ile Al kan düzeyi arasında pozitif yönde korelasyon saptanmıştır. Hasta grubunun Al kan düzeyi ile BAÖ puanı ve Sb, Zn kan düzeyleri ile BDÖ puanları arasında pozitif yönde bir korelasyon saptanmıştır. Bu sonuçlar değerlendirildiğinde ET ile Al, Cd, Cr ve Sb kan düzeylerinin etiyolojik açıdan ilişkili olabileceğini düşünmekteyiz. Anahtar kelimeler: Esansiyel tremor, ağır metal, etiyoloji, toksisite, spektrometri
Multipl skleroz hastalarında hastalık öz yönetimi ve öz yönetimi etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi
Multipl Skleroz, merkezi sinir sisteminde demiyelinizasyon ve aksonal hasarla giden, kronik, inflamatuar, otoimmün, nörodejeneratif hastalıktır. Motor, duyusal, görsel, bilişsel, genitoüriner, nöropsikiyatrik semptomatolojiye sahiptir. Bilişsel fonksiyonlarda koruyucu rolü, beyindeki global ve fokal atrofilere olumlu etkileri gösterilen kognitif rezerv, patolojinin etkileriyle başa çıkabilmede alternatif beyin ağları veya kognitif stratejiler kullanabilme yeteneğidir. Kronik hastalık süreçlerindeki stratejilerden öz yönetim; semptomlar, tedavi, fiziksel ve psikososyal sonuçlara uyumlanarak bunların yönetilebilmesini kapsamaktadır. Çalışmamızda multipl skleroz hastalarında hastalık öz yönetimi ile dizabilite, kognisyon, kognitif rezerv, yorgunluk, yaşam kalitesi arasındaki ilişkileri değerlendirmeyi amaçladık. Demiyelinizan hastalıklar polikliniğimizde multiple skleroz tanısı ile takipli, dâhil edilme kriterlerini karşılayan, 79 gönüllü hastada yüz yüze görüşme yöntemi ile yapılan kesitsel tipteki çalışmamızda; Sosyodemografik ve Klinik Veri Formu, Beck Depresyon Ölçeği, Bilişsel Rezerv İndeksi Anketi, Modifiye Yorgunluk Etki Ölçeği, Multipl Skleroz Öz Yönetim Ölçeği, EuroQol Genel Yaşam Kalitesi Ölçeği ve Kısa Tekrarlanabilir Batarya uygulandı. Genişletilmiş Özürlülük Durum Ölçeği (EDSS), Zamanlı 25 Adım Yürüme Testi, Dokuz delikli PEG testi puanlamaları yapıldı. Olgularımızın %92,4'ünde normal kognisyon saptanırken, kognitif bozukluk görülen %7,6'sının tanı yaşları anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır. Kısa Tekrarlanabilir Batarya kapsamındaki diğer testlerle öz yönetim arasında anlamlı ilişki saptanmamasına karşın SDMT puanları ile pozitif yönlü anlamlı ilişki izlendi. Multipl Skleroz Öz Yönetim Ölçeği'nden aldıkları puanlar ile EDSS puanları, Modifiye Yorgunluk Etki Ölçeği, Beck Depresyon Ölçeği ve hastalık süreleri arasında negatif yönlü; öz yönetim ve EuroQol skorları arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki görüldü. Multipl skleroz hastalarında öz yönetime dair kanıta dayalı yöntemlerin geliştirilmesine yönelik kognitif, fiziksel, psikososyal, demografik parametrelerin ele alındığı, çok merkezli çalışmaların yararlı olacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Multiple skleroz, hastalık öz yönetimi, kognisyon, kognitif rezerv, yaşam kalitesi
Glioblastomada melatoninin hücresel düzeyde antiepileptik etkisinin incelenmesi
Nöbetler primer beyin tümörlerinin iyi bilinen bir semptomudur ve antikonvulzan kullanımı oldukça yaygındır. Glioblastoma ve tümörle ilişkili epilepsi santral sinir sistemindeki ana eksitatör nörotransmitter olan glutamatın oynadığı kritik rol ve birkaç patofizyolojik mekanizma ile birbiriyle yakından ilişkilidir. Glutamat, sistein/glutamat antiporter çözünen taşıyıcı ailesi 7 üye 11 (SLC7A11) yoluyla glioblastoma hücreleri tarafından salınır. Glioblastoma hücrelerinde SLC7A11 ekspresyonu artışı ile birlikte nöbet ilişkisinin olduğu bildirilmektedir. Melatoninin ise antioksidan, antieksitotoksik, antineoplastik ve antiinflamatuar etkilerinin olduğu gösterilmiştir. Epilepside antiepileptik özellik gösterebileceği düşünülmektedir. Nöbetle birlikteliği oldukça sık görülen glioblastomada melatoninin antikonvulzan etkisine dair literatürde çalışma izlenmemiş olup bu çalışmada in vitro olarak glioblastoma hücre hattına melatonin uygulaması sonucunda hücre canlılığına ve glioblastomada nöbet aktivitesiyle ilişkili olan SLC7A11 proteini üzerine etkisi incelenmiştir. Tümör olmayan hücrelerdeki etkisiyle kıyaslamak amacıyla astrosit hücre hattı kullanılmıştır. Hücre canlılığına etkisi koloni sağkalım deneyleri ile değerlendirilmiştir. Melatoninin glutamaterjik yolaktaki etkisi ise Western Blot yönteminde SLC7A11 proteini çalışılarak incelenmiştir. 24, 48 ve 72 saat 10-3, 10-4, 10-5, 10-6, 10-7 M melatonin uygulanan hücre gruplarında, 72 saat 10-3 M melatonin uygulamasının glioblastoma hücrelerinde sağkalımı %50'den fazla azalttığı saptanmıştır. Glioblastoma ve astrosit hücrelerinde melatonin uygulaması ile SLC7A11 proteinininde Western Blot analizi sonucunda kontrole göre azalma izlenmemiştir. Glioblastomada melatoninin süre ve konsantrasyona bağımlı olarak hücre sağkalımına etki etmesi antineoplastik etkisini desteklemektedir. Melatoninin glioblastoma hücrelerinde, glutamat ve ferroptoz mekanizmasında yer alan SLC7A11 proteini üzerine olan etkisinin ise ilk kez bu çalışma ile incelenmesi gelecek çalışmalar için yol gösterici olacaktır. Anahtar kelimeler: Glioblastoma, Epilepsi, SLC7A11 proteini, Melatonin
Multipl skleroz hastalarında sosyal kognisyon parametrelerinin değerlendirilmesi
Multipl skleroz (MS), genç yetişkinleri etkileyen, kronik, immün aracılı bir hastalıktır ve travmaya bağlı olmayan engelliliğin önemli sebeplerindendir. MS hastalığında kognitif işlevler üzerine yapılan araştırmalara son yirmi yıl içerisinde odaklanılmıştır, sosyal kognisyona olan ilgi ise çok daha yenidir. MS'te sosyal kognitif eksikliklerin diğer nörokognitif bozukluklarla karşılaştırılabilir büyüklükte olduğu bildirilmiştir. Bu çalışmada Relapsing Remitting Multipl Skleroz (RRMS) tanılı bireylerde sosyal kognisyon yetisinin değerlendirilmesi ve klinik seyir özellikleri ile ilişkisinin araştırılması amaçlanmaktadır. Çalışmaya demiyelinizan hastalıklar polikliniğinde RRMS tanısı ile takip edilen Genişletilmiş Özürlülük Durum Ölçeği (EDSS) 4'ün altında olan 79 hasta ve 42 sağlıklı kontrol dahil edildi. Gruplar yaş, cinsiyet, eğitim durumu açısından benzerdi. Depresif duygu-durumda olan bireyler her iki grupta da çalışmadan dışlandı. Gruplara yüz yüze Sosyo-demografik ve Klinik Veri Formu, Sembol Sayı Modaliteleri Testi (SDMT), Benton Yüz Tanıma Testi (BFRT), Gözlerden Zihin Okuma Testi (GZOT), Dokuz Eylül Zihin Kuramı Ölçeği (DEZİKÖ), İki Yönlü Sosyal Destek Skalası (2TWSS) uygulandı. RRMS grubuna ayrıca Zamanlı 25 Adım Yürüme Testi (T25FW) ve Dokuz Delikli PEG Testi (9-DPT) yapıldı. RRMS grubu sağlıklı kontrollere kıyasla daha kötü kognitif ve sosyal kognitif performans sergiledi. Ayrıca RRMS grubunun sosyal destek algısının kontrollere kıyasla daha düşük olduğu saptandı. Kognitif ve sosyal kognitif işlevler her iki grupta da eğitim ile pozitif korelasyon gösterdi. Yaş sadece RRMS grubunda kognitif ve sosyal kognitif işlevlerle negatif korelasyon gösterdi. Her iki grupta da sosyal kognitif performans ve SDMT anlamlı korele bulundu. Sosyal kognisyonun prediktörleri regresyon analizlerinde SDMT, eğitim ve tanı yaşı idi. Çalışma durumu, medeni durum, sigara, alkol gibi alışkanlıklar, egzersiz durumu gibi sosyodemografik veriler ile sosyal kognitif etkilenme arasında bir ilişki izlenmedi. Elde ettiğimiz bulgular engelliliği düşük depresif olmayan RRMS'li bireylerde sosyal kognitif yeteneklerde bozulmalar olduğunu, bu bozulmaların özellikle eğitim, genel kognitif performans ve tanı yaşından etkilendiğini göstermektedir. MS'li bireyler değerlendirilirken sosyal kognitif bozukluğun göz ardı edilmemesi için klinisyenler arasında farkındalığa ihtiyaç vardır. Uygun bireylerin sosyal kognitif rehabilitasyonlara yönlendirilmesi bireyin iş, aile ve sosyal yaşamı olumlu etkileyecek ve bu bireylerin yaşam kalitesini arttıracaktır. Anahtar Kelimeler: Multiple Skleroz, Kognisyon, Sosyal Kognisyon, Sosyal Destek
Tip-2 diyabetes mellitusu olan hastalarda polinöropati gelişimi ile sarm1 ve hıf-1 alfa ekspresyonu arasındaki ilişkinin araştırılması
Tip-2 diyabetes mellitus (T2DM)'un neden olduğu mikrovasküler komplikasyonlardan en sık görülen distal simetrik polinöropati (DSPN)'nin günümüzde halen net bir tedavi protokolü bulunmamaktadır. Bundan dolayı bir yandan kişilerde; nöropatik ağrı, otonomik disfonksiyon, ayak ülserleri, amputasyon, artmış mortalite riski ve düşük yaşam kalitesi meydana gelirken, diğer yandan artan tedavi maliyetleri ve hospitalizasyonun uzamasına bağlı sağlık ekonomilerine ağır yükler binmektedir. Bu doktora tezinde, T2DM tanısı olup, DSPN'den muzdarip olguların steril alfa ve Toll/interlökin-1 reseptörü (TIR) motif içeren protein (SARM)-1 ve hipoksi ile indüklenebilir faktör-1 alfa (Hif-1α) gen ve protein ifade düzeylerinin değerlendirilebilmesi amaçlandı. Kontrollü randomize blok dizayna sahip bu araştırmada, kontrol grubu sağlıklı bireylerden oluşturuldu ve grup 1 olarak adlandırıldı. Çalışma gruplarında ise grup 2 olarak adlandırılan grupta sadece T2DM tanılı, grup 3'te T2DM ile birlikte DSPN tanısı olan ve grup 4'de bozulmuş glukoz toleransı (BGT) olan olgulardan oluşturuldu. Ardından tüm gruplarda yer alan bireylerin venöz kanlarında, aksonal dejenerasyonda temel bir komponent olduğu iddia edilen SARM1 ile Hif-1α gen ifadeleri ve protein düzeyleri ölçüldü. Elde edilen verilerin istatistiksel değerlendirmeleri esnasında, gruplar arası karşılaştırmalarda Varyans Analizi sonrası Tukey's Honestly Significant Test (HSD) çoklu karşılaştırma testinden faydalanılırken, değişkenler arasındaki ilişki Pearson Korelasyon testi ile kontrol edildi. Gruplararası karşılaştırmalarda, grupların SARM1 gen ifadesi üzerine etkisi istatistiksel olarak anlamlı bulundu (P<0,05). Ancak, Hif-1α gen ifadesini üzerine olumsuz yönde değişiklikler tespit edilmesine rağmen, bu değişimlerin istatistiksel olarak anlamsız idi (P>0,05). Hem SARM1 hem de Hif-1α'nın protein düzeylerindeki değişimler değerlendirildiğinde ise tüm protein düzeylerindeki bu değişimlerin, istatistiksel olarak anlamlı (p<0,05) olduğu anlaşıldı. Ek olarak SARM1 ile Hif-1α arasında zayıf negatif yönde bir korelasyon ilişkisi olduğu görüldü ancak bu ilişkinin istatistiksel olarak anlamlı olmadığı anlaşıldı (P>0,05). Bu araştırmadan elde edilen bulguların, gelecekte T2DM ile ilişkili DSPN'li olguların hedef tedavilerine katkı sağlayabileceği inancındayız. Ek olarak, SARM1'in inhibe ve Hif-1α'nın korunacağı veya düşük ya da yüksek değerde ise normoksik koşullara indükleneceği manipülatif nörofarmakolojik ajanlar geliştirilebilirse, akson dejenerasyonuna bağlı DSPN'nin de önleyebileceğini varsayıyoruz. Anahtar kelimeler: Akson dejenerasyonu, Bozulmuş glukoz toleransı, Distal simetrik polinöropati, Hif-1α, SARM1, Tip-2 Diabetes Mellitus.
Epilepsi hastalarında bilişsel özelliklerin interiktal EEG bulguları ve nöbet sıklığı ile ilişkisinin araştırılması
Epilepsi, devamlılık gösteren nöbet geçirme eğilimi ve bunun sonucu olarak meydana gelen nörobiyolojik, bilişsel, psikolojik ve sosyal sonuçlarla karakterize bir beyin hastalığıdır. Epilepsi hastalarında kognisyon ve sosyal kognisyon alanlarında bozulmalar birçok çalışmada saptanmıştır. Bilişsel fonksiyonları etkileyen faktörlerle ilgili farklı sonuçlar elde edilen çalışmalar mevcut olup, bu çalışmada kognisyon ve sosyal kognisyon üzerinde, nöbet sıklığı ve interiktal EEG bulguları başlıca olmak üzere, hastalık ilişkili faktörlerin etkisinin araştırılması amaçlanmaktadır. Çalışmamıza Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Nöroloji Kliniği'nde takipli 61 epilepsi tanılı hasta ve 40 sağlıklı kontrol grubu katılımcısı dahil edilmiştir. Gruplar arasında yaş, cinsiyet, eğitim durumu açısından fark gözlenmemiştir. Beck Depresyon Ölçeği'nde depresif duygudurum saptanan bireyler her iki gruba da dahil edilmemiştir. Katılımcılardan bilgilendirilmiş onam formu alındıktan sonra, öncelikle sosyo-demografik bilgiler ve hastalıkla ilgili bilgiler alınmıştır. Ardından hastalara Addenbrooke Kognitif Değerlendirme Bataryası Gözden Geçirilmiş Versiyonu (ACE-R), Montreal Bilişsel Değerlendirme Ölçeği (MOCA), Sayı dizileri (Digit span) testi, Stroop Testi, Rey İşitsel Sözel Öğrenme Testi (RAVLT), Benton Yüz Tanıma Testi (BFRT), Gözlerden Zihin Okuma Testi (GZOT), Dokuz Eylül Zihin Kuramı Ölçeği (DEZİKÖ), Kişilerarası Tepkisellik İndeksi (IRI) ve Iowa Kumar Testi (IGT) uygulanmıştır. Epilepsi hasta grubunda, kognisyonu değerlendiren testlerden MOCA, ACE-R, RAVLT ve Digit span başarıları, sosyal kognisyonu değerlendiren testlerden BFRT, GZOT, DEZİKÖ, IGT başarıları kontrol grubuna kıyasla düşük saptanmıştır. Kognisyon ve sosyal kognisyon üzerine nöbet önleyici tedavi rejimi, son 1 ayda geçirilen nöbet varlığı ve EEG'de epileptik bulgu varlığının tek başına etkisi izlenmemiş olup, EEG bulgusu ile nöbet önleyici tedavi rejimi etkileşiminin anlamlı etkisi gözlenmiştir. Kognitif duruma ilişkin hastalık süresinin etkisi saptanmış olup, sosyal kognisyona ilişkin ise hastalık süresi ve MOCA skorunun etkili olduğu gözlenmiştir. Çalışmamızda da gözlendiği üzere, epilepsi hastaları kognisyon ve sosyal kognisyon açısından sağlıklı popülasyona kıyasla ciddi sorunlar yaşamaktadır ve bu durum günlük yaşamsal aktivitelerini etkilemektedir. Bu alanda yapılacak ve çözümlere ilişkin öneriler getirecek çalışmalara ihtiyaç bulunmaktadır.
Karotis arter stentleme uygulanan hastalarda erken ve geç dönem sonuçların ve prognoza etki eden faktörlerin değerlendirilmesi: Tek merkezli 10 yıllık retrospektif analiz
Karotis Arter Stentleme Uygulanan Hastalarda Erken ve Geç Dönem Sonuçların ve Prognoza Etki Eden Faktörlerin Değerlendirilmesi: Tek Merkezli 10 Yıllık Retrospektif Analiz İnme toplum sağlığı açısından büyük bir tehdit oluşturan ve yaşam kalitesini önemli ölçüde etkileyen ciddi bir sağlık sorunudur. Tüm inme vakaları içerisinde büyük bir bölümü iskemik tipteki inmeler oluşturmaktadır [2]. Asemptomatik veya semptomatik karotis stenozu (KS) inmeye neden olan bir etken olarak öne çıkmakta ve iskemik tipte gerçekleşen inmelerin %10-15'ini oluşturmaktadır [3]. Cerrahi tedaviye alternatif olarak geliştirilen karotis arter stentleme (KAS), özellikle yüksek riskli hastalarda güvenli ve etkili bir tedavi seçeneği olarak kullanılmaktadır. Bu çalışma, kliniğimizde uygulanan KAS prosedürlerinin retrospektif incelemesini sunmayı amaçlamaktadır. İnceleme, 2014–2024 yılları arasında gerçekleştirilen KAS işlemlerine odaklanmakta; hastaların demografik özellikleri, tıbbi öyküleri, işlem sırasındaki teknik detaylar ve uzun vadeli sonuçları değerlendirilmektedir. İşlem öncesi, sırası ve sonrası gelişen komplikasyonlar, inme gelişimi ve kullanılan teknik/malzeme farklılıklarının prognoza etkisi analiz edilmiştir. Toplam 140 KAS prosedürünün verileri retrospektif olarak incelenmiş, semptomatik ve asemptomatik KS'li grupları karşılaştırılmıştır. Semptomatik KS'si olan hastalarda sigara kullanımı, pre-dilatasyon ve filtre kullanımı anlamlı olarak daha yüksek oranda bulunurken; asemptomatik hastalarda hipertansiyon oranı daha yüksek saptanmıştır. Hemodinamik depresyon gelişen ve gelişmeyen hastalar arasında anlamlı fark izlenmemiştir. Restenoz gelişimi ile sigara kullanımı, pre-dilatasyon uygulanması, semptomatik stenoz olması ve yaş ile anlamlı ilişki saptanmıştır. Lojistik regresyon analizinde sigara kullanımı ve pre-dilatasyon restenoz açısından bağımsız risk faktörleri olarak belirlenmiş, ileri yaş ise restenozdan koruyucu bir değişken olarak öne çıkmıştır. Elde edilen bulgular, karotis stentleme sonrası gelişebilecek komplikasyonların öngörülmesinde bazı klinik ve işlemsel faktörlerin belirleyici olabileceğini göstermekte; özellikle modifiye edilebilir risk faktörlerine yönelik önlemlerin, uzun dönem sonuçların iyileştirilmesinde önemli katkı sağlayabileceğini düşündürmektedir.
Epilepside serum alfa-(1,6)-fukoziltransferaz (FUT8) seviyesinin tanı ve klinik özellikler ile ilişkisi
Bu çalışma, yetişkin epilepsi hastalarında serum alfa-(1,6) fukozil transferaz (FUT8) enzim düzeylerinin tanı değeri ve klinik özelliklerle ilişkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Daha önce çocukluk çağında epilepsi ve özellikle dirençli epilepsi grubunda FUT8 düzeyinin yüksek olduğu bildirilmişken, bu çalışmada erişkin bireylerdeki düzeyler ilk kez değerlendirilmiştir. Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Etik Kurulu onayı ile yürütülen çalışmada 96 erişkin epilepsi hastası ve 54 sağlıklı kontrol bireyi yer almıştır. Katılımcıların klinik, demografik, elektroensefalografik (EEG) ve radyolojik verileri kaydedilmiş; serum FUT8 düzeyleri ELISA yöntemi ile ölçülmüştür. Elde edilen veriler, epilepsi grubuyla kontrol grubu arasında karşılaştırılarak değerlendirilmiştir. Çalışmada epilepsi grubunda FUT8 düzeyleri, kontrol grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur. Ayrıca FUT8 düzeylerinin cinsiyet, yaş, BMI, nöbet tipi, epilepsi süresi, nöbet sıklığı, EEG ve MRG bulguları ya da kullanılan antiepileptik ilaç türü gibi değişkenlerle anlamlı bir ilişkisi gösterilmemiştir. Korelasyon analizlerinde de FUT8 düzeyleri ile klinik değişkenler arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır Bu bulgu, çocukluk çağı epilepsisinde bildirilen yüksek FUT8 düzeylerinin aksine, yaşla birlikte olası epigenetik mekanizmaların (örneğin DNA metilasyonu ve mikroRNA aracılı translasyonel baskı) FUT8 ekspresyonunu azaltabileceğini düşündürmektedir. Ayrıca, glikozilasyon bozukluklarının epileptogenezde rol oynayabileceği ve düşük FUT8 seviyelerinin nöronal yüzey proteinlerinin işlevini bozarak sinaptik dengesizlik yaratabileceği hipotezini desteklemektedir. Bu enzim, nöroinflamasyon ve mikroglia duyarlılığı üzerinden epileptik yatkınlığı etkileyebilecek potansiyel bir biyobelirteç olarak değerlendirilmektedir. Elde edilen sonuçlar, FUT8 enziminin epilepsi tanısında potansiyel bir biyobelirteç olarak değerlendirilebileceğini, ancak klinik değişkenlerle ilişkili olmadığını göstermektedir. Bu sonuçlar, epileptogenezde glikozilasyon ve yaşa bağlı epigenetik düzenleme mekanizmalarının daha ayrıntılı araştırılması gerektiğini ortaya koymaktadır. Literatürde FUT8'in erişkin epilepsi hastalarındaki düzeylerini değerlendiren ilk çalışma olması açısından, bu araştırmanın önemli bir katkı sunduğu düşünülmektedir
Obstrüktif uyku apne sendromu hastalarında triptofan, kinürenin seviyeleri ve bunun gündüz aşırı uykululuk durumu ile ilişkisi
Bu çalışma, obstrüktif uyku apne sendromu (OSAS) hastalarında triptofan (TRP), kinürenin (KYN) ve diğer kinürenin yolağı düzeylerinin araştırılması, bu biyobelirteçler ile hastalık şiddeti, gündüz aşırı uykululuk durumu ve polisomnografik parametreler arasındaki ilişkinin değerlendirilmesini amaçlamıştır. Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Etik Kurulu onayı ile yürütülen çalışmada polisomnografi tetkiki yapılan erişkin 77 OSAS hastası ve 70 OSAS saptanmayan sağlıklı kontrol bireyi yer almıştır. Katılımcıların klinik, demografik, polisomnografik verileri kaydedilmiştir. Katılımcılar apne-hipopne indeksi (AHI) değerlerine göre hafif, orta ve ağır OSAS olarak, Epworth Uykululuk Ölçeği (Epworth Sleepiness Scale, ESS) skorlarına göre normal, artmış ve şiddetli artmış olarak alt gruplara ayrılmıştır. Serum TRP, KYN ve diğer metabolit düzeyleri yüksek performanslı sıvı kromatografi (HPLC) yöntemiyle ölçülmüş, ayrıca KYN/TRP oranı hesaplanmıştır. Elde edilen bulgulara göre, TRP düzeyleri gruplar arasında farklılık göstermemiştir. Buna karşın, KYN düzeyleri OSAS hastalarında kontrollere kıyasla daha yüksek bulunmuş, özellikle hafif OSAS grubunda belirgin bir artış saptanmıştır. KYN/TRP oranı gruplar arasında anlamlı bir farklılık göstermemiştir. Kinürenik asit (KYNA) düzeyleri, ESS skoru şiddetli artmış grupta, artmış gruba göre daha yüksek bulunmuştur. Diğer metabolitlerin düzeyleri gruplar arasında farklılık göstermemiştir. KYN ve KYNA düzeyleri ODI ile pozitif, minimum oksijen satürasyonu ve uyku ile uyanıklık sırasındaki ortalama oksijen satürasyonu ile negatif korelasyon göstermiştir. Sonuçlar, OSAS varlığı ile KYN düzeyleri arasında ve hipoksemi parametreleri ile hem KYN hem KYNA düzeyleri arasında anlamlı ilişkiler olduğunu göstermektedir. Bu bağlamda KYN ve KYNA, hastalık yükünü yansıtan aday biyobelirteçler olarak değerlendirilebilir ve OSAS'ın risk sınıflandırması ile tedavi takibinde potansiyel bir değer taşıyabilir. Özellikle hafif OSAS grubunda saptanan yüksek KYN düzeyi, bu metabolitin daha erken tanı için bir fırsat sunabileceğine işaret etmektedir. KYNA düzeyleri ile ESS skorları arasındaki ilişkinin ise gündüz aşırı uykululuğun çok faktörlü yapısını yansıtabileceği öngörülmektedir. Bu çalışma, literatürde yeterince araştırılmamış bir alanı ele almakta ve polisomnografi, biyokimyasal analizler ve klinik verileri bir araya getiren kapsamlı bir değerlendirme yoluyla, bu konudaki teknik açıdan en ayrıntılı araştırmalardan birini sunmaktadır. Birlikte ele alındığında, bu bulgular OSAS'ta kinürenin yolağının patofizyolojik önemine dair anlayışımızı derinleştirmekte, potansiyel klinik etkilerini ortaya koymakta ve bu gözlemleri doğrulamak ve translasyonel değerinin güçlendirilmesi için daha fazla doğrulayıcı ve büyük ölçekli çalışmalara ihtiyaç olduğunu göstermektedir. Genel olarak, bu çalışma, kinürenin yolağının OSAS'ta gelecekteki araştırmalar için umut verici bir yol olarak konumlandırılmasına katkıda bulunmaktadır.
Orta serebral arter okluzyonu nedeniyle mekanik trombektomi yapılan hastalarda prognostik skorlama sistemi: Danger bells
GİRİŞ VE AMAÇ: Bu çalışma, akut orta serebral arter (MCA) oklüzyonu nedeniyle mekanik trombektomi uygulanan hastaların verilerini prospektif olarak toplayarak, başvuru sırasında inme şiddeti, ASPECT skoru, demografik özellikler, risk faktörleri ve laboratuvar değerlerini bir arada değerlendirip yeni bir puanlama sistemi oluşturmayı; bu puanlama sistemi ile prognoz arasında bir ilişki olup olmadığını belirlemeyi amaçlamaktadır. GEREÇ VE YÖNTEMLER: Araştırma Samsun Üniversitesi Tıp Fakültesi Yerel Etik Kurulu tarafından onaylanmıştır (2023/20/3). Çalışmaya, 18-82 yaş aralığında, ilk 6 saat içinde başvuran, MCA M1 oklüzyonu tespit edilen ve başarılı mekanik trombektomi yapılan hastalar prospektif olarak dahil edilmiştir. Hastaların başvuru anındaki inme şiddeti, BT-ASPECT skoru, demografik verileri, risk faktörleri ve laboratuvar verileri kaydedilmiştir. Temel değerlendirme, 90. gün mRS (modified Rankin Scale) skoru üzerinden yapılmıştır. Tüm veriler tek değişkenli analizler ile çok değişkenli logistik regresyon analizleri incelenmiştir. Regresyon katsayılarına dayalı bir puanlama sistemi oluşturulmuştur. Sistem, ROC analizi ile değerlendirilmiştir. İstatistiksel analizler SPSS (Version 22.0, SPSS Inc., Chicago, IL, ABD) yazılımı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. BULGULAR: Çok değişkenli logistik regresyon analizinde, yaş, diyabet varlığı, sigara kullanımı, lökosit yüksekliği, hemoglobin düşüklüğü, glikoz yüksekliği ve BT-ASPECT skorunun düşüklüğü gibi faktörler, klinik sonuçlar üzerinde anlamlı etkiler göstermiştir. Sayısal değişkenler için cut-off noktaları belirlenmiş; regresyon katsayılarına dayalı puanlama sistemi oluşturulmuştur. Bu sistemde lökosit yüksekliği 2 puan, diğer değişkenler 1 puan değerinde puanlanmıştır. Toplamda 10 puanlık bu skorlama, kötü klinik sonuçları öngörmede DANGER BeLLS adı verilmiştir. ROC analizi sonucunda bu skorlama sisteminin klinik kötü sonuçları tahmin etme duyarlılığı %75,9 ve özgüllüğü %85,1 olarak bulunmuştur. SONUÇ: Yeni oluşturulan DANGER BeLLS skorlama sistemi, bileşenleri açısından literatürle uyumludur ve mevcut skorlama sistemlerine göre daha kapsamlı, yüksek duyarlılık ve özgüllük sunmaktadır. Çalışmamızın eksternal validasyona ihtiyaç duyduğu sonucuna varılmıştır.
Kritik hastalık miyopatisi elektrofizyolojik tanısında stimulus - birleşik kas aksiyon potansiyeli genlik / alan / süre yanıt eğrisi çalışması
Yoğun bakım ünitesinde edinilmiş güçsüzlüğün en sık nedenleri olan kritik hastalık miyopatisi (KHM) ve kritik hastalık nöropatisi (KHN) sık görülen, uzamış mekanik ventilasyon ve hospitalizasyon süresi, artmış maliyet, morbidite ve mortalite ile ilişkili olan edinilmiş nöromusküler disfonksiyon tablolarıdır. Daha iyi prognozlu olması, rehabilitasyon ile tam düzelme mümkün olması nedeniyle bazı yoğun bakım popülasyonlarında %100'e varan oranda görülebilen KHM'nin erken dönemde saptanabilmesi önemlidir. Sinir iletim çalışmalarında hem KHM hem de KHN'de birleşik kas aksiyon potansiyeli (BKAP) amplitüdünde (BKAPAmp) düşüklük izlenirken, KHM'de BKAP negatif tepe süresinde (BKAPSüre) hem distal hem de proksimal uyarımda senkron dispersiyon (uzama) gözlenmektedir. Bu çalışmada, KHM elektrofizyolojik tanısında, BKAPSüre uzamasının bazı hastalarda gözlenememesi veya sınırda bulunması nedeniyle, submaksimal uyarım şiddetlerindeki BKAPSüre incelenerek KHM'nin gelişiminin daha erken dönemde tahmini ve daha özgül bir şekilde ortaya konması için yeni parametrelerin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma, EMG sonrası KHM/KHNM tanısı alan 11 hasta ile 12 sağlıklı bireyde, ulnar sinir uyarımı ve ADM kasından kayıtla gerçekleştirilmiştir. İlk BKAP saptanan minimal (UMin) ve maksimal BKAP uyarım şiddeti (UMax), ardından (UMax – UMin) aralığı 4 eşit parçaya bölünerek 4 tane yüzdelik uyarım şiddeti (U%20, U%40, U%60, U%80) daha belirlenmiştir. Her 6 uyarım şiddetinde elde edilen BKAPAmp, BKAPSüre, her bir uyarım şiddetinde elde edilen BKAPSüre'nin maksimum BKAPSüre'ye oranı hesaplanmıştır (MaxOran_Süre_UMin, MaxOran_Süre_U%20, MaxOran_Süre_U%40, MaxOran_Süre_U%60, MaxOran_Süre_U%80). BKAPSüre hasta grubunda tüm uyarım şiddetlerinde kontrol grubuna göre uzun iken en belirgin farklılık UMin ve U%20 şiddetindeydi. Daha önemli olarak, çalışmamızda 2 hastada supramaksimal uyarım şiddetlerinde BKAPSüre uzaması saptanmamasına karşın, bu uyarım şiddetlerinde bu hastalarda da uzama saptanmıştır. BKAPSüre hastalarda UMin şiddetinde maksimum ve uyarım şiddeti arttıkça giderek kısalırken, kontrollerde UMin şiddetinde minimum ve uyarım şiddeti arttıkça giderek uzuyordu. Bununla uyumlu olarak, hastalarda MaxOran_Süre_UMin ve MaxOran_Süre_U%20 oranları kontrollere göre anlamlı derecede büyüktü. KHM için tanısal BKAPSüre uzaması, rutin incelemelerde kullanılan supramaksimal uyarım şiddetine göre, daha düşük uyarım şiddetlerinde (UMin ve U%20) belirgin ve yüksek bir duyarlılıkla saptanmıştır. Literatürde ve çalışmamızda BKAPSüre uzamasının bazı hastalarda supramaksimal uyarım şiddetinde saptanmaması göz önüne alındığında bu bulgumuz özellikle erken dönemde elektrofizyolojik duyarlılığı yükseltmekte olup ek bir teknik donanım ve zaman gerektirmemesi ile de oldukça kullanışlıdır. Bu bulgunun, KHM'de farklı uyarım şiddetlerinde uyarılan farklı kas liflerinin membran uyarılabilirliğinde azalmanın farklı düzeylerde gerçekleşmesinden ve bu liflere ait aksiyon potansiyellerinin neden olduğu elektriksel faz iptalinden kaynaklandığı düşünülmüştür. Anahtar kelimeler: sinir iletim çalışması, kritik hastalık miyopatisi, BKAP negatif tepe süresi, senkron dispersiyon
Primer ve sekonder progresif multipl skleroz hastalarında üst ekstremite ve alt ekstremite fonksiyonlarının karşılaştırılması
Multipl skleroz, santral sinir sisteminin demiyelinizasyon, aksonal dejenerasyon, inflamasyon, astrogliozis ile karakterize, ön planda beyaz cevherin tutulduğu, korteksi, derin gri cevheri de etkileyebilen kronik nörodejeneratif bir hastalığıdır. Hastalığın üç alt tipi bulunmaktadır. Relapsing remitting multipl skleroz (RRMS) %85 oranla en sık görülen alt tipidir, RRMS hastalarında özürlülüğün ilerlemesiyle ortaya çıkan sekonder progresif multipl skleroz (SPMS) ve en baştan itibaren progresif seyir gösteren primer progresif multipl sklerozdur (PPMS). Çalışmada PPMS ve SPMS hastalarında üst ve alt ekstremite fonksiyonları karşılaştırıldı. Çalışmaya EDSS (Expanded Disability Status Scale) skoru 4.0-8.5 arasında 27'si PPMS, 38'i SPMS olan toplam 65 progresif MS hastası dahil edildi. Kadın/erkek oranı 1,6/1 bulunmuştur. Çalışmada EDSS skoru birbirine yakın olan hastalarda PPMS'de üst ekstremite ince motor becerisinin ve yürüme becerisinin SPMS'e göre istatistiksel olmasa da göreceli olarak daha iyi olduğu bulunmuştur.
Multipl sklerozun periferik sinirler üzerine etkisinin araştırılması
Multipl skleroz enflamasyon, demiyelinizasyon ve akson hasarı ile karakterize otoimmün bir santral sinir sistemi hastalığıdır. Multipl Skleroz'un farklı kliniklerle seyreden relapsing remitting, sekonder ilerleyici ve primer progresif olmak üzere üç alt tipi vardır. Bu çalışmada multipl skleroz hastalarında periferik sinir tutulumu ve ilişkili faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmamıza katılan hastaların 35'i (%70,0) Relapsing Remitting Multipl Skleroz ve 15'i (%30,0) Sekonder Progresif Multipl Skleroz hastasıydı. Hastaların semptomlarının başlangıç yaş ortalaması 30.44±1.06 yıl, Genişletilmiş Multipl Skleroz Özürlülük Skalası (EDDS) puan ortalaması 2.97±2.58 puan ve çalışmaya katılan hastaların 12'sinin (%24,0) polinörapatisi mevcuttu. Kontrol grubunda 3 kişide (%6,0) polinöropati tespit edildi. Çalışmamızda erkek hastalarda periferik sinir tutulumunun kadın hastalara göre daha yüksek olduğu belirlendi. Hastalık gelişme süresi ile Genişletilmiş Multipl Skleroz Özürlülük Skala puanı arasında pozitif yönlü çok güçlü bir korelasyon olduğu tespit edildi. Çalışmada multipl skleroz hastalarının literatürle uyumlu olarak daha çok kadınlarda görüldüğü, hastalık süresi arttıkça EDDS puanlarında artış olduğu ve erkeklerde polinöropati sıklığının kadınlara göre yüksek olduğu belirlenmiştir. Ayrıca çalışmada kontrol grubunda polinöropati sıklığının beklenenin üzerinde olduğu tespit edilmiştir.
İntravenöz trombolitik tedavi verilen akut iskemik inme hastalarında kan şekeri takibinin klinik sonuçlara etkisi
AMAÇ: Bu çalışmada kliniğimize ilk 4,5 saat içerisinde başvuran ve intravenöz trombolitik tedavi verilen akut iskemik inme hastalarına eşlik eden hipergliseminin tedavi yanıtına, kısa ve uzun dönemdeki prognozlarına etkileri araştırılması amaçlanmıştır. YÖNTEM: Bu retrospektif çalışma Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi Dursun Odabaş Tıp Merkezi'nde akut iskemik inme nedeniyle intravenöz trombolitik tedavi uygulanan 90 hastanın hastane arşiv ve otomasyon sistemindeki verileri taranarak yapıldı. Hastaların demografik özelikleri ve görüntüleme bulguları incelendi. Saatlik seri kan şekeri ölçümleri intravenöz trombolitik tedavi uygulama anında ve 24 saat boyunca yapılmıştı. Tedavi etkinliğinin değerlendirilmesinde kısa dönem için hastaneye başvuru NIHSS ile tedavi sonrası NIHSS karşılaştırılarak ve taburculuk sırasındaki mRS ölçülerek, uzun dönem için 3.ay mRS ölçülerek yapıldı. BULGULAR: İncelemeye alınan 90 hastanın 38'i(%42,2) erkek ,52'si(%57,8) kadındı. Çalışmadaki hastaların yaşları 33 ile 88 arasında değişmekte olup yaş ortalaması 68,2±10,9 yıldı. Tedavi öncesi hastaların 26'sının (%28,9) NIHSS değerleri 0-8 puan, 21'inin (%23,3) NIHSS değerleri 9-14 puan, 43'ünün (%47,8) NIHSS değerleri 15-30 puan olduğu tespit edildi. Hastalara intravenöz trombolitik tedavi verilmesi anında ve 24 saatlik takip boyunca her saat başı kan şekeri değerleri ölçüldü. Hastaların 32'sinin(%35,6) kan şekeri ortalaması 140 mg/dl'nin altındayken,58'nin (%64,4) kan şekeri 140 mg/dl ve 140 mg/dl'nin üstü değerinin üstündeydi. Kan şekeri 140 mg/dl ve üstü olan grupta hem başlangıç NIHSS değeri hem de tedavi sonrası 24. saatteki NIHSS değeri kan şekeri 140 mg/dl altı olan gruptan anlamlı (p ˂ 0.05) olarak daha yüksekti. Kan şekeri 140 mg/dl ve üstü olan grupta 24. saat NIHSS değerindeki düşüş (tedavi cevabı), kan şekeri 140 mg/dl altı olan gruptan anlamlı (p ˂ 0.05) olarak daha düşüktü. Hastaların çekilen kontrol BBT leri incelendiğinde; 63'ünde (%70,0) kanama görülmezken, 27'sinde (%30,0) kanama tespit edildi. Hastaların kontrol BBT' lerinde kanama ile saat başı kan şekeri değerleri arasında istatistiksel anlamlı ilişki saptanmadı. Hastaların tanı anındaki Fazekas skorlamaları hesaplandı. Fazekas 0-I grubunda 40(%44,4) fazekas II-III grubunda 50(%55,6) hasta yer aldı. Fazekas skoru II-III olan grubun Fazekas skoru 0-I olan gruptan daha yüksek kan şekeri değerlerine sahip olduğu görüldü. Kan şekeri yüksek olan hasta grubunda çıkış/taburculuk mRS ve 3.aydaki mRS skorları kan şekeri düşük olan gruptan anlamlı (p ˂ 0.05) olarak daha yüksekti. SONUÇ: Hiperglisemi varlığında intravenöz trombolitik tedavinin etkinliği düşmekte ve sonraki dönemde özürlülük oranı da artmaktaydı. Tedavi başladıktan sonra yapılan saatlik seri kan şekeri ölçümleri, tek bir ölçüme göre daha müdahale edilebilir bir parametredir. İntravenöz trombolitik tedavi başlangıcından 24 saat boyunca sıkı bir şeker kontrolü yapılması tedavimizin sonuçlarını iyi yönde etkileyip, intrakranial kanama gibi isenmeyen komplikasyonları da azaltabilir.
Epileptik nöbet ile asimetrik dimetil arjinin (ADMA), nitrik oksit (NO), paraoksanaz, arilesteraz(ARE) ve iskemik modifiye albumin (İMA), düzeyleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Epileptik nöbetle başvuran hastaların periferik kan örneklerinde ölçülen Asimetrik Dimetil Arjinin (ADMA), Nitrik Oksit (NO), Paraoksanaz (PON), Arilesteraz (ARE) ve İskemik Modifiye Albumin (İMA) parametrelerinin; nöbetin başlangıcından sonraki birinci ve üçüncü saatlerdeki kan düzeylerinin hem birbirleriyle hem de sağlıklı kontrol grubuyla karşılaştırılması amaçlanmaktadır. Bu araştırma,nöbet aktivitesine bağlı biyokimyasal değişikliklerin izlenmesini ve epileptik nöbetlerin psödonöbetlerden ayırıcı tanısına katkı sağlayabilecek potansiyel biyobelirteçlerin belirlenmesini hedeflemektedir. Bu çalışmaya, 18–85 yaş arası, epilepsi tanısı almış ya da almamış, nöbet ile başvuran hastalar dahil edilmiştir. Çalışma kapsamında öncelikle her bir hastanın demografik özellikleri (yaş, cinsiyet, hastalık öyküsü vb.) kaydedilmiştir. Acil servise epileptik nöbet şikayetiyle başvuran ve çalışmamızın dahil etme ve dışlama kriterlerini karşılayan hastalardan, nöbet başlangıcından sonraki birinci ve üçüncü saatlerde alınan periferik kan örnekleri; tamamen sağlıklı kontrol grubundan alınan periferik kan örnekleri ile karşılaştırılmıştır. Periferik kan örneklerinde ADMA, NO, PON, ARE ve İMA düzeyleri incelenmiştir. Bu biyobelirteçler, nöbetin süresi ve şiddetiyle ilişkili olarak belirli değişiklikler gösterebildiğinden, epileptik nöbet ile psödonöbet geçiren hastaların periferik kanlarındaki biyolojik farklılıkların ve bu farklılıkların nöbet sonrasında ne kadar süreyle devam ettiğinin anlaşılmasında önemli bir rol oynamaktadır. Bu veriler, epilepsi hastalarının nöbet süresince biyokimyasal kan değerlerindeki değişimlerin izlenmesine ve potansiyel olarak nöbet ile psödonöbet ayrımına ışık tutacak biyobelirteçlerin klinik izlem ve takipte kullanılmasına olanak sağlayacaktır. Çalışmaya 54 hasta ve 54 sağlıklı birey katılmıştır. Yaş ve cinsiyet açısından gruplar arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Vaka grubunda, birinci saatte ADMA, NO, PON, ARE ve İMA düzeyleri kontrol grubuna kıyasla daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Üçüncü saatte ise PON, ARE ve İMA düzeylerinde artış gözlenirken; ADMA ve NO düzeyleri daha düşük bulunmuştur (p<0,05). Biyobelirteçler arasında anlamlı bir korelasyon saptanmamıştır (p>0,05).
Düşük kas kütlesi ve kemik mineral yoğunluğunun akut iskemik inme sonlanımına etkileri
İskemik inme sebep olduğu nörolojik hasar nedeniyle ülkemizde ve dünyada özürlülük ve iş-gücü kaybının başlıca sebepleri arasında sayılmaktadır. İskemik inme sonrası meydana gelen özürlülük başlıca nörolojik sistemin etkilenimine atfedilmekte olup, lokomosyonun efektif organları olan kas ve kemik dokusunun sağlığının da iskemik inme sonlanımına etkili olduğu düşünülmektedir. Bu çalışmanın amacı düşük kas kütlesi ve kemik mineral dansitesinin akut iskemik inme sonlanımına etkisinin araştırılmasıdır. Çalışmaya Nisan 2019 – Nisan 2021 tarihleri arasında hastanemize akut iskemik inme tanısıyla başvurmuş olan 307 hasta dahil edilmiştir ve 269 tanesinin birinci yıl sonlanımlarına dair veriye ulaşılmıştır. Bu kohortta osteoporoz prevalansı kadınlarda %40,5, erkeklerde %12,7; düşük kas kütlesi prevalansı tanıma göre kadınlarda %11,6 – 79,0, erkeklerde %17,1 – 33,8 arasında, osteosarkopeni prevalansı ise tanıma göre kadınlarda %12,1 – 67,2, erkeklerde %13,4 – 30,4 arasında bulunmuştur. Multivaryans analizinde erkeklerde osteoporoz varlığı mortalite için bir risk faktörü iken artmış kas kütlesi mortaliteden koruyucu bir faktör olarak tespit edilmiştir. Faz açısı artışı hem kadınlarda hem de erkeklerde mortaliteden koruyucu bir faktör olarak tespit edilmiştir. Erkeklerde rektus femoris kesit alanının düşük olması kötü sonlanım ile ilişkili olarak tespit edilmiştir. Osteosarkopeni varlığı ise kullanılan tanıma bağlı olarak her iki cinsiyette de sonlanım üzerine etki eden bir faktör olarak karşımıza çıkmaktadır. Sonuç olarak, çalışmamız inme öncesi kas-iskelet sistemi sağlığının inme sonlanımına etkili olduğunu ortaya koymaktadır. Ancak, bu ilişkinin Türk toplumunda standardize kesim değerleri ile daha yüksek sayılı bir çalışma ile yeniden ele alınması gerekmektedir.
Periferik sinir uyarımı ile oluşturulan mikst sessiz süre döneminde ve sonrasında spinal-kortikal uyarılabilirliğin transkraniyal manyetik stimülasyon ile değerlendirilmesi
İstemli kası sırasında bir kastan kaydedilen EMG aktivitesinde periferik mikst bir sinirin elektriksel uyarımı ile geçici bir baskılanma sonucu mikst sinir sessiz süresi (MSSS) ve primer motor korteks üzerinden tek bir uyarım ile de kortikal sessiz süre (KoSS) oluşur. MSSS ve KoSS bitiminde bazeline aktiviteye artmış bir EMG aktivitesi ile dönüş (fasilitasyon) gerçekleşir. Çalışmamızda KoSS ve MSSS'nin ve fasilitasyon dönemlerinin fizyolojik mekanizmaları ile ilgili yeni bilgilerin elde edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla 9 sağlıklı gönüllüde tek başına elektrik uyarım ile test-MSSS ve tek başına TMS uyarımı ile test-KoSS oluşturulmuş; sessiz süre, fasilitasyon süresi, fasilitasyon alanı ve en yüksek genlik latansı parametreleri ölçülmüştür. Daha sonra MSSS sonrası fasilitasyon dönemi KoSS başlangıcı ile ve KoSS sonrası fasilitasyon dönemi MSSS başlangıcı ile zamansal olarak eşleştirilerek, koşullandırılmış-MSSS ve koşullandırılmış-KoSS çalışmaları gerçekleştirilerek aynı parametreler ölçülmüştür. Ayrıca yine istirahat ve istemli kası halindeki kastan kısa latanslı afferent inhibisyon (test-SAI) çalışması yapılmıştır. SAI çalışması MSSS başlangıcı ve fasilitasyon dönemine denk getirilecek şekilde, koşullandırılmış-SAI olarak tekrarlanmıştır. Analizlerde test ve koşullandırılmış MSSS, KoSS ve SAI çalışmaları karşılaştırılmıştır. Verilerin analizinde test çalışmalarına göre MSSS başlangıcı ile koşullandırılması sonucu KoSS fasilitasyonu gerçekleşmemiş ve geç olarak ortaya çıkan fasilitasyon, test-MSSS fasilitasyon dönemi ile benzer zamanda oluşmuştur (88,3±6,07 ms ve 86,11±4,84 ms, p= 0.401). KoSS başlangıç döneminin MSSS fasilitasyon dönemi ile koşullandırılmasında, KoSS süresi (84,44±7,78 ms ve 54,78 ± 13,53ms, p= 0.014) ve fasilitasyon latansında anlamlı derecede kısalma izlenmiştir (266.78±17.3 ve 220.13±19.82, p=0.049). KoSS başlangıcı ile koşullandırılmasında ise MSSS fasilitasyon latansı anlamlı derecede uzatmış-ötelenmiştir (151.78±10.99 ve 220.13±19.82p=0.000). İstirahat sırasında MSSS fasilitasyon dönemine denk düşürülmesi durumunda test uyarıma göre SAI sayısal değerlerinde artış (disinhibisyon) bulunmuştur. Bu sonuçlar; 1) elektriksel uyarım ile oluşan MSSS erken inhibisyon döneminin, spinal düzeyde ve son çıktı olan motor nöron üzerinde inhibitör etkiler ile oluştuğu hipotezi desteklenmiştir 2) MSSS sonrası oluşan fasilitasyonun ise esas olarak kortikal düzeyde gerçekleştiği ve spinal mekanizmaların da katkısının olduğu hipotezi ileri sürülerek destekler yeni bulgular elde edilmiştir 3) TMS ile oluşan KoSS sonrası fasilitasyon döneminde esas olarak kortikal kolaylaştırıcı mekanizmaların rol aldığı hipotezini destekler yeni bulgular elde edilmiştir. Sağlıklı bireylerde istemli aktivite üzerinde inhibitör ve ardından fasilitatör etkiye yol açan iki farklı uyarı paradigmasının incelendiği bu çalışmada elde edilen bulgular, KoSS ve MSSS fizyolojik mekanizmaları konusunda yeni bilgiler sağlamıştır. Distoni gibi patofizyolojinde disinhibisyonun yer aldığı farklı nörolojik hastalıklarda, sağlıklı bireylerde MSSS ve KoSS ile ilgili elde edilen bu bulgular tanısal katkı sunabilir. Yine çalışmamızda elde edilen bulguların farklı inhibitör mekanizmaların hedeflendiği tedavi stratejilerinin geliştirilmesi için katkı sunabileceği düşünülmüştür. Anahtar kelimeler: Mikst Sinir Sessiz Süresi, Kortikal Sessiz Süre, Transkraniyal Manyetik Uyarım
Alfa-sinüklein fibrili ile oluşturulan parkinson hastalığı sıçan modelinde alfa-sinüklein patolojisinin şiddet ve dağılımında glimfatik sistemin rolü
Parkinson hastalığı (PH), ikinci en sık nörodejeneratif hastalıktır ve yaşlı popülasyondaki artışla beraber sıklığı giderek artmaktadır. Patofizyolojisinde α-sin patolojik birikimlerinin nörotoksisitesi ve dopaminerjik hücre kaybı rol oynamaktadır. Bu çalışmanın amacı, beyinden makromoleküllerin temizlenmesinde rol oynayan bir yolak olarak önemi yakın dönemde daha iyi anlaşılan glimfatik sistemin PH patofizyolojisine katkısının araştırılmasıdır. Bu amaçla striatuma α-sinüklein pre-formed fibrilinin (α-sin PFF) enjeksiyonu ile oluşturulan PH sıçan modelinde, derin servikal lenf nodlarının (dsLN) lenfatik damarları bağlanarak glimfatik sistem disfonksiyonu oluşturulmuştur. Ardından 6. haftada lomber ponksiyon ile intratekal paramanyetik kontrast madde enjeksiyonu sonrasında aralıklı olarak üç kez kontrastlı beyin MRG görüntüleri alınarak glimfatik sistemin işleyişi incelenmiştir. Fibril enjekte edilen ve dsLN ligasyonu yapılan sıçanlarda, ligasyon yapılmayanlara göre subaraknoid aralıktan parankime kontrast geçişinde postkontrast 30 ve 60. dakikalarda belirgin azalma izlenmiştir. Ayrıca dsLN ligasyonu yapılmayan sadece fibril enjekte edilen grupta da naive kontrollere göre beyin sapı ventralinde parankime kontrast geçişinde 30. dakikada azalma izlenmiş, 1. saatte bu etki kaybolmuştur. 7. haftada uygulanan açık alan ve apomorfin ile indüklenen lokomotor aktivite testlerinde gruplar arasında fark izlenmemiştir (p>0,05). Silindir testinde tüm gruplarda naive kontrollere göre kontralateral ekstremite kullanımında düşüş eğilimi olsa da istatiksel fark saptanmamıştır (p>0.05). İmmunohistokimyasal işaretlemeler ile striatumda ve substansiya nigrada dopaminerjik nöronlarda ve çevresinde α-sin ekspresyonu ve agregat benzeri oluşumlar gösterilmiştir. Sonuç olarak α-sin PFF modelinde glimfatik sistem işleyişinin özellikle de α-sin patolojisinin daha yoğun olduğu beyin bölgelerinde bozulduğu, dsLN ligasyonu ile bu bozukluğun çok daha şiddetli ve yaygın hale geldiği saptanmıştır.
Komatöz durum nedeniyle amantadin alan hastalarda skalp EEG bulgularının prognostik değeri
Bu çalışmada, kliniğimizde bilinç bozukluğu (BB) nedeniyle izlenen ve amantadin başlanması klinisyen tarafından uygun bulunan hastalara sürekli elektroensefalografi (EEG) çekilerek tedavi sonrası klinik değişikliklerin EEG ile korele olup olmadığına bakmak amaçlanmıştır. Çalışma Kasım 2021-Kasım 2022 tarihleri arasında gerçekleştirildi ve uygun hastalara 5 gün sürekli video-EEG monitorizasyonu uygulandı. EEG çekimi amantadin tedavisi öncesi başlanarak bazal EEG parametreleri elde edildi. Hastalara 3 gün intravenöz, 4 gün oral amantadin tedavisi uygun dozda uygulandı. Hastalar her gün aynı saatte 4 farklı skala ile değerlendirildi ve skala puanları not edildi. EEG verileri görsel olarak günlük analiz edildi. Daha sonra, EEG verileri ile değerlendirme ölçek puanlarının korelasyonu istatistiksel yöntemlerle analiz edildi. Teknik artefaktlar nedeniyle dışlanan hastalar sonrasında 20 hasta çalışmaya alındı. 9 hastanın EEG frekansında ≥1 Hz frekans artışı izlendi. Diğer EEG parametrelerinde bir fark saptanmadı. Amantadin tedavisi süresince GKS, RSS, RASS ve CRS-R skala puanları bazal puanlar ile karşılaştırıldığında tedavi sonrası RSS (p=0.031), RASS (p=0.007) ve CRS-R (p=0.033) puanları istatistiksel anlamlı olarak yükseldi. CRS-R'de ≥3 puan artışı ile EEG frekans artışı arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı p=0.0297). CRS-R'de kategori yükselmesi (p=0,05) ve GKS puan artışı (1 artış, p=0,094; 2 artış, p=0,070) bu ilişkiyi destekleyen trendlerdi. Ek olarak 4 hastaya spektral güç analizi uygulandı. EEG'de spektral güç analizi yapılan 4 hastanın 3'ünde EEG ve klinik bulguların korele olduğu gözlendi. Sonuç olarak, EEG'nin görsel analizinin tedaviden yarar görebilecek hastaları öngörmesi mümkündür. Benzer bir durum kantitatif EEG analiz yöntemleri için de geçerli olabilir.
Epilepsi hastalarında, serum ve beyin omurilik sıvısındaki oreksin seviyesinin uyku evreleri ve nöbetlerle ilişkisi
Epilepsi patogenezinde bilinmeyen mekanizmalardan birinde de oreksin isimli protein yer almaktadır. Oreksinin uyku ile ilişkisi ortaya koyulmasına ragmen epilepsideki yeri henüz tam olarak aydınlatılamamıştır. Bu çalışmamızda oreksinin uyku ve uyanıklıkta ortaya çıkan nöbetlerle ilişkisini göstermeyi amaçladık. Çalışmaya 40 ilaca dirençli fokal epilepsi tanılı hasta, 37 sağlıklı kontrol dahil edilmiştir. Hasta ve kontrol grubunda gece uykusundan önce ve sabah uyandıktan sonra olmak üzere bazal gece ve bazal sabah oreksin düzeyleri ölçülmüştür. Hasta grubunda epileptik nöbetlerden sonra tekrar kan örneği alınmış, nöbet uykuda geçirilmiş ise nöbet geçirilen uykunun evresi kaydedilmiştir. Bunların yanında hastaların EEG, MRG gibi nörofizyolojik ve nörogörüntüleme bulguları da irdelenmiştir. Hasta ve kontrol grubunda bazal sabah oreksin düzeyleri, bazal gece oreksin düzeylerinden daha yüksek ölçülmüştür. Hasta grubunun bazal oreksin düzeyleri ise kontrol grubundan daha düşüktür. Uykuda geçirilen nöbetlerde daha fazla olmak üzere, nöbet sonrası oreksin düzeyleri bazal değerlere göre artmıştır. Ancak uyku evreleri ile oreksin düzeyleri arasında bir ilişki bulunamamıştır. Nöbet süresiyle oreksin düzeyi arasında ilişki bulunmuş olup, uyanıkken geçirilen nöbetlerde nöbet süresi kısaldıkça oreksin düzeyi daha yüksek ölçülmüştür. EEG'de iktal başlangıcı sol hemisfer olan, MRG'de sol temporal lobda lezyonu olan ve MR-EEG uyumu olanlarda sol hemisfer lateralizasyonu olan hastalardan sağdakilere göre uykudaki nöbet sonrası oreksin düzeyleri daha yüksek ölçülmüştür. Özellikle uykudaki nöbetlerden sonra oreksin düzeylerinin artması, oreksinin epileptojenik etkisi ile ilişkili olabileceğini akla getirmektedir. İleriki çalışmalarda BOS'tan da oreksin tayini yapılması ve BOS ve serum oreksin düzeyinin korelasyonu oreksin ve epilepsi ilişkisi açısından daha faydalı bilgiler sağlayabilir.
Subklinik ateroskleroz ve sarkopeni ilişkisi
Sarkopeni, iskelet kası gücü azalması ve beraberinde kas kütlesi ile fiziksel performansta progresif jeneralize kayıp ile seyreden özellikle ileri yaşta sık görülen bir sendromdur. Sarkopenik hastalarda kardiyovasküler olay yaşama riski artmıştır. Bu çalışmanın amacı, iskelet kası değerlendirme parametreleri olan kas kütlesi, kas gücü ve fiziksel performans ile subklinik ateroskleroz belirteçlerinden karotis arter intima media kalınlığı ('intima-media thickness' IMT) ve karotis distensibilitesi (KD) ilişkisinin incelenmesidir. Çalışmaya Ekim 2018 – Aralık 2019 tarihleri arasında üniversitemiz Nöroloji Polikliniği'ne başvuran tek başına ambulasyonunu sağlayabilen ve koopere olabilen 11 Multipl Skleroz, 44 Demans, 25 Parkinson ve 34 Nörovasküler hastası ile 166 kontrol grubu olmak üzere toplam 280 kişi dahil edildi. Sarkopenik bireylerin yüzdesi hasta grubunda %17.5, kontrol grubunda %18.1, tüm katılımcılar arasında %17.9 bulundu. Çalışmamızda el sıkma gücü azalmış grupta sol karotis IMT'nin artmış olduğu izlendi. Erkekler kendi içinde değerlendirildiğinde kas gücü azalmış grupta IMT artışının daha belirginleştiği ayrıca sol KD parametrelerinin de kas gücü azalmış erkeklerde artmış olduğu gözlenmiştir. Kas kütlesi azalmış grupta normal kas kütlesine sahip kişilere göre artmış IMT ve KD trendi olduğu görülmekle birlikte kas kütlesi azalmış kişi sayısının az olması, katılımcıların VKİ (Vücut kitle indeks)'lerindeki yüksekliğin karıştırıcı bir faktör olarak rol oynaması nedeni ile her parametrede farklılık ortaya konulamamıştır. KFPB'a (Kısa Fiziksel Performans Bataryası) göre azalmış fiziksel performansa sahip grupta sağ KD'ni gösteren parametrelerde artış ve bilateral IMT kalınlığı ve düzensizliğinde artış saptanmıştır. Sarkopeni ve subklinik ateroskleroz arasındaki nedensellik ilişkisinin ortaya konulabilmesi için geniş popülasyon tabanlı çalışmalara ihtiyaç vardır.
Amiyotrofik Lateral Skleroz (ALS) yayılım paterni ve ALS hastalarında solunum yetmezliği gelişimini öngördürebilecek bulguların saptanması
AMAÇ: Amiyotrofik Lateral Skleroz (ALS) 'da solunum komplikasyonları hastalığın prognozunda oldukça önemlidir. Bu çalışmanın amacı, ALS yayılım paterninin değerlendirilmesi ve solunum yetmezliği gelişimini öngörebilecek elektrofizyolojik bulguları tespit etmektir. GEREÇ ve YÖNTEM: Awaji Elektrodiagnostik kriterlerine göre, kesin veya olası ALS tanısı alan ancak solunum yetmezliği olmayan 30 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastalar 2-4 aylık aralıklarla kontrollere çağırıldı. Tüm hastalara nörolojik muayene, sinir iletim çalışmaları, iğne elektromiyografisi (EMG) ve tek nefeste sayı sayma testi yapıldı. Üst ekstremitede median ve ulnar sinir sensorial ve motor iletim çalısması; alt ekstremite fibuler ve posterior tibial sinir motor, sural sinir sensoryal iletim çalışmaları yapıldı. Ayrıca bilateral frenik sinir iletim çalışması yapıldı. İğne EMG ile bilateral alt ekstremite ve üst ekstremitelerde en az 3 kasın, abdominal kasların, paraspinal kasların, interkostal ve kranial kasların aktivitesi kaydedildi. Buna ek olarak tüm hastaların dosyalarından solunum fonksiyon testleri, yutma elektromiyografileri, arter kan gazı analizleri teker teker not edilerek değerlendirildi. Hastalar solunum tutulumu gelişene kadar takip edildi. BULGULAR: Takip süresi olarak belirlenen 18 ayın sonunda 30 hastanın 26'sında solunum sıkıntısı gelişti. Nörolojik muayene ve diğer tetkikler, takiplerde ortalama 3- 4'er kez yapıldı. Hastaların sosyodemografik ve klinik verilerinin literatürle uyumlu olduğu görüldü. Hastalık progresyonu ile birlikte tüm segmentlerde klinik olarak üst motor nöron (ÜMN) ve alt motor nöron (AMN) bulgularının birlikteliğinin ön plana geçtiği, EMG tetkiklerinde ise benzer şekilde tüm segmentlerde nörojenik değişiklerin arttığı kaydedildi. Yine hastalık progresyonu ile birlikte ALSFRS-R skorlarında istatistiksel olarak anlamlı bir düşüş olduğu görüldü. Takiplerde solunum yetmezliği gelişen hastaların yarısında en son nörojenik EMG bulguları kayıtlanan kasın sternokleidomastoid (SCM) olduğu görüldü. Buna ek olarak SCM ve rektus abdominis kaslarının solunum eforuna katılımından hemen sonra hastalarda solunum sıkıntısının geliştiği gözlendi. Frenik sinir latansında uzama ve diyafram birleşik kas aksiyon potansiyeli amplitüdündeki ufalmanın solunum yetmezliği ile doğrudan ilişkili olduğu saptandı. Solunum yetmezliği gelişimine rağmen hastaların büyük kısmının arteriyel kan gazı analizleri normaldi. Solunum yetmezliği gelişen hastaların büyük kısmı fasiyal ve bulber kaslardaki güçsüzlük nedeniyle efektif solunum fonksiyon testi (SFT) yapamadı. Yapabilenlerin ise hastalık ilerleyişi ve solunum yetmezliği ile orantılı şekilde FVC değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı bir düşüş gözlendi. SONUÇ: ALS ile ilgili birçok çalışma olmasına rağmen, solunum yetmezliği gelişiminin erken tespiti için güvenilir bir test yoktur. Bizim çalışmamızda olgu sayısı yeterli olmamakla beraber, SCM kasında saptanan nörojenik EMG bulguları ile SCM ve rectus abdominis gibi yardımcı solunum kaslarının solunuma eforuna katılımının solunum yetmezliği gelişimi için öngörücü olabileceği saptandı. Solunum yetmezliği gelişimine rağmen hastaların büyük kısmının arteriyel kan gazı analizlerinin normal olması nedeniyle solunum yetmezliği gelişimi takibindeki yerinin kısıtlı olduğu düşünüldü. Yine solunum yetmezliği gelişen hastaların büyük kısmı efektif SFT ve tek nefeste sayı sayma testini yapamadığı için bu testlerin hastalık ilerledikçe kullanımının kısıtlandığı görüldü. Frenik sinir iletim çalışmalarının solunum yetmezliği ile doğrudan ilişkili olduğu fakat erken dönemde iyi bir belirteç olmadığı saptandı. Sonuç olarak iğne EMG'de belirli kaslarda nörojenik değişikliklerin görülmesi ve yardımcı solunum kaslarının solunum eforuna katılımının gösterilmesi solunum yetmezliği gelişimini öngörmek amacıyla elektrofizyolojik bir belirteç olarak kullanılabilir. Olgu sayısı artırılarak ve daha uzun süreli takipler tasarlanarak yapılacak çalışmaya ihtiyaç vardır.
Vasküler risk faktörleri ile kognitif durum arasındaki ilişki
Amaç: Vasküler risk faktörlerinin kognitif bozukluğun değiştirilebilir risk faktörlerinden olduğu öne sürülmektedir. Çalışmamızda, kardiyovasküler hastalık ve demans öyküsü olmayan, 60 yaş ve üzerindeki bireylerde global vasküler risk skorları ile kognitif durum arasındaki ilişki araştırıldı.Materyal ve Yöntem: 2009-2010 yılları arasında bir İnme Merkezi ?İnme ve Demans Primer Koruma Polikliniği? ne ardışık olarak başvurmuş olan bireyler çalışmaya alındı. 10 yıllık koroner kalp hastalığı, inme veya ikisinin birlikte risklerini değerlendirmek amacıyla sırasıyla Framingham Risk Skoru (FRS), Modifiye Framingham İnme Risk Profili (FSRP) ve Joint British Societies Risk Skalası (JBSRS) kullanıldı. Kognitif fonksiyonlar Montreal Bilişsel Değerlendirme Ölçeği (MoCA) ile değerlendirildi. Bu testin Türkiye standardizasyon çalışmasına göre MoCA?21 olanlar kognisyonu bozuk olarak kabul edildi. Kognitif durum ile vasküler risk arasındaki ilişki multivariat lojistik regresyon analizi ile araştırıldı. Yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi, diğer kognisyonla ilişkili olabilecek etkenler, antihiperlipidemik, antidiyabetik ve antihipertansif tedavi analize alındı.Bulgular: Örneklem 167 bireyden (40 erkek ve 127 kadın) oluşmaktaydı. Ortalama yaş 68 (SD: 6 Aralık: 28) idi. Ortalama FRS ve FSRP sırasıyla 8(20-3) ve 7(11-4) idi. JBSRS'de <%10, %10-19, %20-29 ve ?%30 olarak sınıflandırılmış risk kategorilerindeki oranlar sırasıyla %41, %27, %8 ve %24 idi. Elli beş kişinin (%33) kognitif durumu bozuktu. Framingham Risk Skorundaki her %10' luk artış kognisyonun bozuk olmasıyla ilişkiliydi (OR:1,669, 95%CI 1,038 -2,682). İleri yaş, düşük eğitim düzeyi, alkol ve antihiperlipimik tedavi kullanmıyor olmak da ilişkili diğer bağımsız faktörlerdi. Ancak, FSRP ve JBSRS ile kognitif durum arasında ilişki saptanmadı.Sonuç: Kardiyovasküler hastalık öyküsü olmayan yaşlı bireylerde, FRS ile ölçülen global vasküler risk kognitif bozuklukla ilişkiliyken FSRP ya da JBSRS ile benzer ilişki saptanmamıştır. Bu ilişki, rutin klinik değerlendirmede kullanılan ve hafif kognitif bozukluğa duyarlı nöropsikolojik bir test olan MoCA ile gösterilmiştir.
Nöroloji yoğun bakım ünitesinde uyanıklık kusuru nedeniyle izlenen hastaların devamlı video-EEG monitorizasyonunda saptanan elektrofizyolojk bulgular ve bu bulgulara eşlik eden klinik, laboratuvar ve görüntüleme özellikleri
Amaç: Çalışmamızda uyanıklık kusuruyla izlenen hastalarda devamlı videoEEG monitorizasyonuyla (dVEM) saptanan elektrografik paternlerin (periyodik deşarj (PD), ritmik diken dalga (RSW), ritmik delta aktivitesi (RDA), nonkonvülzif nöbet ve nonkonvülzif status epileptikus (NKN, NKSE)) sıklığı ve bu paternlere eşlik eden klinik ve laboratuvar bulgularının varlığı araştırılmıştır.Materyal-yöntem: Bu çalışmada Ocak 2009-Aralık 2011 tarihleri arasında, NYBÜ'de uyanıklık kusuru nedeniyle yatırılmış, VEM cihazıyla izlenmiş hastaların klinik, elektrofizyolojik, radyolojik ve laboratuvar bulguları retrospektif değerlendirildi.Bulgular: Ortalama yaşı 68.2, 25'i erkek, 57 hasta çalışmaya alındı. dVEM süresi ortalama 2532,61 dakikaydı. Monitorizasyonda en sık PD (%33), ikinci sıklıkta NKN-NKSE (%26,3) saptandı. NKN-NKSE varlığının PD ile ilişkili olduğu (%57.9, p<0.001) görüldü. PD, NKN-NKSE en sık akut iskemik SVH ve ensefalopatili hastalarda saptandı. Monitorizasyonda herhangi bir elektrografik patern görülmesi kadınlarda daha sıktı (%70.4, p=0.040). PD, NKN-NKSE saptanan grupta monitorizasyon süresi daha uzundu (p=0.004, p=0.014). Monitorizasyon öncesi EEG'de herhangi bir elektrografik patern saptanması monitorizasyonda herhangi bir elektrografik patern varlığıyla ilişkiliydi (%59.3, p<0.0001). Elektrografik patern saptanan hastalarda monitorizasyon sırasında konvülzif veya NKN görülmesi daha sıktı (p<0.0001). NKN-NKSE'nin %66.7'si ilk 12 saat, %26.7'si 12-24 saat içinde izlendi.Sonuç: En sık görülen elektrografik patern PD, ikinci sıklıkta NKN-NKSE'di. Monitorizasyon süresinin uzunluğunun PD, NKN-NKSE saptanması ile korelasyon gösterdiği, monitorizasyon öncesi kısa EEG'de herhangi bir elektrografik patern saptanmasının monitorizasyonda herhangi bir elektrografik patern saptanmasını ön görebileceği, böyle hastaların klinik ve/veya elektrografik nöbet tanısı için en az 24 saat monitorize edilmesinin faydalı olabileceği düşünüldü.
Nöromiyelitis optika hastalarında kognitif fonksiyonların değerlendirilmesi
Amaç: Nöromiyelitis optika; optik nörit ve LETM ile karakterize merkezi sinir sisteminin inflamatuar bir hastalığıdır. Kognitif fonksiyon bozukluğu, hastalığın yarattığı fiziksel özürlülükten bağımsız olarak günlük yaşam aktivitelerini, sosyal yaşamı ve iş verimini etkileyen önemli bir unsurdur. NMO hastalarında kognisyonu değerlendirmek üzere yapılan az sayıda çalışma mevcuttur. Bu nedenle Türk NMO hastalarında BRB-N, BDE ve ACE-R testleri ile kognitif durum tayini yaparak; kognitif bozukluğun sıklığı ve kognitif fonksiyon bozukluğu ile ilişkili olabilecek etkenlerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Materyal ve metod: NMO tanısıyla İstanbul Bilim Üniversitesi Nöroloji Polikliniğinden takipli; takipleri sırasında BRB-N, ACE-R ve BDE testleri yapılmış olan; çalışma kriterlerine uygun 22 olgunun dosyaları etik kurul onayı alındıktan sonra retrospektif olarak değerlendirilmiştir. BRB-N testinde en az iki alt testte normatif verilere göre 5. persantilin altında olan olgularda kognitif fonksiyon bozukluğu olduğu, diğer olgularda olmadığı kabul edilmiş ve KFB sıklığı saptanmıştır. KFB olan ve olmayan gruplar yaş, cinsiyet, hastalık düzeyi, eğitim düzeyi, NMO Ig G sonucu, EDSS skoru, kranyal MRG'de lezyon olup olmamasına göre karşılaştırılmıştır. Hastaların demografik, klinik ve radyolojik verilerinin depresyonla ilişkisi değerlendirilmiştir. ACE-R testinin skorları incelenerek NMO hastalarında ACE-R testinin KFB saptamada duyarlılığı ve özgüllüğü değerlendirilmiştir. Çalışmamızda elde edilen veriler IBM SPSS Statistics 20.0 programı ile değerlendirilmiş; tüm istatistikler için anlamlılık düzeyi p≤0.05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Olguların yaşları 23 ile 65 arasında değişmekte olup; ortalama yaş 42,86±10,98 yıldır. Hastaların %45,5'inde (n=10) KFB; %50'sinde ise (n=11) depresyon saptanmıştır. KFB olan olgularda istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde yaşın daha yüksek olduğu, eğitim düzeyinin daha düşük olduğu, EDSS ve BDE skorlarının daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05). Kognisyon durumuna göre cinsiyetler arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır (p<0,05). KFB olan olguların PASAT, SPART kısa süreli bellek, SRT uzun süreli bellek, SRT kısa süreli bellek, SDMT ve sözel akıcılık skorları, KFB olmayanlara göre istatistiksel anlamlı olarak daha düşük saptanmıştır. KFB olan ve olmayan olguların SPART uzun süreli bellek skorları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmamıştır (p>0,05). Hastalarda en sık etkilenen kognitif profilin; bellek kusuru, dikkat ve yürütücü işlevlerde bozulma olduğu izlenmiştir. ACE-R testinin NMO hastalarında duyarlılığı ve özgüllüğü değerlendirildiğinde ACE-R testinin tanı değerinin istatistiksel olarak iyi seviyesinde olduğu; 82,5 kesme değerinde, %88 duyarlılık ve %75 özgüllük ile KFB saptayabileceği bulunmuştur. Sonuç: Çalışmamızda kognitif bozukluk ve depresyon NMO hastalarının yaklaşık yarısında saptanmıştır. ACE-R testinin de klinik pratikte NMO'da KFB tanısında kullanılabileceği kanısına varılmıştır. NMO hastalarında KFB ve depresyon sıklıkla eşlik eden tablolar olması nedeni ile hastaların bu yönden mutlaka değerlendirilmesi ve tedavilerinin düzenlenmesi, hastaların yaşam kalitesinin yükseltilmesi açısından büyük önem arz etmektedir.
Antiepileptik ilaç kullananlarda artmış ateroskleroz riski
Son zamanlarda yapılan çalışmalarda kronik epilepsi ve uzun süreli antiepileptik ilaç (AEĐ) kullanımının ateroskleroz gelişimi ile ilişkili olabileceğini düşündüren sonuçlar bildirilmiştir. Biz bu çalışma ile uzun süreli AEĐ kullanan hastalarda antiepileptik ilaçların aterosklerozun risk belirteçleri ve aterosklerozun bir göstergesi olarak karotis intima media kalınlığı (ĐMK) ile olası ilişkisini göstermeyi amaçladık. Çalışmaya, 3 yıl veya daha uzun süre Karbamezapin (KBZ) ve Valproik asit (VPA) monoterapisi alan ve KBZ veya VPA 'nın yanı sıra en az 2 yıldır ikinci bir antiepileptik ilaç kullanan (politerapi) 92 hasta alındı. Kontrol grubuna ise benzer demografik özelliklere sahip 31 sağlıklı birey alındı. Her iki grubunun açlık kan şekeri, karaciğer ve böbrek fonksiyon testleri, lipid profili (Trigliserid, Total Kolesterol, HDL-k, LDL-k), homosistein, Hs-CRP, ürik asit (ÜA), Lp(a), folat, vitamin B12, düzeylerine bakıldı. Karotis ĐMK ölçümü, kranial manyetik rezonans görüntüleme ve yapılamayan hastalara bilgisayarlı beyin tomografisi yapıldı. Homosistein düzeyleri VPA, KBZ ve politerapi gruplarında kontrol grubuna göre daha yüksekti. VPA monoterapi grubunda KBZ monoterapi ve politerapi grubuna göre Ürik asit (ÜA) seviyeleri daha yüksekti. KBZ monoterapi grubunda Hs-CRP düzeyi VPA monoterapi, politerapi ve kontrol grubuna göre daha yüksekti. Total kolestrol seviyeleri KBZ monoterapi grubunda VPA monoterapi grubu ve kontrol grubunda olduğundan daha yüksekti. Hasta ve kontrol grupları arasında ise ĐMK artışı yönünden farklılık olmamakla beraber hasta grubunda Karotis ĐMK ile yaş, vücut kitle indeksi, T- kol, LDL-k, Hs-CRP ve homosistein düzeyleri arasında pozitif bir korelasyon olduğu görüldü. Hastalık süresi, ilaç kullanım süresi ve dozu ile ĐMK değerleri arasında herhangi bir ilişki saptanmaması uzun dönem AEĐ kullanımının ateroskleroz gelişimini artırmadığını düşündürmektedir. Ancak ateroskleroz risk faktörlerinin hasta grubumuzda daha belirgin olması uzun dönem AEĐ kullanımının aterosklerotik süreçde indirekt kümülatif etkisi olduğunu destekleyebilir. AEĐ kullanımının ateroskleroz oluşumuna zemin hazırlayıp hazırlamadığını değerlendirmek için yeni uzun dönem takip çalışmaları planlamak daha uygun olacaktır.
Serum galectin-3 ve galectin-4 düzeylerinin idiopatik parkinson hastalığı ile ilişkisi
Giriş: İdiopatik Parkinson Hastalığı (İPH), bazal ganlionlarda substansiya nigra hasarı sonucu dopamin salgılayan hücrelerin kaybı ile olannörodejeneratif bir hastalıktır. Galektinler multipotent, evrimsel olarak korunmuş,hücre yüzeyel glikokonjugat ile çapraz bağlanan karbohidrat bağlayan proteinlerdir. Bu proteinlerin hastalığın tanısındaki rolü araştırılmıştır. Materyal metod: İdiopatik parkinson hastalığı tanısı alan hastalar Hoehn Yahrsınıflamasına göre erken (evre 1-2) ve ileri evre (evre3-5) olarak sınıflandırıldı. Ayrıca parkinson hastalığı olmayan gönüllü vakalar kontrol grubunu oluşturdu. Parkinson ve kontrol grupları ile erken evre ve ileri evre parkinson hasta grupları arasında serum Galectin-3 ve serum Galectin-4 düzeyleri karşılaştırıldı. Bulgular: Yaş ve cinsiyet eşitlenmiş 30 kontrol ve 60 parkinson hastası mevcuttu. Kontrol grubunda Serum Galectin-3 düzeyi 914,05 ±643,61, hasta grubunda 2691, ±1754,43 ve P<0,01, galectin-4 düzeyleri sırasıyla 197,97±46,42 ve 334,26 ±37 ve P<0,01. Erken evre parkinson grubunda 20 hasta ileri evre grupta 40 hasta mevcuttu. Bu gruplar arasında serum galectin-3 düzeyinin ileri evreyi tahmin edebilirliliği 1909,81 değerinde sensitivite:%90, AUC: 0,923,P<0,01. Galectin-4 için 293, 5değerinde ileri evre tahmin edebilme özelliği sensitivite: %67,5, spesifite:%99,9, P<0,01 olarak bulundu. Sonuç:Serum Galectin-3 ve galectin-4 düzeyleri parkinson hastalığının tanısının konmasında ve ileri evre hastalığı tahmin etmede iyi birer belirteç olabilirler. Anahtar Kelimeler:Nörodejeneratif hastalık, Parkinson hastalığı, Galektinler, Galectin-3,Galectin-4.
Atriyal fibrilasyonu olmayan akut iskemik inmeli hastalarda CHA2DS2VASc skorunun prognostik değerinin incelenmesi
Amaç: İnme, sık görülen ve ölümcül olan nörolojik bir hastalıktır. İnme dünya genelinde koroner kalp hastalığı ve tüm kanserlerin ardından üçüncü sıklıkta gelen ölüm nedenidir. Erişkin çağda en önemli morbidite ve uzun dönem dizabilite kaynağıdır. İnmelerin yaklaşık olarak %85'i iskemik kaynaklıdır. Atrial fibrilasyonu (AF) olan hastalarda CHA2DS2VASc skoru ile iskemik inme riskini tahmin etmenin dışında inme şiddeti ve prognozuyla da yakından ilişkili olduğunu gösteren çalışmalar mevcuttur. Ancak, AF olmayan hastalarda CHA2DS2VASc skoru ile iskemik inme riski, inme şiddeti ve hastane içi mortalite gibi prognozla ilişkisi bilinmemektedir. Biz bu çalışmada, AF olmayan akut iskemik inmeli hastalarda CHA2DS2VASc skorunun prognostik değerini incelenmeyi amaçladık. Yöntem: Bu çalışmaya, Eylül 2017 ve Şubat 2018 tarihleri arasında hastanemiz acil servisine akut iskemik inme tanısı ile başvuran ve AF olmayan 250 hasta dahil edildi. Hastaların CHA2DS2VASc skoru, yatışında ve taburculukta National Institutes of Health Stroke Scale (NIHSS) skoru, stroke şiddeti (NIHSS skoruna göre), taburculukta ve 3.ayda Barthel indeksi (BI) ve modifiye Rankin skalası (mRS), serebral enfarkt hacmi (SEH) hesaplandı.Hastaların özgeçmişinde tanı almış olan hastalıkları ve kullanmakta oldukları ilaçları sorgulandı. Hastalar hastane içi mortalitesi olanlar (27 hasta) ve olmayanlar (223 hasta) olmak üzere 2 gruba ayrıldı. Bulgular: Hastaların yaş ortalamaları 69,6 ± 12,3 yıl, 110 (%44) kadın, 140 (%56) erkek, 162 (%64,8) hipertansiyon (HT), 80 (%32) diabetes mellitus (DM), 27 (%10,8) konjestif kalp yetmezliği (KKY), 54 (%21,6) periferik arter hastalığı (PAH) vardı. Yaş ortalaması hastane içi mortalite olan grupta 75,6 ± 11,3 yıl iken hastane içi mortalite olmayan grupta 68,8 ± 12,2 yıldı (p = 0.006). Hastane içi mortalite olmayan gruba kıyasla hastane içi mortalite olan grupta HT (p = 0.019), DM (p = 0.001), KKY (p <0.001), PAH (p = 0.002), CHA2DS2VASc skoru (p <0.001), NIHSS skoru (p <0.001), stroke şiddeti (p <0.001), mRS (p <0.001) ve SEH (p <0.001) istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek; LVEF (p = 0.005) ve BI (p <0.001) ise istatistiksel olarak anlamlı derecede daha düşük idi. Spearman korelasyon analizinde, CHA2DS2VASc skoru ile NIHSS skoru (r = 0,389; p < 0.001), NIHSS skoruna göre stroke şiddeti (r = 0,417; p < 0.001), mRS (r = 0,362; p < 0.001) ve SEH (r = 0,214; p < 0.001) arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif bir korelasyon, BI (r = -0,371; p < 0.001) arasında ise istatistiksel olarak anlamlı negatif bir korelasyon olduğu gösterildi. Çok değişkenli lojistik regresyon analizinde, yaş (OR: 1.134; %95 CI: 1.057 – 1.205; p = 0.001), CHA2DS2VASc skoru (OR: 4.113; %95 CI: 2.065 – 7.659; p < 0.001) ve NIHSS skorunun (OR: 1.375; %95 CI: 1.078 – 1.755; p = 0.012) akut iskemik stroke hastalarında hastane içi mortalitenin bağımsız prediktörleri (öngördürücüleri) olduklarını saptadık. Kaplan - Meier sağkalım analizinde CHA2DS2VASc skoru ≥ 6 olan hastalarda hastane içi mortalite istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksekti (log rank p < 0.001). Sonuç: AF'si olmayan akut iskemik inmeli hastalarda CHA2DS2VASc skorunun hastane içi mortalitenin bağımsız prediktörü (öngördürücü) olduğunu ilk kez gösterdik. Bu çalışmamız, akut iskemik inmeli hastalarda istenmeyen sonuçların tahmin edilmesine yardımcı olmasında basit ama güçlü bir araç olarak CHA2DS2VASc skoru kullanılabileceğini göstermiştir. Çalışmamız bu alanda bir ilk olup bu konuda daha geniş kapsamlı başka çalışmalara ihtiyaç vardır.
Migren ve gerilim tipi baş ağrılı hastaların barsak mikrobiyotalarının değerlendirilmesi
Amaç: Migren ve gerilim tipi baş ağrısı sık görülen hastalıklar olup hala patogenezleri net olarak aydınlatılamamıştır. Barsak beyin aksı terimi, gastrointestinal sistem ve beyin arasındaki çift yönlü ilişkiyi işaret eder. Barsak mikrobiyotası barsakta yaşayan trilyonlarca mikroorganizmayı, mikrobiyom ise bu barsak mikroplarının genlerinin tam koleksiyonunu ifade eder. Çalışmamızda migren ve gerilim tipi baş ağrılı hastaların barsak mikrobiyotalarının sağlıklı gönüllülerle karşılaştırarak değerlendirilmesi, migren ve gerilim tipi baş ağrılı hastaların patogenezini aydınlatabilmek ayrıca yeni tedavi stratejileri geliştirilmesi için zemin oluşturabilmek hedeflenmiştir. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız prospektif kohort olup etik kurul onayını takiben, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hastanesi Nöroloji polikliniğine başvuran 30-40 yaş arası ICHD-3'e göre migren ve GTBA tanısı alan hastalar dahil edildi. Çalışmaya dahil edilememe kriterleri ise ek nörolojik hastalığın olması, malignite öyküsü, otoimmün hastalık öyküsü, aktif enfeksiyon varlığı, DM tanısı almış olmak, VKİ>30 olması, son 1 ay içerisinde antibiyotik, probiyotik, prebiyotik kullanmış olmak olarak belirlendi. Migren grubuna 27, GTBA grubuna 29 olgu, kontrol grubuna ise 28 olgu dahil edildi. Hastalardan steril gaita tüplerinde örnekler alınarak -80 santigrad derecede muhafaza edildi. 16 S rRNA metagenomik analizleri yapıldı. Bulgular: Çalışmamızda yaş ve cinsiyet bakımından örtüşen Migren grubu, GTBA grubu ve kontrol grubunun barsak mikrobiyomu değerlendirildiğinde; en düşük düzeyde alfa çeşitliliğin migren grubunda olduğu belirlendi. Migren grubunda toplam 9 filum, 47 familya ve 102 çeşit cins belirlenirken, bu sayı GTBA grubunda sırasıyla 10, 51 ve 115, kontrol grubunda 10,52 ve 119 Olarak belirlendi. Buna göre migren grubu ile kontrol grubunun alfa çeşitliliği arasında önemli fark olduğu ve migrenli hastalarda takson düzeyinde bakteriyel çeşitliliğin azaldığı anlaşıldı. GTBA grubunda ise belirgin fark görülmedi. Kontrol ile migren grubu cins düzeyinde karşılaştırıldığında iki grup arasında beta çeşitlilik bakımından fark çok önemli bulundu (p<0.0001). Kontrol ile migren grubu aile düzeyinde beta çeşitlilik bakımından karşılaştırıldığında, fark önemli bulundu (p=0.0219) Kontrol ile GTBA grubu arasındaki cins düzeyinde beta çeşitlilik karşılaştırıldığında farkın önemli olmadığı bulundu (p<0.0982). Kontrol ile GTBA grubu arasındaki aile düzeyinde beta çeşitlilik karşılaştırıldığında fark önemsiz bulundu. (p<0.315). Sonuç: Çalışmamız migren hastalarının barsak mikrobiyotasındaki cins çeşitliliğinde önemli bir azalma olduğunu ortaya çıkardı; bu da barsak mikroekosistem stabilitesini iyileştirmek için cins çeşitliliğini korumanın önemini vurguladı. Ek olarak, migren hastalarına barsak disbiyozlarını tedavi etmek veya barsak bozukluklarını önlemek için uygun spesifik probiyotikler eklenebilir, bu da migren ataklarının oluşumunu azaltabilir.
Fingolimod tedavisi alan multiple skleroz hastalarında lenfopeninin yaş ve cinsiyet ile ilişkisi
Amaç: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Multipl Skleroz polikliniğinde Multipl Skleroz tanısı ile takip edilen ve fingolimod tedavisi alan hastalarda görülen lenfopeni ile yaş ve cinsiyet faktörleri arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Çalışma retrospektif bir araştırma olup, hastanemiz poliklinik veri tabanına kayıtlı Multiple Skleroz hastalarından 63 kadın 63 erkek toplam 126 Relapsing Remitting Multiple Skleroz hastasına ait yaş, fingolimod kullanmadan önce ve kullandıktan 1 ay sonra lenfosit sayıları kaydedildi ve istatistiksel olarak değerlendirildi. Bulgular: Çalışmamızda, Relapsing Remitting Multipl Skleroz hastalarında 0,5 mg/gün dozunda oral fingolimod tedavisi başlandıktan en erken 1 ay sonrasında bakılan ortalama lenfosit sayılarının (745,10 ± 681,63/μl), tedaviye başlanmadan önceki ortalama lenfosit sayılarına göre düşük olduğu saptandı (p<0,001). 0.80 x 10^3/μl altındaki hastalar lenfopeni olarak değerlendirildi. Fingolimod tedavisi alan Multipl Skleroz hastalarında görülen lenfopeni ile yaş faktörü arasında anlamlı bir ilişki bulunamadı (p>0,05). Lenfopeni ile cinsiyet arasındaki ilişki değerlendirildi, 63 kadın hastanın 54 ünde,63 erkek hastanın 43 'ünde lenfopeni görüldü ve kadın hastalarda lenfopeni riskinin daha yüksek olduğu bulundu (p<0,001). Fakat lenfopeni görülen kadın ve erkek hastaların tedavi sonrası lenfosit ortalamaları arasında anlamlı bir farklılık saptanmadı. Sonuç: Çalışmamızda fingolimoda bağlı lenfopeni riskinin kadınlarda daha fazla olduğu, yaş faktörünün ise literatür ile uyumlu olarak risk oluşturmadığı görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Fingolimod, relapsing remitting multipl skleroz, lenfopeni
Video EEG monitörizasyon ünitesinde epileptik olmayan psikojenik nöbet tanısı alan hastaların kısa ve uzun dönem prognozlarına etki eden faktörlerin retrospektif olarak incelenmesi
Epileptik olmayan psikojen nöbet (EOPN), epileptik nöbetlere benzeyen fakat anormal epileptiform aktivite göstermeyen, öznel veya nesnel belirtileri olan paroksismal ataklardır. Video EEG monitörizasyon (VEM), EOPN tanısı için altın standart yöntemdir. EOPN'in tüm psikotropik ilaç ve psikoterapötik tedavi yöntemlerine rağmen prognozu genellikle kötüdür. Çalışmamızın amacı; VEM ile EOPN tanısı konulan hastaların kısa ve uzun dönem sonuçlarını ve bu sonuçlara etki eden potansiyel faktörleri incelemektir. Çalışmamıza, Ocak 2010- Haziran 2020 tarihleri arasında Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı VEM Ünitesi'nde EOPN tanısı konulan hastalar dahil edilmiştir. Hastaların kısa (taburculuk sonrası 6. ayda) ve uzun (son 1 yılda) dönem sonuçları incelenmiştir. Ayrıca hastalar epilepsinin eşlik edip etmemesine göre Pür EOPN ve mikst nöbet olarak iki gruba ayrılmış, klinik ve demografik özellikleri de incelenmiştir. Kısa dönem takiplerinde hastaların sadece %6,9'u nöbetsizdi. Kısa dönemde; hastalara 1 yıl içinde tanı konulması, başlangıç yaşının ileri olması ve nöbet süresinin 5 dakikanın üstünde olması iyi prognoz ile ilişkili iken; hastanın ek psikiyatrik hastalığa sahip olması, aile içi sorunlar yaşaması, subjektif nöbet geçirmesi, hastalık süresinin uzaması, kullandığı psikiyatrik ilaç sayısının artması ise kötü prognoz ile ilişkili bulunmuştur. Uzun dönem takiplerinde hastaların sadece %37,7'si nöbetsizdi. Uzun dönemde; hastaların tanı sırasında çalışıyor ya da öğrenci olması, nöbet süresinin 5 dakikanın üzerinde olması iyi prognoz ile ilişkili iken; hastanın kadın cinsiyette olması, çocukken istismar ya da ihmale uğraması, aile içi sorunlar yaşaması ise kötü prognoz ile ilişkili bulunmuştur. Sonuç olarak; EOPN'in prognozu kötüdür. Hastalığın prognozunu ve etki eden faktörleri bilmek, hastalara uygulanacak tedavileri belirlemeye yardımcı olabilir.
Migrenli hastalarda vestibüler miyojenik uyarılmış potansiyeller
Migren 30-39 yaş grubunda en sık görülen, kadın baskınlığı olan, zonklayıcı karakterde, 4-72 saat kadar süren, uni veya bilateral olabilen, bulantı, kusma, fotofobi, fonofobi gibi bulguların eşlik edebildiği, hareketle genellikle şiddetlenen, ciddi anlamda iş gücü kaybına yol açan, tekrarlayıcı, primer bir baş ağrısıdır. Baş ağrısı atakları öncesinde 5-60 dakika sürebilen, pozitif veya negatif görsel ve duysal semptomlar ve konuşma bozukluğu şeklinde ortaya çıkan aura hastaların bir bölümünde görülebilir. Migren tanısı klinik olarak konulur ve yapılan radyolojik ve laboratuar tetkikleri ancak sekonder nedenleri ekarte etmek için yararlıdır. Migren patogenezi hakkında bugüne kadar birçok hipotez ortaya atılmıştır. Bunlardan son yıllarda en dikkat çekici olanı beyinsapı jeneratörü teorisidir. Bu teori; migren atağının başlamasında ve sonlanmasında beyin sapındaki nöroanatomik yapıların ve beyin sapındaki nörotransmitterlerle ilgili mekanizmaların aktive olmasının patogenezde rolü olabileceğine dikkat çekmektedir.Bu çalışma, İnönü Üniversitesi Turgut Özal Tıp Merkezi Nöroloji Kliniği'nde IHS kriterlerine göre kesin migren tanısı alan 52 hasta ve 52 sağlıklı kontrol grubunda prospektif olarak yapıldı. VEMP çalışmasıyla elde ettiğimiz ölçüm sonuçları migren tanısı almış hastalar ile kontrol grubunda karşılaştırıldı.Migrenli hastalarda sol p1 amplitüdünde ve sol p1-n1 amplitüd farkında anlamlı düşüklük saptandı. Buna karşılık, n1 amplitüd değerleri, p1 ve n1 latans değerleri, sağ-sol kulak p1 latans farkı, sağ-sol kulak n1 latans farkı, sağ-sol kulak p1-n1 amplitüd farkı değerleri kontrol grubuyla karşılaştırıldığında istatistiksel olarak fark göstermiyordu.Tek taraflı olarak saptanan p1 amplitüdündeki ve p1-n1 amplitüd farkındaki kısalmanın migrenli hastalarda daha önce yapılan VEMP çalışmaları göz önüne alındığında anlamlı olmadığı düşünüldü.Sonuç olarak; VEMP testinin migrendeki kullanımını ve anlamlılığını destekleyecek geniş hasta gruplarıyla birçok çalışmaya ihtiyaç vardır.
Parkinson hastalarında motor olmayan bulguların NMSQ anketi kullanılarak değerlendirilmesi
İdiyopatik Parkinson Hastalığı sık görülen bir hareket bozukluğudur. Hastaların özürlülüğüne motor belirtiler kadar , motor olmayan belirtiler de yol açar. Motor olmayan belirtiler Parkinson hastalarında %88 oranında görülür. Bu semptomlar hastaların yaşam kalitesinin bozulmasında önemli rol oynar. Hastaların modern ve özenli sağlık bakımlarına ulaşabilmesi için MOB'lerin tanınması ve tedavisi çok önemlidir.Bu nedenle bir grup uzman tarafından Parkinson hastalarında MOB'leri ortaya koymak amacıyla NMSQuest adlı anket tasarlanmıştır. Anket uluslararası çalışmalarla geçerlilik ve güvenilirliğini kazanmıştır. Biz çalışmamızda IPH'da önemli olduğunu düşündüğümüz MOB'leri saptamak amacıyla NMSQuest'i kullanmaya karar verdik. Böylece Türkiye'de bu alanda kullanılabilecek ölçeklerin varlığına dikkat çekmeyi ve IPH'da MOB'lerde erken teşhis ile tedavinin önemini vurgulamayı amaçladık.Çalışmamıza 29'u kadın,46 `sı erkek olmak üzere toplam 75 İdiyopatik Parkinson hastası alındı. İdiyopatik Parkinson Hastalığı'nın hastalık şiddeti ve evresi, ?Hoehn-Yahr? skalası ve ?BPHDÖ? ile değerlendirilmiştir. Sonuçlar güncel literatür eşliğinde tartışılmıştır. Motor olmayan belirtilerin olgulardaki oranı ve hastalığın evresiyle ilişkisi benzer çalışmalarla karşılaştırılmıştır. Erken teşhis ve tedavinin önemi vurgulanmıştır.Anahtar kelimeler: parkinson hastalığı, NMSQuest anketi, motor olmayan belirtiler
Psikotik bozukluk ve depresyonlu hastalarda ekt'den önce çekilen eeg'de tedaviye cevap belirteç varlığının araştırılması
Elektrokonvülsif tedavi günümüzde depresyon, psikotik bozukluk, mani gibi psikiyatrik hastalıklar ve nadiren de bazı nörolojik hastalıklarda kullanılan bir tedavi uygulamasıdır. Etki mekanizması tam olarak bilinmemektedir. İşlemin uygulandığı hastalarda % 50- 80 arasında bir tedavi başarısı mevcuttur. Bununla birlikte kardivasküler, kemik kırık ve çıkıkları, konfüzyon, deliryum, bellek bozuklukları gibi ciddi yan etkileri mevcuttur. EKT' ye bağlı ölüm oranı 1/ 10000 hastadır.Elektrokonvülsif tedaviden fayda görmeyecek olan hastaların önceden belirlenebilmesi, bu hastaları gereksiz EKT uygulaması ve EKT' nin yan etkilerinden korumak adına önemli olacaktır.Biz de bu amaçla Elektrokonvülsif tedavi uygulanan hastaların EKT öncesi çekilmiş olan EEG' lerini Fourier analizi ile inceledik. EKT' den fayda gören ve görmeyen grup hastaların EEG' lerinde anlamlı bir parametre olup olmadığını araştırdık.Fourier analizi ile EKT' den fayda gören hastaların EEG' leri analiz edildi, ortak bir parametre bulunamadı. EKT' den fayda görmeyen hastaların EEG' leri analiz edildi, ortak bir parametre bulunamadı. EKT' den fayda gören ve görmeyen hastaların EEG' lerinde sağ ve sol hemisfer enerjisi arasındaki simetrilik incelendi, anlamlı bir parametre bulunamadı.Sonuç olarak hastaların EKT' den fayda görüp göremeyeceğinin EKT öncesi çekilen EEG analizinden yapılan bu çalışma ile anlaşılamadığı görülmüştür.
Myastenia gravis tanısıyla takip edilen hastalarda yaşam kalitesinin ve yaşam kalitesine etkieden faktörlerin değerlendirilmesi
Myastenia Gravis sebep olduğu bulgu ve şikayetlerle hastaların yaşam kalitesini etkilemektedir. Bu çalışmada Myastenia Gravis hastalarında MGQoL-15, Beck anksiyete ve depresyon ölçekleri ile yaşam kalitelerinin değerlendirilmesi ve göz kırpma (blink) refleksi yanıtlarının araştırılması amaçlandı. Bu çalışma, Myastenia Gravis tanısıyla takipli hastalara elektrofizyolojik prospektif değerlendirme, anket çalışmaları ve geri dönük dosya incelemeleri yapılarak tamamlandı. Ayrıca MGQoL-15, Beck anksiyete ve depresyon ölçekleri uygulandı. Sonrasında hastalara Blink refleks çalışması yapıldı. Verilerin istatistik analizi IBM SPSS versiyon 23 yazılımı ile analiz edildi. Araştırmaya dahil edilmiş hastaların hastalık süresi ortalaması beş yıldı ve takip süreleri değerlendirildiğinde %60 „ı erken başlangıçlı MG, %40‟ı geç başlangıçlı MG tanısıyla takip ediliyordu. Bu tanılardan %29‟u oküler, %71‟i jeneralize MG idi. Beck Depresyon ölçek değerlendirmesinde yaklaşık her üç hastadan birinin sonucunun yüksek (%31.6) olduğu ve Beck Anksiyete ölçek değerlendirmesinde hastaların yarısının (%50) anksiyetesinin olmadığı saptandı. MGFA remisyon olan grupta depresyon oranı istatistiksel olarak daha azdı ve MGQoL15 skoru MGFA Remisyon olmayan gruptan anlamlı (sırasıyla p=0.044 ve 0.00) olarak daha yüksekti. Bununla birlikte depresyon olan grupta MGQoL15 skoru depresyon olmayan gruptan anlamlı (p = 0.023) olarak daha yüksekti. Kas disfonksiyonu remisyonu olan hastalarda duygu durum bozuklukları daha az etkilenmektedir. ilerleyici kas disfonksiyonu hastaların yaşam kalitelerinin arttırılması üzerine daha çok araştırmaya ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Beck Anksiyete Ölçeği, Beck Depresyon Ölçeği, Göz kırpma (blink) refleksi, MGQoL-15, Myastenia Gravis
Organik solvent maruziyetine bağlı otonom sinir sistemi tutulum varlığının sempatik deri yanıtı ve R-R interval değişkenliği ile incelenmesi
Uzun süreli düşük doz organik solvent maruziyetinin sinir sistemi üzerinde toksik etkileri iyi biliniyor olmasına rağmen OSS üzerindeki etkileri ile ilgili sınırlı sayıda yayınvardır. Solventlerin OSS disfonksiyonuna hangi patofizyolojik mekanizmalarla yol açtığınet değildir. Bu çalışmada amacımız solvente maruz kalmış işçilerde OSS fonksiyonlarınınetkilenip etkilenmediğini, elektromyografik olarak SDY ve RRIV testlerine bir aradabakarak OSS'nin hem sempatik hemde parasempatik bileşenlerini değerlendirmektir.Bu çalışma Aralık 2011- Şubat 2012 tarihleri arasında İnönü Üniversitesi TıpFakültesi Nöroloji Kliniği Nörofizyoloji laboratuarında yapıldı. Çalışmaya Malatya'da 5yıldan daha uzun süredir ayakkabı imalat işçisi olarak çalışan 33 erkek işçi ve benzer yaşgurubunda sağlıklı 33 erkek alındı. Maruziyet gurubuna otonomik fonksiyon bozukluklarıile ilgili semptomları içeren standart sorgulama formu uygulandı, kan sayımı, karaciğer,böbrek fonksiyon testleri ve kan elektrolit düzeylerini içeren kan biyokimyası bakıldı veENG testi yapıldı. Her iki grubada EMG laboratuarında otonom tutulum açısından SDY veRRIV değişkenliği çalışıldı.Solvente maruz kalan gurubta kontrol gurubuna göre SDY latans değerleri uzun veamplitüd değerleri küçük bulundu. Maruziyet gurubunda RRIV değişkenliği ile ilgiliparametreler kontrol grubuna göre düşük saptandı. Maruziyet gurubunda ENG değerlerinormal bulundu işçilerin hiçbirinde PNP saptanmadı. Otonomik semptomların varlığı ileSDY ve RRIV değerleri arasında ilişki kurulamadı. Sigara kullanan ve kullanmayanişçilerin, SDY ve RRIV değişkenliği ile ilgili parametreleri karşılaştırıldığında anlamlı farkbulunmazken kontrol gurubunda sigara kullanan kişilerde %D-%R ve %D/%R değerleriyüksek bulundu.Bu çalışma; solvente uzun dönem maruz kalmış ve elektrofizyolojik olarakpolinöropati saptanmayan işçilerde, otonomik semptomların varlığından bağımsız olarakOSS'nin hem sempatik hemde parasempatik bileşenlerinde fonksiyon bozukluğuolabileceğini gösterdi. Bu çalışma solventlerin OSS den sorumlu santral merkezlerisubklinik olarak etkilemiş olabileceğini düşündürmektedir.
Auralı migrende özefagogastroduodenoskopi bulguları
1. Migren multisistemik tutulum yapan bir hastalıktır. 2. Etkilenen bu sistemler arasında gastrointestinal sistem de vardır. 3. Migren gastrointestinal sistemi serotoninerjik yolla vagal sistem üzerinden ve otonom sinir sistemi disfonksiyonu yaparak etkiler. 4. Otonom sinir sistemi disfonksiyonu gastrik ülser etyopatogenezinde çok önemlidir. 5. Gastrik ülser tanısında özefagogastrodüodenoskopi kesin tanı sağlar. 6. Migrenli hastalarda yapılan özefagogastrodüodenoskopik incelemede gastrik ülsere sıkça rastlanmıştır. 7. Aurah migrende gastrik ülser sıklığı artar. Ancak bu durum aura tipiyle ilişkilendirilemez. 8. Migren ile gastrik ülser arasında bir birliktelik söz konusudur. 9. Migrenli hastalarda tedavi sırasında gastrik ülser göz önünde bulundurulmalıdır. 10. Gastrik ülser etyopatogenezi ve tedavisinde migren göz önünde bulundurulmalıdır.
Naif MS ve RRMS hastalarında serum ISTHMIN-1 seviyelerinin araştırılması
Multipl Skleroz (MS), merkezi sinir sisteminin en sık görülen kronik inflamatuar demiyelinizan hastalığıdır. Patogenezinde T ve B lenfositler, sitokinler, kemokinler ve kan-beyin bariyerinin bozulması rol oynamaktadır. Hastalığın erken tanısı ve aktivite takibinde kullanılabilecek biyobelirteçlere ihtiyaç devam etmektedir. Son yıllarda immün modülasyon, inflamasyon ve anjiyogenezde rol oynadığı bildirilen İsthmin-1 (ISM1) adlı glikoprotein, otoimmün hastalıklarla ilişkilendirilmiş olup MS patogenezindeki yeri belirsizdir. Bu çalışmada, MS hastalarında serum ISM1 düzeylerinin araştırılması, hastalık evreleriyle ilişkisi ve tanısal performansının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya 56 relapsing-remitting MS (RRMS), 56 yeni tanı MS ve 57 sağlıklı kontrol olmak üzere toplam 169 birey dahil edilmiştir. Serum ISM1 düzeyleri ELISA yöntemiyle ölçülmüştür. Demografik veriler, EDSS skorları, IgG indeksi, BOS oligoklonal bant (OKB) varlığı ve klinik özellikler (optik nörit, beyin sapı tutulumu, spinal tutulum) kayıt edilmiştir. Gruplar Kruskal–Wallis testi ile karşılaştırılmış, post-hoc analizler grup farklılıklarını incelemek için yapılmıştır. ROC (Receiver Operating Characteristic) analizi ile ISM1'in tanısal performansı değerlendirilmiştir. Gruplar arasında yaş ve cinsiyet açısından fark bulunmamıştır. Serum ISM1 düzeyleri açısından üç grup arasında anlamlı farklılık saptanmıştır (p<0.001). Post-hoc analizlerde, kontrol grubunun hem RRMS hem de yeni tanı MS gruplarından anlamlı şekilde farklı olduğu, ancak RRMS ile yeni tanı MS grupları arasında anlamlı fark bulunmadığı gösterilmiştir (p=0.229). ISM1 düzeyleri RRMS grubunda en yüksek, yeni tanı MS grubunda daha düşük, kontrol grubunda en düşük düzeyde bulunmuştur. ROC analizi sonucunda, serum ISM1 düzeylerinin MS tanısındaki ayırt edici gücü orta düzeyde olup AUC=0.698 (%95 GA: 0.60–0.79), cut-off ≈11.07, sensitivite %74 ve spesifisite %58 olarak hesaplanmıştır. Klinik veriler incelendiğinde, EDSS ve IgG indeksi açısından RRMS ve yeni tanı MS grupları arasında fark bulunmamıştır. Ancak yeni tanı grubunda OKB bant pozitifliği anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (%69.6 vs %21.4, p<0.001). RRMS grubunda ise optik nörit (%64.3 vs %30.4, p<0.001) ve spinal tutulum (%87.5 vs %71.4, p=0.03) daha sık saptanmıştır. ISM1 düzeyleri ile EDSS, IgG indeksi, yaş, cinsiyet, optik nörit, spinal tutulum, beyin sapı tutulumu ve OKB bant varlığı ve band sayısı arasında korelasyon bulunmamıştır. Bu çalışma, serum ISM1 düzeylerinin MS hastalarında kontrol grubuna kıyasla anlamlı derecede yüksek olduğunu göstermiştir. ISM1 artışının hastalık modifiye edici ilaç kullanımından bağımsız olduğu ve hastalığın evresinden çok MS varlığı ile ilişkili olduğu görülmüştür. ROC analizi ISM1'in tek başına tanı koydurucu olmadığını, ancak klinik ve laboratuvar bulgularla birlikte kullanılabilecek tamamlayıcı bir biyobelirteç olabileceğini göstermektedir. RA hastalarında yapılan çalışmalarla kıyaslandığında ISM1'in farklı otoimmün hastalıklarda zıt yönde değişiklik gösterebildiği anlaşılmıştır. Bu bulgular, ISM1'in MS patogenezinde rol alabileceğini, ancak daha geniş, çok merkezli ve uzunlamasına çalışmalarla doğrulanması gerektiğini ortaya koymaktadır
Multipl skleroz hastalarında talamik volüm ile kognitif fonksiyon arasındaki korelasyonun değerlendirilmesi
Multipl Skleroz (MS) hem gri hem de ak maddenin etkilendiği santral sinir sisteminin inflamasyon, demiyelinizasyon, aksonal kayıp, gliozisi ile karakterize, farklı klinik gidiş ve nörolojik bulguların görüldüğü kronik inflamatuar ve nörodejeneratif bir hastalığıdır. MS'te başlangıç yaşı hastaların 2/3 ünde 20-40 yaş arasında olup erkek/kadın oranı 2-3/1'dir. Etyolojisi hala kesin olarak bilinmemekle birlikte genetik ve çevresel süreçlerin tetiklediği otoimmün mekanizmaların patogenezde rol aldığı düşünülmektedir. Histopatolojisinde aksonların kısmen korunduğu demiyelinizasyon, inflamasyon, oligodendrosit kaybı ve gliozis ile giden patolojik süreç hakim olup son zamanlarda yapılan çalışmalarda normal görülen ak madde ve gri maddede de trakt spesifik patern yanı sıra inflamasyon alanındaki başlıca TH1, TH17 ve aktive mikroglialardan salınan sitokin, nitrit oksit gibi mediatörler ile birlikte aktive mikrogliaların direkt olarak yol açtığı hasar saptanmıştır. Talamus kortikal ve subkortikal alanlar arasında resiprokal iletişimde önemli bir yapı olup özellikle başta anterior ve dorsomedial nükleuslarının MS hastalarında etkilenmesi kognitif bozuklukla yakından ilişkilidir. MS hastalarında kognitif bozukluk %35-60 oranında görülmekte olup bu bozukluk özellikle dikkat, bellek ve yürütücü fonksiyon alanlarında olmaktadır. Çalışmaya Dumlupınar Üniversitesi Tıp Fakültesi Evliya Çelebi Eğitim Araştırma Hastanesi Nöroloji Anabilim Dalı'nda takipli son 3 ay içinde (Aralık 2015- Mart 2016) MRG'si yapılan, revize 2010 McDonald kriterlerine göre RRMS tanısı almış, 20-50 yaş arasında, sekonder sebeplere ve depresyona bağlı kognitif disfonksiyonu ve son 3 ay içinde akut relaps öyküsü olmayan ve/veya intravenöz yüksek doz kortikosteroid tedavisi almayan 36 hasta ile son 3 ay içinde baş ağrısı nedeniyle nöroloji polikliniğine başvuran nörolojik muayene ve MRG'si normal olan, sekonder sebeplere ve depresyona bağlı kognitif etkilenmesi olmayan 23 sağlıklı birey alındı. Hasta ve kontrol grubuna dikkat, bellek, yürütücü fonksiyonlar, dil ve vizyospasyal alanlara yönelik nöropsikometrik testler uygulandı. Kontrol grubu ile karşılaştırıldığında ortalama hastalık süresi 2 yıl ve ortalama EDSS'si 2 olan erken evre RRMS hastalarında literatürle uyumlu olarak dikkat, bellek ve yürütücü fonksiyonlar alanlarında belirgin etkilenme olup bu etkilenme talamik alan ve korpus kallosum alanındaki azalma ve 3. ventrikül genişliğindeki artış ile korele olarak saptanmıştır. Kognitif rezervi düşük olan yani eğitim süresi 8 yılın altında olan MS hastalarında ise kognitif rezervi yüksek olanlara göre tüm kognitif alanlarda etkilenme saptanmıştır. Çalışmamız kognitif etkilenmenin görüntüleme yöntemleri ile erken dönemde değerlendirilebilmesi ve gelecekte derin gri madde etkilenimine yönelik önlemlerin hastalığın erken döneminden itibaren alınması yol gösterici olması amaçlamıştır.
Multipl skleroz hastalarında repetetif transkraniyal manyetik stimülasyonun spastisite, özürlülük, yorgunluk, kognisyon, yaşam kalitesi ve serum nörofilaman hafif zincir düzeyi üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Amaç: Multipl sklerozda (MS) remiyelinizasyon, inflamatuvar demiyelinize lezyonların onarımı için çok önemli bir süreçtir, bununla beraber adaptif plastisitenin de MS'te klinik iyileşmeden sorumlu olduğu gösterilmiştir. Transkraniyal manyetik stimülasyon (TMS) uygulamasının hem remiyelinizasyon hem de nöroplastisite üzerinden olumlu etkiler yaratabileceği, MS'in seyrini değiştirebileceği; spastisite, yorgunluk, ağrı, kognitif bozukluk vb. semptomları iyileştirebileceğine dair pek çok çalışma mevcuttur. TMS, MS'li hastalarda spastisite tedavisinde B düzeyinde kanıt ile endike olup yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyen diğer durumların tedavisinde de denenmeye başlanmıştır. Bu bilgiler doğrultusunda biz bu çalışmada, repetetif TMS (rTMS) yöntemlerinden olan intermittan teta burst stimülasyonun (i-TBS), spastisitesi olan MS hastalarında, spastisite, özürlülük, yaşam kalitesi, yorgunluk, kognisyon açısından etkisini değerlendirmeyi ve uygulama öncesi ve sonrasında bir aksonal dejenerasyon ve progresyon biyobelirteci olan serum nörofilaman hafif zincir düzeyindeki değişikliğe bakarak, TMS'nin nöral plastisiteye ve remiyelinizasyon sürecine katkısını göstermeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Araştırma, Şubat 2023-Haziran 2023 tarihleri arasında, Ankara Şehir Hastanesi'nde yapılan, prospektif, gözlemsel bir tıbbi cihaz klinik araştırmasıdır. Çalışmaya Ankara Şehir Hastanesi Nöroloji MS polikliniklerine başvuran 36 hasta dahil edildi. Hastaların başlangıçta fizik muayeneleri ve ölçek değerlendirmeleri (EDSS (Genişletilmiş Özürlülük Durum Ölçeği), MAS (Modifiye Ashworth Skalası), VAS (Vizüel Analog Skala-Ağrı), 25 adım yürüme testi, Barthel indeksi, multipl skleroz yaşam kalitesi ölçeği-54 (MSQOL-54), yorgunluk etki ölçeği, yorgunluk şiddet ölçeği ve kognitif testleri) yapıldı. Serum nörofilaman hafif zincir düzeyi ölçümü için kan tetkiki alındı. Daha sonra hastalar randomize şekilde eşit iki gruba ayrıldı ve birinci gruba; günde bir seans, 2 hafta süre ile toplam 10 seans olacak şekilde intermittan teta burst stimülasyon (i-TBS) uygulandı. Hastaların kan testi ve ölçek değerlendirmeleri i-TBS grubunda stimülasyon öncesi (0.gün) ve stimülasyon sonrası iki defa (1. ay ve 3. ay) olmak üzere toplamda 3 defa yapıldı. Nörofilaman hafif zincir düzeyleri, toplu şekilde, kantitatif çift antikor sandviç enzim immünoassay tekniği kullanılarak ölçüldü. Kontrol grubu 0. gün ve 3. ay olmak üzere toplamda 2 defa değerlendirildi. Verilerin istatistiksel analizleri SPSS 26.0 paket programı ile gerçekleştirildi. İstatistiksel olarak p değerinin 0,05'ten küçük olması anlamlılık sınırı olarak kabul edildi. Bulgular: i-TBS ve kontrol grubu arasında cinsiyet dağılımı bakımından istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu (p = 0,289). Gruplar arasında yaş (p = 0,751) ve hastalık süresi (p = 0,976) bakımından istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu. Uygulama öncesi, uygulama sonrası 1. ay ve uygulama sonrası 3. ayda yapılan değerlendirmeler neticesinde rTMS yöntemlerinden olan i-TBS'nin, MAS skoru ile değerlendirilen spastisite düzeyinde anlamlı ölçüde iyileşme sağladığı (p = 0,002), ağrıyı derecelendiren VAS skorunda anlamlı düşüş yaptığı (p = 0,002), 25 adım yürüme testi sonuçlarına göre yürüme hızında artış açısından fayda sağladığı (p = 0,001), Barthel indeksi değerlendirme sonuçlarına göre günlük yaşam aktivitelerini kolaylaştırmada etkisi olduğu (p = 0,005), California Verbal Learning Test (CVLT) sonuçlarına göre takiplerde sözel öğrenme becerilerini (p = 0,020) ve Brief Visuospatial Memory Test (BVMTR) test sonuçlarına göre görsel-uzamsal belleği geliştirdiği (p = 0,006) gözlendi. Bunun yanında serum nörofilaman düzeyi üzerine anlamlı bir etkisi izlenmedi (p = 0,204). Serum nörofilaman düzeyi ile hastalık süresi (p = 0,139), yaş (p = 0.38), EDSS (p = 0,427), kognitif testler (SDMT p = 0,276, CVLT p = 0,497, BVMTR p = 0,309) arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir korelasyon ilişkisi saptanmadı. Sonuç: Transkraniyal manyetik stimülasyon tedavisi, hastalığın seyri üzerine tahmin edilebilir olumlu bir etki yaratmamakla beraber multipl skleroz hastalarının günlük hayatını zorlaştıran kısıtlayıcı semptomlar üzerine etki sağlayabilir ve yaşam kalitesini artırabilir. Buna ek olarak kognitif fonksiyonlarda iyileşme de saptadığımız çalışmamız, bu açıdan gelecek araştırmalar için yol gösterici olabilir. Anahtar kelimeler: Multipl skleroz, Transkraniyal manyetik stimülasyon, teta burst stimülasyon, nörofilaman hafif zincir
Akut iskemik inmeli hastalarda kan sayımı parametreleri, enfarkt volümü, NIHSS ve THRIVE skorunun prognostik değeri
AMAÇ: Çalışmamızda akut iskemik inmeli (Aİİ) hastalarda lenfosit monosit oranı (LMO), monosit HDL oranı ( MHO), platelet lenfosit oranı (PLO), nötrofil lenfosit oranı (NLO), ilk başvuru NIHSS skoru, THRIVE (Totaled Health Risks in Vascular Events) ölçeği, infarkt volümü değerleri ile disabilite arasındaki ilişkiyi araştırdık. GEREÇ VE YÖNTEMLER: Çalışmamıza 68 kontrol ve Aralık 2017-Nisan 2018 tarihleri arasında Aİİ tanısı alan 77 hasta dahil edildi. Akut inmeli hastanın ilk 24 saat içinde bakılan nötrofil, lenfosit, monosit ve HDL parametreleri kaydedildi ve lenfosit/monosit, nötrofil/lenfosit, platelet/lenfosit, monosit/HDL oranları hesaplandı. Başvurudaki THRIVE ve NIHSS skorları kaydedildi. Enfarkt volümü "Region of Interest (ROI)" yöntemiyle hesaplandı. Tüm bu parametrelerin mRs ile değerlendirdiğimiz disabiliteyle ilişkisini inceledik. BULGULAR: Enfarkt volümü (p<0.001), NIHSS (p<0.001) ve THRIVE skorları (p=0.010), NLO (p<0.001) ve PLO (p=0.004) iskemik inmede 3. ay mRs skorları ile pozitif, LMO (p=0.013) ve MHO (p=0.046) ise negatif koreledir. SONUÇ: Bizim çalışma gösterdi ki, geniş enfarkt volümü, yüksek NIHSSve THRIVE skorları, artmış NLO ve PLO, düşük MHO ve LMO değerleri akut iskemik inmeli hastalarda artmış disabiliteyle birliktedir. NIHSS, disabilitenin bağımsız prediktörüdür.
Oksidatif stres markerları; ısı şok proteini-70 (HSP-70), vasküler endotelyal büyüme faktörü-a (VEGF-A), hipoksi ile indüklenen faktör-1alfa (HIF-1α) ve matriks metalloproteinaz-7 (MMP-7) serum düzeylerinin relapsing remitting multipl skleroz hastalarında relaps ve remisyon dönemlerinde ölçümü ile hastalık oluşumuna katkılarının araştırılması
Multipl Skleroz (MS) dünyada genç erişkinlerdeki nörolojik yeti kaybının en sık sebebidir. İmmün yanıt kaynaklı santral sinir sistemi iltihabı MS patogenezinde ana etmendir. Son yıllarda oksidatif stres ve inflamasyonun neden olduğu doku hasarının da hastalık oluşumuna katkı sunduğu düşünülmektedir. Bu çalışmada Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji polikliniğinde Relapsing Remitting Multipl Skleroz (RRMS) tanısı ile takip edilen hastalarda oksidatif stresin hastalık oluşumuna katkılarını araştırmak amaçlanmıştır. Çalışma prospektif olarak yapılmıştır. Çalışmaya 2017 revize McDonald kriterlerine göre RRMS tanısı almış 142 hasta ile 39 sağlıklı gönüllü dahil edilmiştir. 71 hasta atak döneminde alınmış, bu hastalardan metilprednizolon tedavisi öncesi ve sonrası kan örnekleri toplanmıştır. Son 1 yılda atak geçirmeyen 71 hasta remisyon grubu olarak alınmış, sağlıklı gönüllüler ise kontrol grubuna dahil edilmiştir. Çalışma için oksidatif stres markerları HIF-1α, HSP-70, MMP-7 ve VEGF-A molekülleri seçilmiştir. Çalışma Gaziantep Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi tarafından TF.UT.22.58 proje no ile kabul edilmiş ve elisa kitleri birim desteği ile temin edilmiştir. Çalışmaya alınan tüm olguların yaş, cinsiyet, engellilik durumları, hastalık tanısı aldıklarından beri geçen süre ve hastalık modifiye edici ajan kullanıp kullanmadıkları kaydedilmiştir. Elde edilen verilerin analizinde SPSS 22.0 Windows versiyon paket programı kullanılmıştır. P<0,05 anlamlı kabul edilmiştir. Sonuç olarak; HIF-1α, HSP-70, MMP-7 ve VEGF-A moleküllerinin MS hastalarında oksidatif stres belirteci olarak kullanılmasının istatistiksel olarak anlamlı sonuçlar göstermediği, ayrıca bu moleküllerin kan düzeylerinin yaş, cinsiyet, hastalık süresi ve EDSS ile de istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyonu olmadığı görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Multipl Skleroz, Oksidatif Stres, Isı Şok Proteini-70 (Hsp-70), Vasküler Endotelyal Büyüme Faktörü-a (Vegf-a), Hipoksi ile İndüklenen Faktör-1alfa (Hif-1α)
Akut orta serebral arter (OSA) oklüzyonu olan hastalarda trifazik BT anjiografi ve bt perfüzyon incelenmesi ile elde edilen kollateral dolaşım bilgisi ile enfarkt hacmi artışı ve özürlülük arasındaki ilişkinin incelenmesi
Amaç: İskemik inme mortalite ve morbiditeye yol açan ciddi bir durumdur. İskemik inmede uygun görüntüleme yöntemlerinin kullanılması; hastaların değerlendirmesi, tanıları ve tedavi seçenekleri açısından önem taşımaktadır. Dinamik olan penumbra alanının ortaya konması iskemik inme hastasında tedavi için yol gösterici diğer basamaklardan birisidir. Bu bilgiler ışığında acil servise iskemik inme kliniği ile başvuran orta serebral arter (OSA) M1 ve M2 oklüzyonu olan hastalarda trifazik BT anjiyografi ve BT perfüzyon inceleme ile yapılan kollateral akım değerlendirmesinin, 1 hafta sonra yapılan kontrol görüntüleme ile tespit edilen enfarkt hacmi artışı ve 3 ay sonraki hasta özürlülüğü ile olan ilişkisini incelemeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Araştırma, 01.02.2020 – 01.10.2020 tarihleri arasında Ankara Şehir Hastanesi Nöroloji Kliniği'nde prospektif, tanımlayıcı, vaka serisi çalışması olarak yapıldı. Çalışmaya 36 hasta dahil edildi. Hastaların demografik verileri kaydedildi. Hastalara acil servise başvurularında trifazik BT anjiyografi ve BT perfüzyon çekildi. Ardından hastanede yatışları sürecinde ortalama 1. haftada kontrol kranial görüntüleme yapıldı. Görüntüler iş istasyonunda analiz edildi. Hastaların ilk geliş ve 1. haftadaki NIHSS, 3. aydaki mRS ve Barthel Günlük Yaşam Aktiviteleri İndeksi hesaplandı. BT anjiyografi'den elde edilen kollateral dolaşım bilgisi ve BT perfüzyondan elde edilen penumbra bilgisine ait perfüzyon parametrelerinin enfarkt hacmi artışı ve fonksiyonel sonuç ile olan ilişkisi araştırıldı. Verilerin istatistiksel analizi için IBM SPSS Statistics 21.0 (IBM Corp. Released 2012. IBM SPSS Statistics for Windows, Version 21.0. Armonk, NY: IBM Corp.) programı kullanıldı ve istatistiksel anlamlılık değeri 'p<0,05' olarak kabul edildi. Bulgular: Çalışmada yer alan bireylerin yaş ortalaması 73.47±10.67 olarak bulundu. Bireylerin %52.8'i erkekti. 3. ayda hastaların %72.3'ü mRS'ye göre kötü fonksiyonel sonlanıma sahip oldu. mpBTA Menon kollateral skoruna göre enfarkt hacmi artışı, gruplar arasında istatistiksel açıdan anlamlı farklılık gösterdi (p=0.037). mpBTA Menon kollateral skoruna göre 3. aydaki mRS skorları, gruplar arasında istatistiksel açıdan anlamlı farklılık göstermedi (p=0.073). 3. aydaki mRS skoruna ve Barthel İndeksine göre enfarkt hacmi artışı gruplar arasında farklı dağılım gösterdi (p=0.001, p=0.020). 3 ay sonraki mRS skoruna göre MTT/CBV haritasından eldeedilen penumbraya ait MTT'nin ortalama değeri, gruplar arasında istatistiksel açıdan anlamlı farklılık gösterdi (p=0.011). Sonuç: Trifazik BT anjiyografiden elde edilen kollateral dolaşım bilgisi ile hastanın son enfarkt hacmi ve enfarkt hacim artışına dair öngörüde bulunulabilir. Ayrıca hastaların son enfarkt hacmi ve enfarkt hacminin artış boyutu özürlülüklerine etki etmektedir. Farklı eşik değerlerle oluşturulan BTP haritalarından elde edilen penumbra hacmi bilgisi ve penumbra alanındaki MTT değeri kullanılarak hasta özürlülüğü ve enfarkt hacmi artışı üzerine yorum yapılabilir. Anahtar kelimeler: İnme, Kollateral, BT anjiyografi, BT perfüzyon, mRS, Barthel
Akut iskemik inmeli hastalarda disfonskiyonel hdl, myeloperoksidaz, lipid hidroperoksidaz değerlerinin inme şiddeti ve enfarkt volümüyle ilişkisi ve disabiliteyi tayin etmede prognostik değeri
Giriş: İskemik inme, vasküler hasara bağlı olarak beynin belirli bir bölgesinde serebral kan akımının azalması sonucu akut gelişen nörolojik bir bozukluk olup tüm dünyada mortalite ve morbiditenin en önemli nedenlerinden biridir. İskemik inme sürecinde artan oksidatif stres sonucu oluşan myeloperoksidaz (MPO), superoksit serbest radikalleri, hidrojen peroksit, nitrik oksit ve lipid peroksidasyonu gibi mikro ve makroanjiopatinin temelini oluşturan endotel disfonksiyonuna ve plak stabilitesizliğine yol açan enflamatuar mekanizmalar, antiinflamatuar ve antiaterojenik fonksiyonları kötü yönde etkileme ve yüksek yoğunluklu lipoproteini (HDL) disfonksiyonel hale getirmek suretiyle aterojenik ve trombojenik süreci başlatır ki, bu durum gerek kardiyovasküler sistemi gerekse serebrovasküler sistemi etkileyerek inme adına önemli bir risk faktörü oluşturmaktadır. Bu çalışmanın amacı akut iskemik inmeli hastalarda serum disfonksiyonel HDL, MPO ve lipid hidroperoksidaz (LOOH) düzeyleri ile inmenin klinik şiddeti ve enfarkt hacmi ile etkileşiminin incelenmesi ve bu parametrelerin disabiliteyi tayin etmedeki prognostik değerinin belirlenmesidir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma prospektif tanımlayıcı vaka serisi olarak Nisan 2020 ile Eylül 2020 tarihleri arasında Ankara Şehir Hastanesi Acil Servis Kliniği'ne akut iskemik inme ile ilk 24 saatte başvuran ve Nöroloji Kliniği'nde yatarak tedavi görmekte olan, 18-80 yaş aralığında 100 gönüllü hasta ve Nöroloji Polikliniği'ne başvuran 18-80 yaş aralığında 50 gönüllü kontrol grubu katılımcının yazılı onamları alınarak gerçekleştirildi. Hastaların klinik değerlendirilmelerinde; her bir hastada yatış/taburculuk NIHSS Skoru (National Institues Of Healt Stroke Scale Scores) ile taburculukta Modifiye Rankin Ölçeği (mRS) kullanılarak erken dönem özürlülükleri tespit edildi. Hastaların hikaye ve özgeçmişlerinden edinilen bilgiler doğrultusunda iskemik inme tipi, geçirilmiş inme hikayesi veya sekelinin olup olmadığı, öncesinde antiagregan ve antikoagülan ilaç dahil kullanılan ilaçlar, ek kronik hastalıklar not edildi. Kan örnekleri, iskemik serebrovasküler hastalık tanısı klinik ve kraniyal görüntülemeler ile doğrulandıktan sonra serum disfonskiyonel HDL, MPO, LOOH, HBA1C, serum lipid profili dahilinde total kolesterol (TC), düşük yoğunluklu lipoprotein (LDL)), HDL ve trigliserit (TG) değerlerini ölçmek amacıyla hasta ve kontrol gruplarından toplandı. Serum Disfonksiyonel HDL, serum MPO, serum LOOH ile ilgili biyokimyasal değerlendirme Ankara Şehir Hastanesi Biyokimya Kliniği tarafından gerçekleştirildi. Disfonksiyonel HDL ölçümü için HDL'lelerin izole edilerek, HDL'nin disfonksiyonel özelliği ile myeloperoksidaz-paraoksonaz oranının yüksek pozitif korelasyonu ve bu oranın HDL'nin fonksiyon bozukluğunu tespit edilme prensibine dayanılarak yapıldı. PON enzim aktivitesi ölçümü, substrat olarak kullanılan paraoksonun enzimatik hidrolizi sonucu oluşan 4-nitrofenolün spektrofotometrik olarak 412 nm dalga boyunda ölçülmesi esasına göre gerçekleştirildi. 4-nitrofenol oluşumunun ölçülmesiyle paraokson hidroliz oranları değerlendirildi. PON enzim aktivitesi molar ekstinsiyon katsayısı olarak 17,1000 M-1 cm kullanıldı. MPO ölçümü için örnekler alındıktan sonra pıhtılaşmanın tamamlanması amacıyla 30 dakika beklenip, takiben 1300xgde 10 dakika santrifüj edildi. Örnekler analize kadar –80 C'de eppendorf tüplerinde muhafaza edildi. MPO düzeylerinin ölçümü, ticari olarak mevcut olan Human Myeloperoxidase ELISA kitleri (Cayman Chemical, Michigan, ABD) kullanılarak yapıldı. Human Myeloperoxidase ELISA kiti için örneklerin analizindeki tespit aralığı 0,2-10 ng/mL ve sensitivitesi 0,2 ng/mL olarak belirlendi. Kit için çalışma içi ve çalışmalar arası CV (coefficient of variation, varyasyon katsayısı) sırasıyla %3,83 ve %8,13 olarak belirlendi. LOOH, ksinelol turuncusu yöntemiyle ölçüldü. Yöntem asidik ortam içerisinde Fe+2'nin LOHH ile Fe+3 'e oksidize olması ilkesine göre uygulandı. Hastaların tümünün kranyel manyetik rezonans grafisi (MRG) difüzyon (DWI) sekansında enfarkt volümü hesaplandı. Enfarkt volümü hesaplamak için DWI kesitlerde Free hand ROI aracı ile enfarktın olduğu her kesitte enfarkta ait alan hesaplaması yapıldı ve her kesitten elde edilen bu alan bilgisi toplandı. Kesit kalınlığı olan 5 mm ile interslice gap olan 1 mm'nin toplamı (6 mm) ile çarpılarak hacim bilgisi oluşturuldu. Akut inmeli hastalarda enfarkt volümü incelemesi ile paralel olarak ilgili biyokimyasal parametrelerin istatistiksel olarak korelasyonuna bakıldı. Verilerin değerlendirilmesinde SPPS 25 (IBM Corp. Released 2017. IBM SPSS Statistics for Windows, Version 25.0. Armonk, NY: IBM Corp.) istatistik paket programı kullanıldı. Hasta ve sağlıklı bireylerin ölçüm parametrelerine göre kesim puanları ROC analizi ile değerlendirildi. AUC Değeri, Duyarlılık, Seçicilik değerleri hesaplanmıştır. p<0,05 düzeyi istatistik olarak anlamlı kabul edildi. Bulgular: Hasta grubu demografik veriler( yaş, cinsiyet, ırk, medeni hali, kronik hastalıklar ve ilaç kullanımı vb.), klinik dizabilite skorları (geliş NIHS, taburculuk NIHSS, taburculuk mRS), MRG enfarkt volümü (ROI CM2) ve serum HBA1C, TC, LDL, TG, HDL, LOOH, MPO ve MPO/PON ile kontrol grubu ise serum TC, HDL, LDL, TG, LOOH, MPO ve MPO/PON ile değerlendirildi. Araştırmaya 100 hasta ve 50 sağlıklı gönüllü dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen hastaların %57'si kadın (n:57) %48'i (n:48) erkek; kontrol grubunun ise %52'si kadın (n:26), %48'i erkekti (n:24). Yaş ortalaması hasta grubunda 66,31±11,947, kontrol grubunda64,9±6,11 idi. Cinsiyet dağılımı ve yaş ortalamaları gruplar arasında benzerdi (p=0,561; p=0,121, sırasıyla). Hasta ve kontrol grubunda serum TC, HDL, LDL, TG, PON, LOOH, MPO ve MPO/PON değerleri ölçüldü ve karşılaştırıldı. TG hariç ölçülen diğer parametreler gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterdi. TC, LDL, LOOH, MPO seviyeleri ve MPO/PON oranı sağlıklı kontrollerde hasta grubuna göre daha düşük iken; HDL ve PON hasta grubunda anlamlı olarak daha düşük bulundu TG düzeyi her ne kadar inmeli hastalarda yüksek bulunmuş olsa da istatistiksel anlamlılığa ulaşmadı. Serum TC, HDL, LDL, TG, PON, LOOH, MPO, MPO/PON düzeyleri ile geliş NIHSS, taburculuk NIHSS, taburculuk MRS ve enfarkt volümü (ROI (cm 3 ) arasında ilişki olup olmadığını araştırmak için korelasyon analizleri yapıldı. PON ile geliş NIHSS arasında ve LOOH ile taburculuk mRS arasında negatif yönlü zayıf ilişki tespit edildi (sırasıyla r=-0,204 p<0,05; r=-0,244 p<0,05). Enfarkt volümü ile TG düzeyleri arasında negatif korelasyon, MPO/PON oranı pozitif korelasyon tespit edildi (sırasıyla r=-0,226 p <0,05; r=0,204 p<0,05). İnme şiddetine (NIHSS skoru 6 ve üzeri) ve erken özürlülüğü (mRS skoru 2 ve üzeri) etkileyebilecek faktörleri ortaya koymak için yapılan lojistik regresyon analizleri lipid profili, LOOH, PON, MPO, MPO/PON için istatistiksel anlamlılık göstermezken, inme şiddeti için hipertansiyon (OR=3,287, 95% CI=1,080-10,009, p=0,036) ve diyabet varlığı (OR=0,292, 95% CI=0,089-0,962, p =0,043), HbA1c seviyeleri (OR=1,487, 95% CI=1,096-2,019, p =0,011); erken özürlülük içinse diyabet varlığı (OR=0,011, 95% CI=0,000-0,893, p =0,044), HbA1c seviyeleri (OR=5,059, 95% CI=1,222-20,939, p =0,025), enfarkt volümü (OR=1,027, 95% CI=1,008-1,047, p =0,005) ve geliş NIHSS skoru (OR=21,646, 95% CI=3,113-150,524, p =0,002) bağımsız risk faktörü olarak tespit edildi. Lipid profili, PON, MPO, LOOH düzeyleri ve PON/MPO oranının inme şiddeti ve erken özürlülüğü predikte etmede sensitivite ve spesifitesini ortaya koymak için yapılan ROC eğrisi analizlerinde sadece LOOH için istatistiksel anlamlılık ortaya koydu. Erken özürlülük için mRS skorunda kesim noktası 2 kabul edildiğinde LOOH, %68,49 duyarlılık ve %55,56 seçicilik ile (p=0,0375); mRS skorunda kesim noktası 4 kabul edildiğinde %76,00 duyarlılık ve %57,33 seçicilik ile (p=0,0377) özürlülüğü predikte edebilmektedir. Cut-off değeri sırasıyla 7,2 ve 6,2 dir. Sonuç: Çalışmamızda akut inmeli hastalarda ki inflamatuar sürece katkıda bulunan aterosklerotik açıdan önemli risk faktörlerinden olan serum disfonksiynel HDL, oksidatif strese yanıt olarak lökositlerden salgılanan lizozomal bir enzim olan ve endotelyal disfonksiyona neden olarak serebrovasküler olaylarda hem bir risk faktörü hemde inme rekürrensi adına önemli etiolojik faktörlerden olan MPO ve onun aktivitesini gösteren PON ile MPO/PON değerleri ve serebral kan akımının etkilenmesine bağlı olarak serbest oksijen radikallerinin artmış düzeyini gösteren belirteçlerden olan LOOH aktivite düzeyleri değerlendirildi. Bu parametrelerin inme şiddeti ve enfarkt volümü ile ilişkisi ve disabiliteyi tayin etmede prognostik değeri incelendi. Bu parametrelerin hasta grubunda anlamlı derecede serum düzeylerinde artmış olduğu gösterildi ve enfarkt volümü ile klinik dizabiliteye katkı sağladıkları istatsitiksel olarak kanıtlandı. Şimdiye kadar yapılan çalışmalarda düşük HDL seviyeleriyle inme rekürrensinin ilişkisini ortaya konmuş olsada aslında HDL düzeyinden ziyade HDL nin işlevselliğinin inme hastalarında önemli olabileceğine dair yapılmış yeterli sayıda çalışma yoktur. Bu açıdan bizim çalışmamız inmeli hastalarda disfonksiyonel HDL ile enfarkt volümünün ve keza PON aktivitesi ile inme şiddetinin korelasyonunu göstermesi bakımından ufuk açıcı olacaktır. Bu itibarla, inmeli hastaları değerlendirirken lipid profili test bataryalarına disfonksiyonel HDL de dahil edilmelidir. Bu alanda benzer öngörüler içeren pek çok çalışmaya ihtiyaç vardır.
Gerilim tipi baş ağrısı hastalarında WNT-РСР sinyal yolağı genlerinin metilasyon analizi
Gerilim tipi baş ağrısı e toplumda çok yaygın görülen (%30-78) başta yaygın bastırıcı sıkıştırıcı tarzda olup fazla analjezik kullanımına ve iş gücü kaybına yol açan bütün toplumlarda en sık görülen üçüncü hastalık olup tedavi edilmesi önem teşkil eder. Etyopatogenezi üzerine genetik, periferik ve santral ağrıya duyarlılaşmanın rol oynadığı düşünülmekle beraber kesin bir şey söylemek henüz mümkün değildir. Wnt proteinleri birkaç farklı β-katenin bağımlıve bağımsız sinyal yolunu aktive ettiğinden, bu çalışma kanonik olmayan Wnt/Par/aPKC düzlemselhücre polaritesi (PCP) yolundaki bazı genlerin metilasyonunun ve ekspresyonunun Gerilim tipi başağrısı patolojisine katkısını ortaya koymak üzere planlanmıştır. Bu çalışmaya Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nöroloji kliniğin başvuran 130 Gerilim tipi baş ağrısı hastası ve 118 Gerilim tipi baş ağrısı olmayan sağlıklı gönüllü dahil edildi. Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı labaratuvarında örneklerden alınan periferik kanda WNT5A ve FZD3 genlerinin ekspresyonu ve metilasyonu analiz edildi. GTBA hastalarında sağlıklı kontrol bireylere göre bakıldığında genlerin ifade zamanlamasının değiştiği izlenmektedir. Bu çalışma gen ekspresyonunun ve metilasyonunun terapötik uygulamalar ve tanı konulmasında potansiyel bir biomarker olması bakımından hedef potansiyeline sahip olduğu için değerlidir.
Multipl skleroz hastalarında optik koherens tomografi (OKT) ve görsel uyarılmış potansiyeller (GUP) bulguları
Multipl Skleroz (MS) santral sinir sisteminde (SSS) aksonal kayıp ve demiyelinizasyona neden olan daha çok genç erişkinleri etkileyen ataklar halinde seyreden kronik bir hastalıktır. Optik Nörit (ON), MS'in en sık göz bulgusudur ve hastaların yaklaşık olarak %20'sinde başlangıç belirtisi olarak görülür. ON, aksonal kayba yol açıp retina sinir lifi tabakası (RSLT) kalınlığında incelmeye ve görsel uyarılmış potansiyallerde (VEP) anormalliklere neden olabilmektedir. Bu çalışmada MS hastalarında ve kontrol grubunda OKT ile hem RSLT kalınlığını, Ganglion Hücre Kompleksi (GHK=GCC) kalınlığını, hem de maküler kalınlığı ölçerek, bu parametreleri, klinik olarak ON öyküsü olan ve olmayan hastalarda ve sağlıklı kontrollerde karşılaştırdık. Ayrıca bu değerlerin VEP bulguları ve klinik bulgularla korelasyonunun olup olmadığını inceleyerek, aksonal kaybın bir belirteci olarak kullanılıp kullanılamayacağını değerlendirmeyi hedefledik . Çalışmaya 18-55 yaşları arasında, 49 MS hastası (98 göz) ve 30 sağlıklı kontrol grubu (60 göz) dahil edildi. Tüm olgularda detaylı göz muayenesi yapılarak görme keskinliği ve renkli görme, VEP ölçümü ve Fourier-Domain Optik Koherens Tomografi (FD-OKT) ölçümü yapıldı. Sonuçta ON atağı olan gözler (38), ON atağı olmayan gözler (68) ve kontrol gözler (60) olmak üzere 3 grup oluşturuldu.Yapılan OKT ölçümleri ile gruplar arasında bir fark olup olmadığı, elde edilen ölçümler ile VEP amplitüd, latans değerleri, EDSS, hastalık süresi, görme keskinliği ve renkli görme arasındaki ilişki araştırıldı. Çalışmada, ON öyküsü olan ve ON öyküsü olmayan MS hastaları ile kontrol grubu gözleri arasında ortalama RSLT kalınlık, süperior kadran RSLT kalınlık, inferior kadran RSLT kalınlık, ortalama GCC kalınlık, süperior kadran GCC kalınlık, inferior kadran GCC kalınlık ölçümünde anlamlı farklılık bulundu (p<0,05). Fovea kalınlık ölçümleri ON öyküsü olan ve ON öyküsü olmayan hastaların gözleri ile kontrol grubu gözleri kıyaslandığında her iki grupta kontrol grubundan daha ince bulundu ve bu inceleme istatiksel olarak anlamlı idi (p<0,05). ON atağı olan gözlerle ON atağı olmayan gözler karşılaştırıldığında, ON atağı olanlarda foveal incelme daha fazla idi, ancak bu incelme istatiksel olarak anlamlı değildi. Makula kalınlık ölçümleri gruplar arasında karşılaştırıldığında; temporal iç makula, süperior iç makula, nazal iç makula, inferior iç makula, temporal dış makula, nazal dış makula, inferior dış makula kalınlığı kontrol gözler ile ON atağı olan gözler ve ON atağı olmayan gözler kıyaslandığında anlamlı farklılık bulundu (p<0,05) Süperior dış makula kalınlığı açısından gruplar arasında anlamlı farklılık saptanmadı. VEP latans ölçümleri gruplar arası karşılaştırıldığında; VEP P100 latansı, ON atağı olan ve ON atağı olmayan gözlerde kontrol gözlere göre anlamlı uzamış bulundu (p<0,05). P100 latansı açısından ON atağı olan gözler ve ON atağı olmayan gözler arasında anlamlı farklılık saptanmadı(p>0,05). VEP amplitüd ölçümlerinde ise gruplar arasında anlamlı bir fark bulunmadı (p>0,05). Ortalama çukurluk/disk (c/d) oranı, çukurluk (c) alanı, disk (d) alanı, c/d yatay oranı, c/d dikey oranı, rim alanı açısından gruplar arasında istatiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. ON öyküsü olan gözlerde ortalama GCC kalınlığı ile ortalama RSLT kalınlığı arasında istatistiksel açıdan anlamlı iyi derecede korelasyon bulundu. MS hastalarında, OKT ile yapılan ölçümlerde RSLT, GCC kalınlığı, fovea ve makula parametrelerinde değişiklikler oluştuğu saptandı. Bulgularımıza göre ON olanlarda RSLT, GCC kalınlığı, fovea ve makula kalınlığı ON öyküsü olmayanlardan ve kontrol grubundan daha ince saptanmıştır. Ayrıca ON öyküsü olmayanlarda GCC kalınlığı ölçümleri RSLT değerlerinden daha fazla VEP latansı ile korelasyon göstermektedir. MS hastalığının seyrinde aksonal dejenerasyon ve optik sinir tutulumu arasındaki ilişkiyi göstermede OKT parametrelerinden RSLT kalınlığı, GCC kalınlığı, foveal kalınlık ve makula kalınlığı iyi bir belirteç olarak kullanılabilir..
Iskemik inme geçiren 45 yaş altı hastalarda protrombotik gen mutasyonlarının önemi
İskemik inme, insidansı yaşla birlikte artan, genetik ve çevresel faktörlerin etkilediği kompleks multifaktöryel bir bozukluktur. İnmenin yol açtığı yaşamsal ve sosyoekonomik kayıp göz önüne alındığında, inme risk faktörlerinin detaylı olarak belirlenerek, prevalansının ve insidansının azalmasına yönelik çalışmalar temel oluşturmaktadır. Bütün inmelerin % 4-10 kadarı gençlerde görülür Genç iskemik inmeli hastalarda etyolojik faktörler ileri yaş popülasyonuna oranla daha heterojen olup vakaların %15-40'ında neden bulunamamaktadır. Yakın geçmişte, protrombotik gen mutasyonlarının gençlerdeki iskemik inme için bir risk faktörü olabileceği ifade edilmiştir. Fakat bu mutasyonların gerek iskemik gerekse hemorajik inmedeki rolü hala tartışmalı bir konudur. Vaka kontrollü olarak gerçekleştirilen çoğu çalışmada protrombotik gen mutasyonuyla inme arasında müspet bir bağlantının olduğu öne sürülmesine rağmen, bu durum geniş çaplı vaka kontrol çalışmalarında teyit edilmemiştir. Örnek sayısının az olması, etnik grupların ve kullanılan yöntemlerin çeşitliliği, alınan sonuçlardaki farklılıklara katkı sağlamış olabilir. Daha önce gerçekleştirlen çalışmaların çoğu bu protrombotik mutasyonlardan FV Leiden, MTHFR C677T ve Protrombin G20210A üzerinde yoğunlaşmıştır. Bildiğimiz kadarıyla genç iskemik inmeli hastalarda protrombotik gen polimorfizimlerinin çoklu mutasyonlarının sıklığının araştırıldığı çalışma sayısı son derece azdır. Bu çalışmanın amacı, genç iskemik inmeli hastalarda multipl protrombotik gen mutasyonlarının (Faktör V Leiden (G1691A) ve Faktör V H1299R, MTHFR C677T ve MTHFR A1298C, Protrombin G20210A, PAI-1 4G/4G ve PAI-1 4G/5G) kontrol grubuyla karşılaştırmalı olarak sıklığını araştırmaktı. Çalışmaya 45 yaş altında genç iskemik inmeli 93 hasta ve 43 sağlıklı kontrol alındı. Çalışma sonucunda Faktör XIII V34L, MTHFR A1298C ve MTHFR C677T gibi bazı protrombotik mutasyonlar, her iki grupta da yüksek oranda saptandı. Ancak hasta grubu ile kontrol grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamadı. (P>0.05). Bu sonuçlar tekrar göstermiştir ki genç iskemik inme etiyopatogenezinde protrombotik gen mutasyonlarının etkisi ile ilgili olarak daha geniş gruplarda çalışmalara ve daha detaylı araştırmalara ihtiyaç duyulmaktadır.
İntravenöz trombolitik verilen akut iskemik inme hastalerında trombus lokalizasyonu ile erken klinik iyileşmenin ilişkisi
Amaç: İskemik inmede intravenöz trombolitik tedavi inmenin ilk 4.5 saatinde uygulanan etkinliği kanıtlanmış bir tedavi seçeneğidir. Biz bu çalışmada, vaskuler okluzyon yerine göre intravenöz trombolitik tedavinin etkinliğini incelemeyi amaçladık. Metod: Hastanemize 01.10.2013-01.10.2015 akut iskemik inme ile başvuran ve iv trombolitik tedavi alan hastalar retrospektif olarak tarandı. Hastaların sosyodemografik, klinik özellikleri, iskemik inmeden sonra tedaviye kadar geçen süreleri, geliş NIHHS, tedavi sonrası 1. ve 24. saat NIHSS skorları ve tedavi sonrası klinik takiplerine göre 3. ay modifiye Rankin skorları hesaplandı. Sosyodemografik özellikler, NIHSS ve ASPECTS skorları, modifiye Rankin skorları MCA M1 distal, M2 ve M3 okluzyonu olanlar ile ICA T okluzyonu ve MCA M1 proksimal okluzyonu olanlar arasında karşılaştırıldı. Bulgular: Akut iskemik inme tanısıyla intravenöz trombolitik tedavi alan ve vaskuler görüntülemesi olan 74 hasta vardı. Hastalar okluzyonu olmayanlar, MCA M1 distal, M2 ve M3 okluzyonu olanlar ile ICA T okluzyonu ve MCA M1 proksimal okluzyonu olanlar olarak gruplandırıldı. 74 hastanın 37'sinde semptomatik darlık yok, 9'unda ICA T okluzyonu, 17'sinde MCA M1 okluzyonu, 10'unda MCA M2 veya M3 okluzyonu vardı. Baziler arter okluzyonu olan ise 1 hasta bulunmaktaydı. MCA M1 okluzyonu olan 17 hastanın 13'ünde bu okluzyon M1 distal, 4 hastada M1 proksimaldeydi. Hastalar MCA M1 distal, M2 ve M3 okluzyonu olanlar ile ICA T okluzyonu ve MCA M1 proksimal okluzyonu olanlar olarak gruplandırıldı. Bu iki gruptan okluzyonu olmayanlar ve distal okluzyonu olanlarda hem 24. saat klinik düzelme hem de 3. ay fonksiyonel sonlanımı proksimal okluzyonu olanlara göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksekti. Lojistik regresyon analizinde de damar okluzyon yeri klinik ve fonksiyonel sonlanımı etkileyen bağımsız bir faktör olarak öne çıktı. Sonuç: Akut iskemik inme tedavisinde intravenöz trombolitik tedavi etkin ve güvenilir bir tedavi seçeneğidir. Ancak proksimal okluzyonu olan hastalarda intravenöz trombolitik tedavi sonrası klinik düzelme ve fonksiyonel sonlanım okluzyonu olmayan ve distal okluzyonu olanlara göre daha düşüktür.