
393
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Archived Theses
Tıp Fakültesi öğrencilerinde sağlıklı yaşam biçiminin vücut kompozisyonları ile ilişkisi
Giriş ve amaç: Bu çalışmanın amacı Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencilerinin beslenme alışkanlıklarını, yaşam tarzlarını değerlendirmek, fiziksel aktivitede bulunan ve hareketsiz yaşam tarzı olanlar arasındaki farklılıkları biyoelektrik impedans analizi (BİA) yöntemi kullanarak ortaya koymak ve obezite sıklığını saptamaktır. Materyal ve metod: Araştırmamız tanımlayıcı-kesitsel tip çalışma olarak tasarlanmış olup çalışmaya 362 öğrenci katılmıştır. Katılımcılara sosyodemografik veri formu ve Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği-2 (SYBDÖ) uygulanmış olup vücut kompozisyonu ölçümleri Tanita Body Composition Analyzer (TANITA BC 418MA©) cihazı ile yapılmıştır. İstatistiksel analizler için SPSS statistics 24.0 programı kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmamıza katılan öğrencilerin %45,3'ü kadın, %2'si sınıf bir obez, %18,5'i fazla kiloluyken %9,7'si zayıftı. SYBDÖ toplam puan ortalaması 118,5±23,0'tür. Öğrencilerin %16,6'sının (n=60) sigara %11,3'ünün (n=41) alkol kullandığı saptanmıştır. Annesi üniversite mezunu olanların, babası üniversite mezunu olanların, ekonomik durumu iyi olanların, son sınıf öğrencilerin ve yurtta kalanların SYBDÖ toplam puanı daha yüksek saptanmış olup fark istatistiksel olarak da anlamlı tespit edilmiştir (sırasıyla p=0,001; p0,001; p0,001; p=0,008; p0,001). Araştırmamızda SYBDÖ genel puanı ile beden kitle indexi (BKİ) arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır (p=0,682). Kadın ve erkek katılımcıların yağ yüzdeleri ile SYBDÖ arasında anlamlı fark olmadığı tespit edilmiştir (sırasıyla p=0,912; p=0,335). Sonuç: Öğrencilerin SYBDÖ puan ortalamaları düşüktür ve SYBD ile vücut kompozisyonu arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Sağlıklı yaşam tarzı davranışlarının farklı boyutlarına vurgu yapan sağlık eğitimi ve geliştirme programlarının uygulanması, mezuniyet öncesi müfredata beslenme ve sağlıklı yaşam biçimi davranışları ile ilgili derslerin eklenmesinin faydalı olacağı kanaatindeyiz. Anahtar kelimeler: Sağlıklı yaşam biçimi davranışları, Biyoelektriksel impedans analizi, Vücut kompozisyonu, Tıp fakültesi öğrencileri
Prostat kanserli hastalarda 68GA-PSMA PET-BT volümetrik parametrelerinin tedavi yanıtını öngörmedeki rolü
Amaç: Primer evreleme için Ga-68 PSMA PET/BT ile görüntüleme yapılmış prostat adenokarsinomlu hastalarda ölçülen TL-PSMA, PSMA-TV ve SUVpeak değerlerinin tedavi yanıtını öngörmede rolü olup olmadığını tespit etmeyi amaçladık. Materyal ve Metod: 25 Mart 2019 ile 3 Aralık 2021 tarihleri arasında primer evreleme amaçlı Ga-68 PSMA PET/BT çekimi olan 68 hastanın görüntüleri retrospektif olarak incelendi. Prostat bezi, lenf nodları, kemik ve visseral organ metastazlarına %40 eşik değer ile manuel çizim yapılarak volümetrik parametre verileri elde edildi. Bulgular: TL-PSMA(Kemik) ölçümü, tedaviye yanıtlı ve yanıtsız grup arasında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklıydı (p=0,049). Ayrıca TL-PSMA ve PSMA-TV parametreleri de tedaviye yanıtlı ve yanıtsız grup arasında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılık göstermekteydi (sırasıyla, p=0,02 ve p=0,016). Diğer volümetrik parametreler ve tedavi yanıtı arasında anlamlı olarak ilişki bulamadık. Sonuç: Primer evreleme amacıyla yapılan Ga-68 PSMA PET/BT görüntülemesi ile elde edilen volümetrik parametrelerin prostat adenokarsinomlu hastalarda tedavi yanıtını öngörmede rolü olabileceği tespit edilmiştir. Ancak konunun netlik kazanabilmesi için daha geniş hasta gruplarıyla yapılacak yeni çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: PET/BT, Ga-68 PSMA, TL-PSMA, PSMA-TV
Metamfetamin kullanım bozukluğu hastalarında çözünebilir n-cadherin (cadherin-2) düzeylerinin araştırılması
Giriş: Metamfetamin kullanım bozukluğu, son yıllarda kullanımı gittikçe yaygınlaşan küresel bir halk sağlığı sorunu haline gelmiştir. Metamfetamine bağlı nörotoksisitenin mekanizmalarıyla ilgili çeşitli varsayımlar mevcuttur ve Kan Beyin Bariyerinin bütünlüğünün bozulması bunlardan önemli bir tanesidir. Hücre Adezyon Molekülleri, madde kullanım bozukluğu ile olan ilişkileri açısından güncel bir konudur. Çeşitli maddelerin kan beyin bariyerinin bütünlüğünü bozması, bu maddelere bağlı nörotoksisite gelişmesinde elzemdir ve belirtildiği gibi bu kompleks süreçte MMP enzimlerinin neden olduğu CAM bölünmesini de içeren pek çok faktör yer almaktadır. CAM'lar MMP'lerin önemli bir substratıdır ve madde kullanımına bağlı olarak çözünebilir formları plazma dahil çeşitli dokularda saptanabilmektedir ve bir CAM olarak N-cadherin bu konuda potansiyel biyobelirteç ve yordayıcı olabilir. Materyal ve Metot: Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalına 2021 Kasım ile 2022 Temmuz ayları arasında başvuran DSM-5 ölçütlerine göre Metamfetamin Kullanım Bozukluğu tanısı almış 48 gönüllü hasta ve 42 gönüllü sağlıklı birey, aydınlatılmış onam formunu imzalamaları sonrasında çalışmaya dahil edildi. Katılımcılara aydınlatılmış onam formu imzalatıldıktan sonra sosyodemografik veri formu, Klinik Global İzlem Ölçeği (CGI), Sheehan Yeti Yitimi Ölçeği, Madde kullanım bozukluğu tanıma testi (DUDIT) uygulanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 24. 0 istatistik paket programı kullanıldı. Bulgular: Hasta grubu ve kontrol grubu arasında yaş ortalaması bakımından istatistiksel olarak anlamlı farklılık görülmedi. Çalışmamızda hasta ve sağlıklı kontrol grubu arasında alkol kullanımı, doğum yeri, yaşadığı yer ve medeni hal açısından anlamlı farklılık saptanmadı. Evlilik süresi, evde yaşayan kişi sayısı, sigara kullanımı, öğrenim düzeyi, iş durumu, çocuk sayısı ve ekonomik durum açısından ise iki grup arasında anlamlı farklılık saptandı. Madde kullanım bozukluğu tanıma testi derecesine göre sınıflandırıldığı zaman hastaların %9,7'sinin problemli kullanım grubunda, %81,9'unun ise yüksek riskli kullanım grubunda olduğu görüldü. Madde kullanım bozukluğu tanıma testi risk durumuna göre hastaların klinik özellikleri incelendiğinde; Problemli Kullanım grubu ile Yüksek Riskli Kullanım grubu arasında alkol tüketimi, self mutilasyon ve şiddet uygulama davranışı açısından anlamlı farklılık olduğu görüldü. Problemli Kullanım grubunda Klinik Global İzleme Ölçeği skorlarının Yüksek Riskli Kullanım grubuna göre anlamlı şekilde düşük olduğu izlendi. Problemli Kullanım grubunda Klinik Global İzleme Ölçeği-hastalık şiddetinin Yüksek Riskli Kullanım grubuna göre anlamlı şekilde düşük olduğu görüldü. Yine Sheehan toplam puanının Problemli Kullanım grubunda Yüksek Riskli Kullanım grubuna göre anlamlı şekilde düşük olduğu izlendi. Hasta grubunun serum N-Cadherin düzeylerinin kontrol grubuna göre düşük olduğu fakat gruplar arasında istatistiksel anlamlı farklılık olmadığı izlendi. Hasta grubunun biyokimyasal parametreleri ile hastalara uygulanan Klinik global izlem ölçeği ve klinik global izlem hastalık şiddeti alt ölçeği, Sheehan toplam puan, Sheehan- aile yaşamı, Sheehan- iş yaşamı, Sheehan- sosyal yaşam alt ölçek puanları ve Madde kullanım bozukluğu tanıma testi ölçek puanı ile serum N- Cadherin seviyesi arasında istatistiksel açıdan anlamlı korelasyon tespit edilmedi. Hasta grubunda yapılan korelasyon analizinde yaş, hastalık başlangıç yaşı, tanı sonrası geçen zaman, intihar öyküsü, yatış sayısı ve ile serum N-Cadherin seviyesi arasında istatistiksel açıdan anlamlı korelasyon tespit edilmedi. Hasta grubunun demografik ve kişisel özelliklerinin değerlendirilmesinde; öğrenim düzeyi, çalışma durumu, sosyoekonomik düzey, şiddet davranışı sergileme, kendine zarar verme, intihar girişimi gibi değişkenlerin N-Cadherin seviyesi üzerine etkileri istatistiksel açıdan anlamlı bulunmadı. Sadece alkol kullanımı ile serum N-Cadherin düzeyi arasında negatif yönde zayıf düzeyde anlamlı korelasyon saptandı. Alkol kullanan hasta grubunda N-Cadherin seviyesi alkol kullanmayanlara göre istatistiksel açıdan anlamlı şekilde yüksekti. Sonuç: Çalışmamızda metamfetamin kullanım bozukluğu olan hastalarda serum N-Cadherin düzeylerinin kontrol grubuna göre düşük olduğu fakat gruplar arasında istatistiksel anlamlı farklılık olmadığı izlendi. Bunun sebebi N-cadherin düzeylerinin dalgalanma şeklinde artış ve azalışlarına, seçilen örneklemden psikoz ve duygudurum bozukluğu komorbiditesinin dışlanmasına, son 2 hafta içerisinde metamfetamin kullanım şartının mevcut markere uymamasına, örneklemin sayısının az olmasına ve sadece erkeklerden oluşmasına bağlı olabilir. Bununla beraber değerlendirmenin kesitsel olduğu göz önüne alındığında sonuçların yapılacak boylamsal çalışmalarla desteklenmesi gerekli olabilir. Çalışmamız, bu molekülün bu alanda ilk kez çalışılması açısından önem arz etmektedir. Anahtar kelimeler: metamfetamin, hücre adezyon molekülleri, bağımlılık, n-cadherin, cdh-2, cadherin-2
Tip 1 diyabetes mellitusu olan çocuklarda nefropati sıklığının retrospektif değerlendirilmesi
Giriş ve Amaç: Bu çalışmada Tip 1 Diyabetes Mellitus (T1DM) ile takip edilen çocuk ve adölesan hastalardaki nefropati sıklığının belirlenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Bu çalışmada 01 Ocak 2017 - 01 Aralık 2022 tarihleri arasında Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Endokrinolojisi Polikliniğinde T1DM tanısı alan ve düzenli kontrollere gelen çocuk ve adölesan olgulardan çalışmaya dâhil edilen 131 olgu retrospektif olarak incelendi.. Bulgular: Çalışmaya 66'sı kız (%50,4), 65'i erkek (%49,6) toplam 131 olgu alındı. Mikroalbüminüri tespit edilen olgular grup 1 (69 olgu (%52,7)), mikroalbüminüri olmayan olgular ise grup 2 (62 olgu (% 47,3)) olarak sınıflandırıldı. Grup 1 ve 2'de yer alan olguların ortalama tanı yaşı sırasıyla 8,62±2,32 ve 9,35±3,75 olarak hesaplandı ve her 2 grup arasında anlamlı fark saptanmadı (p=0,71). Olguların ortalama takip süresi grup 1'de 5,94±1,86 yıl iken, grup 2'de 4,93±2,72 olarak bulundu ve aradaki fark istatistiksel olarak anlamlı saptandı (p<0,001). Grup 1 ve 2'de olguların ortalama glikolize hemoglobin (HbA1c) düzeyi sırasıyla 10,62±1,77 ve 10,11±1,43 olarak saptandı ve aradaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı (p=0,073). Grup 1 ve 2'de olguların sırasıyla ölçülen ortalama total kolesterol düzeyi 169,64±35,90 ve 174,05±47,22 mg/dl, ortanca trigliserid düzeyi 90 (62,30-112) ve 90,5(66,75-154,25) mg/dl, ortanca Yüksek Yoğunluklu Lipoprotein (HDL) değeri 62,20 (49,10 – 64) ve 50,05 (44,50 – 66,07) mg/dl, ortalama Düşük Yoğunluklu Lipoprotein (LDL) düzeyi 94,12±28,95 ve 98,22±28,37 mg/dl olarak ölçüldü ve her iki grup arasında istatiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı (p>0,05). Grup 1 ve 2'de sırasıyla olguların ortalama sistolik kan basıncı (KB) 113,40 ± 17,43 ve 102,68 ± 11,53 mmHg olarak saptandı ve grup 2'ye göre grup 1'de istatistiksel olarak anlamlı ölçüde yüksek saptandı (p= 0,025). Grup 1 ve 2'de sırasıyla olguların diyastolik KB 67,86 ± 9,17 ve 66,75 ± 8,88 mmHg saptandı ve aradaki fark anlamlı değildi (p=0,66). Grup 1 olgularında 24 saatlik idrarda ortanca total protein miktarı 140(96-205) mg/gün iken, grup 2'de 21(14,75-26,55) mg/gün şeklinde ölçüldü. Grup 1'de istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulundu (p=<0,001). Çalışmaya dahil edilen olgularda protein varlığı ile cinsiyet, puberte varlığı, çölyak hastalığı (ÇH) varlığı ve hashimoto hastalığının (HH) varlığı arasında anlamlı ilişki saptanmadı (p >0.05). Proteinüri ile tanı yaşı, ortalama HbA1c düzeyi, total kolesterol düzeyi, trigliserid düzeyi, HDL düzeyi, LDL düzeyi, GFR, spot idrarda albümin/kreatin oranı (ACR) ve diastolik KB değerleri arasında yapılan Pearson kolerasyon analizinde istatiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p<0,05). Proteinürinin T1DM takip süresi (r= -0,351 p=< 0,001) ile negatif kolerasyon gösterdiği, sistolik KB ile (r=-0,268 p= 0,025) pozitif kolerasyon gösterdiği tespit edildi. Sonuç: Sonuç olarak; diyabet son yıllarda giderek artmış ve çocukluk çağının da önemli bir sorunu haline gelmiştir. Erken ve uygun takip ve tedavi edilmediği takdirde ileriki yaşlarda başta DN olmak üzere hayatı tehdit eden ve yaşam kalitesini bozan çok ciddi komplikasyonlara neden olmaktadır. Çalışmamızda özellikle diyabet süresi uzadıkça ve sistolik KB arttıkça DN sıklığının arttığı gösterilmiştir. Proteinürisi olan ile olmayan gruplar arasında her ne kadar ortalama HbA1C düzeyi arasında anlamlı fark saptanmasa da, proteinürili hasta grubunda daha yüksek saptandı. Bu nedenle diyabetin kronik komplikasyonlarının ve özellikle de DN'nin önlenmesi için iyi glisemik kontrolün sağlanması, belli aralıklarla kan basıncı ve proteinürinin bakılması son derece büyük önem arz etmektedir. Gerekli önlemler alındığında ve düzenli aralarla gerekli tetkikler yapıldığında DN'nin yol açtığı son dönem böbrek yetmezliği önlenebilecektir. Anahtar Kelimeler: Diyabetes Mellitus, mikroalbüminüri, diyabetik nefropati
Acil serviste düzenlenen adli raporlara eğitimin etkisinin değerlendirilmesi
Amaç: Adli raporlar; acil klinik pratiğinde sık tutulan, eksik veya kusurlu yazılmış olmasının muayene edilen şahsı veya sanığı mağdur edebildiği önemli raporlardır. Bu tez çalışması ile amacımız Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalında görevli asistan hekimlere adli rapor yazımına dair eğitim vererek eğitim öncesi ve sonrası tutulan adli raporların incelenerek karşılaştırılmak ve bu eğitimin adli raporlara etkisinin değerlendirilmektir. Yöntem: Bu çalışma kesitsel tarzda planlamıştır. Çalışma kapsamında acil servis hekimlerine adli rapor yazımına dair eğitimi verilmiş, eğitimden önce ve sonraki 3 aylık dönemde tutulmuş adli raporlar retrospektif incelenmiştir. Adli raporlar düzenlenme usullerine uygunluklarına göre değerlendirilmiştir. Çalışmanın istatistiksel analizi eşleştirilmiş T testi, One-way Anova, McNemar, McNemar Bowker ve ki-kare testi kullanılarak yapılmıştır. Bulgular: Çalışmada eğitim öncesi 250 eğitim sonrası 250 olmak üzere 500 rapor incelenmiştir. Eğitim öncesi ve sonrası raporların puanları 7,85'ten 8,74'e yükselmiştir. Eğitim sonrasında geçici rapor oranı %94,4'ten %69,6'a; yaralanmanın hayatı tehdit (HT) etmesinin belirtilme durumu %100'den 93,2'e; müdahale (BTM) ile giderilebilme durumunun belirtilmesi %99,6'dan 94,8'e düşmüştür. Eğitim sonrası tutulan raporlarda geçici raporların, yaralanmanın HT ve BTM ile giderilme durumunun daha doğru bulgularla belirtilmiş olduğu görülmüştür (p<0,05). Eğitim sonrasında raporun düzenlenme tarihin, tüm sayfalarda kime ait olduğuna dair bilgi; olayın zamanı, hastanın kliniği ile ilgili bilgilere yer verilme, yaraların vücutta lokalizasyonları tarif edilme, tetkikler istenmişse varsa patoloji yazılma, konsültasyon muayeneleri varsa muayene notlarının kaydedilme durumları pozitif yönde değişmiştir(p<0,05). Eğitim sonrasında yazıların okunaklılığı, rapor sonuç bölümünde BTM ile giderilip giderilemeyeceğinin belirtilmesi ise negatif yönde değişmiştir(p<0,05). Sonuç: Adli raporlara dair verilen teorik bir eğitimin genel olarak pozitif yönde etkileri vardır. Anahtar kelimeler: adli rapor, eğitim, acil servis, adli olgu, adli tıp
Kliniğimizde serklaj operasyonu yapılmış olan hastaların retrospektif değerlendirilmesi
Amaç: Bu çalışmada amacımız kliniğimizde uygulanan servikal serklaj hastalarının sonuçlarını değerlendirmek ve serklaj işleminin obstetrik sonuçlar üzerindeki etkisini ortaya koymaktır. Gereç ve Yöntem: Kliniğimizde 01.01.2013 – 01.01.2023 tarihleri arasında servikal yetmezlik tanısıyla serklaj işlemi uygulan olguların verileri retrospektif olarak hasta dosyaları, elektronik veri tabanı ve ulaşılamayan bilgiler için hastalarla telefon görüşmeleri ile toplandı. 12 hafta ile 25 hafta arasında gebeliği olan tekil veya çoğul gebelikler çalışmaya dâhil edildi. Yaşamla bağdaşmayan fetal anomalisi olan, preeklampsi gibi maternal erken doğum riski oluşturabilecek komorbiditesi olan, işlem sırasında servikal açıklığı 4 cm'den büyük olan olgular çalışmaya dâhil edilmedi. Altmış altı olgunun verileri çalışma kriterlerine uygun bulunarak demografik veriler, obstetrik öyküler, güncel gebelik verileri ve güncel gebelik sonuçları kaydedildi. Serklaj kararı alındığında gebelik haftası, serviks uzunluğu, dilatasyonu ve efasmanı, serklaj öncesinde ve sonrasında kullanılan ilaçlar, kullanılan serklaj tekniği, sütür materyali, işlem sırasında ve sonrasında gelişen komplikasyonlar, hastanede yatış süresi, doğum haftası, doğum şekli, bebeklerin doğum ağırlıkları değerlendirildi. Analizlerde SPSS 27.0 programı kullanıldı. p < 0.05 ve p < 0.01 değerleri anlamlı olarak kabul edildi. Bulgular: Çalışmamızda serklaj işlemi uygulanan gebelerin doğum haftasının; 9 hastada (%13,6) <24 hafta öncesi, 14 hastada (%21,2) ≥24 – < 34 hafta arasında, 14 hastada (%22,6) ≥34 - < 37 hafta arasında, 28 hastada ise (%42,6) ≥ 37 haftada gerçekleştiği görüldü. 15 bebeğin (%22,7) < 1500 gr, 10 bebeğin (15,2 %) 1500-2500 gr arasında, 41 bebeğin ise (%62,1) ≥ 2500 gram ağırlığında doğduğu görüldü. Serklaj haftası ile doğum ağırlığı arasında negatif kolerasyon izlenmiş olup bu fark istatiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p < 0.01). Serklaj uygulanması sırasındaki gebelik haftası ile doğum haftası karşılaştırıldığında; serklaj uygulama haftası azaldıkça doğum haftasının arttığı görülmüştür. Serklaj haftası ile doğum haftası arasında negatif kolerasyon izlenmiş olup bu fark istatiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p < 0.05). Serklaj haftası ile bebeklerin doğum APGAR skorları arasında negatif korelasyon izlenmiş olup erken haftalarda serklaj uygulanan gebelerin fetüslerinin APGAR skorlarında istatistiksel olarak anlamlı artış izlenmiştir (p < 0.01). Serklaj uygulanan hastalarda VKI, hastanın yaşı, gravide parite abortus öyküsü ve geçirilmiş sezaryen, serklaj öyküsünün gebelik haftası ve perinatal sonuçlar açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermemiştir (p > 0.05). Servikal açıklık oranı fazla ve servikal uzunluğu kısa olan hastalara yapılan serklaj operasyonunda gebeliklerin daha erken haftada sonlandığı görülmüştür (p < 0.01). Sonuç: Çalışmamızda serklaj uygulamalarının erken doğumları azalttığını, gebelik süresini uzattığını belirledik. Serklaj ile kazanılan sürenin perinatal sonuçlara olumlu istatistiksel katkısının olduğunu saptadık. Hakkında sınırlı verisi olan serklaj uygulamaları ve perinatal sonuçları ile ilgili çalışmamızın literatüre katkısı olacağı düşüncesindeyiz. Serklaj işlemi uygulanacak olgular uygun koşullar sağlandığı takdirde klinik bulgularla desteklenerek seçilmeli ve serklaj uygulamaları çok iyi seçilmiş, iyi anamnez alınmış olgularda ve özellikle başka bir tedavi olanağı olmayan olgular ile sınırlı tutulmalıdır. Anahtar kelimeler: Gebelik, Servikal Serklaj, Servikal Yetmezlik, Preterm doğum
Serebral iskemi reperfüzyon hasarı modelinde visnagin'in farklı dozlardaki nöroprotektif potansiyelinin incelenmesi
Giriş ve Amaç: Serabral iskemi, beynin kan akışının azalmasına sekonder olarak nöral dokular için gerekli olan oksijenasyonun kesintiye uğramasıdır. Morbidite ve mortalitenin en önemli nedenleri ararısında iskemik inme yer alır. İnme; hemorajik inme ve iskemik inme olarak ikiye ayrılır. Yaklaşık olarak inmelerin %88'ini iskemik inme oluşturur. İskemik inmelerin çoğunluğunu MCA'dan beslenen alanlarda görülür. İskemik inmede günümüzde 2 tip tedavi yaklaşımı öne pılandadır. Bunlar rekanalizasyon ve nöroproteksiyondur. Rekanalizasyonda kabul edilen tek medikal tedavi seçeneği rtPA'dır. rtPA'nın iskemik inmede ilk 4,5 saatte kullanılabilmesi sebebiyle kullanımı sınırlıdır. Bu nedenle kullanımı daha geniş tedavi protokolleri üzerinde çalışılmaktadır. İskemik inmede bir dizi farklı mekanizmalar rol oynamaktadır. Nöroproteksiyon, bu biyokimyasal ve moleküler olayların önlenip veya yavaşlatılmasıyla ilgili beyni iskemiye karşı koruma gayretidir. Bu amaca uygun birçok antioksidan, antiinflamatuvar, antiapoptotik ve antisitotoksik ajanlar kullanılmıştır. Kromon ve furan'ın bir bileşik türevi olan visnagin furanokromonu halk arasında kürdan otu olarak ta bilinen hıltan bitkisinde yoğun miktarda bulunmaktadır. Latince adı Ammi visnaga olan hıltan bitkisi yenilebilir yabani bitkiler arasında yer almakta ve Türkiye ve Fas gibi ülkelerde bulunmakta ve toplumda geleneksel tıpta yoğun şekilde kullanılmaktadır. Yapılan toksikolojik incelemelerde visnagin'in majör kaynağı olan kürdanotu'nun deney hayvanlarında yüksek dozlarda dahi toksikolojik bir etki göstermedi bildirilmiştir. Bu bitkisel ürün ile yakın dönemde yapılmış olan araştırmalarda visnagin'in anti-inflamatuvar potansiyele sahip olduğu ve vazodilatör etki gösterdiği bildirilmiştir. Yaptığımız çalışmada visnagin'in nöroprotektif etkisinin literatür göz önünde bulundurularak belirlenen düşük, orta ve yüksek doz uygulamalarında serebral iskemi reperfüzyon sonrası koruyucu etkisini araştırdık. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmamızda rastgele seçilmiş 328,53 ± 47,20gr ağırlıkları olan 35 adet Sprague Dawley cinsi dişi sıçanlar kullanıldı. 10 mg/kg ksilazin ve 80 mg/kg ketamin ile anestezi uygulandıktan sonra sağ common karotid arterden girerek internal karotid artere doğru yönlendirilen sütur internal karotid arterden ilerletilerek MCA oklüde edildi. 90 dakika bekletip iskemi oluşturulduktan sonra sütur geri çekilip reperfüzyon sağlandı. Sıçanlar 7'li 5 gruba ayrıldı. 1. Grup: işlem yapılmayan grup, 2. Grup: iskemi oluşturulan grup, 3. Grup: iskemi sonrası düşük doz olan 10mg/kg Visnagin verilen grup, 4. Grup: iskemi sonrası orta doz kabul edilen 30mg/kg visnagin verilen grup ve 5. Grup: iskemi sonrası yüksek doz kabul ettiğimiz 60mg/kg Visnagin verilen grup olarak belirlendi. İlk dozlar reperfüzyon sağlandıktan sonra diğer dozlar 24 saat arayla toplam 3 doz visnagin tedavisi verildi. Tüm visnagin tedavi dozları yapıldıktan sonra yeniden anestezi uygulanan sıçanlar önce torakotomi ile intrakardiyak kanları alındı. Sonra sıçanlar sakrifiye edilip beyin dokuları steril şartlarda çıkarıldı. Çıkarılan dokular oda sıcaklığında %10'luk formaldehit içerisinde fikse edildi. Elde edilen kesitler hemtatoksilen&eosin ile boyandı. Kesitlerde konjesyon, perinöral ve perivasküler ödem, hücre çekirdeklerinde piknozis ve reperfüzyon sonrası kanama odakları değerlendirildi. Alınan kesitler ayrıca parafin bloklarına gömülerek üzerlerine Bax, TNF-α, CD86 ve CD163 antikorları damlatılıp oluşan sinyaller gözlendi. Bulgular: Deneyimizde beyin dokusunda hemorajik alanlar, perinöral ödem, vasküler yataklarda konjesyon, nöron ve glial hücre çekirdeklerinde piknozis, İmmünohistokimya olarak Bax, TNF-α CD86 ve CD163 ekspresyonları incelendi. İskemi grubunda diffüz ve fokal ve hemorajik alanlar, nöron ve glialarda piknotik çekirdek miktarında artış, vasküler lümende konjesyon, perinöral ödem, Bax düyeyinde artış, CD163 immunpozivitesinde azalma, TNF-α ve CD86 düzeyinde artış saptandı. İskemiden sonra 10mg/kg visnagin verilen grupta hemoraji alanlarının kısmen kaybolduğu, nöron ve glial hücrelerde piknotik çekirdekli hücrelerin oldukça azaldığı, Perinöral ödemin kısmen azaldığı, Bax düzeyi, CD86, CD163 immunopozivitesi ve TNF-α ekspresyonunun iskemi grubuna benzer olduğu görüldü. İskemiden sonra 30mg/kg visnagin verilen grupta hemoraji alanlarının önemli oranda azaldığı, perinöral ödem, nöron ve glial hücrelerde piknozis görülse de iskemi grubuna kıyasla bu oranın oldukça azaldığı görüldü. Bax düzeyinin azaldığı, CD86 immunopozivitesi 10mg visnagin verilen gruba göre azaldığı, CD163 immunopozivitesinin kısmen arttığı, TNF-α ekspresyonunda ise azalma izlendi. İskemi sonrası 60mg/kg visnagin verilen grupta ise subaraknoid kanama izlerinin neredeyse tamamen ortadan kalktığı, beyin dokusuna geçen kan doku hücrelerinin büyük oranda ortadan kalktığı görüldü, perinöral ödemin kaybolduğu, nöron ve glial hücrelerde piknotik çekirdekli hücrelerin azaldığı izlendi. 60mg/kg visnagin tedavisi verilen grupta Bax düzeyinin kontrol grubuna çok yakın olduğu, özellikle ödemli ve hemorajik beyin doku alanlarında CD163 immunopozivitesi artmış olup kontrol grubuna benzer olduğu izlendi, CD86 immunopozivitesinde anlamlı düşüş olduğu görüldü. TNF-α düzeyinin ise çok düşük eksprese edildiği görüldü. Sonuç: Serebral İskemik inme reperfüzyon hasarında visnagin tedavisinin nöroprotektif olduğu, reperfüzyon sonrası kanamayı azalttığı ve apoptozu önlediği görülmüş olup Visnagin in bu etkileri yüksek doz kabul ettiğimiz 60mg/kg dozunda daha etkin biçimde görülmüştür. Bu yüzden iskemik inme reperfüzyon hasarı tedavi protokollerinde kullanılabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar kelimeler: iskemia, reperfüzyon, apoptoz, visnagin, nöroprotektif
Diyarbakır Kayapınar ilçesinde 0-6 yaş çocuklarda ev kazası sıklığı ve ebeveynlerin ev kazaları hakkında bilgi ve tutumlarının değerlendirilmesi
Giriş ve Amaç: Çoğunlukla önlenebilir olan kazalar çocuklarda önemli bir mortalite ve morbidite nedenidir. Özellikle 0-6 yaş grubunda kazalar çoğunlukla ev veya çevresinde meydana gelmektedir. Bu nedenle, çocuğa bakmakla yükümlü ebeveynlerin veya bakıcıların ev kazaları hakkındaki bilgi ve farkındalıkları kazalardan korunmada büyük önem taşır. Bu çalışmada Diyarbakır Kayapınar ilçesinde 0-6 yaş çocuklarda ev kazası sıklığı ve ebeveynlerin ev kazası sırasında tutumları ile ev kazaları hakkında bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Materyal ve Method: Araştırma, kesitsel tipte bir çalışma olup, Haziran-Kasım 2022 tarihleri arasında, Diyarbakır Kayapınar ilçesinde yaşayan 0-6 yaş çocuk sahibi olan ebeveynler arasında yapılmıştır. Veriler, "Ailelerin Sosyo-Demografik Özelliklerini Ve Uygulamalarını Tanımlayıcı Form" ve "0-6 Yaş Çocuklarda Annenin Ev Kazalarına Yönelik Güvenlik Önlemlerini Tanılama Ölçeği" kullanılarak yüz yüze görüşerek elde edilmiştir. Gerekli istatistiksel analizler için SPSS for Windows version 20.0 paket programı kullanılmıştır. Çalışmanın yapılabilmesi için etik onay ve idari izinler yazılı olarak alınmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılan anne yaşı ortalaması 34.41±6.9, babaların yaş ortalaması 38.23±7.5 , evde yaşayan kişi sayısı 4.46±1.43, evde yaşayan kişi sayısı ise 2.31±1.19 olarak bulunmuştur. Annelerin %49.2'si üniversite ve üzeri eğitim almış, %43 ise okur yazar değildi. Annelerin %60.3'ü çalışmayan % 39.7'si ise çalışan annelerdi. 390 ailenin 334'ü (%88.2) çekirdek aile tipiydi. Çocuğunun en az bir kez ev kazası geçirdiğini belirten aile sayısı 178 (%45.6) idi. Kaza tiplerinde düşme 162 (%71) sayı ile birinci sıradaydı. Ev kazaları; en çok öğlen saatinde 123 (%54), en az gece saatlerinde 7 (%3.07) meydana geldiği bildirildi. Ailelere aldıkları önlemler sorulduğunda; banyo ve küvet zeminini her zaman kuru tutmak %64.4 (n=251) ailelerin en çok aldıkları önlemlerdendi. Annenin eğitim durumu ile ev kazalarının olup olmaması arasında istatistiksel anlamlılık saptanmıştır (p<0.05). Ev kazası meydana gelen aileler arasında %57.3'ünde (n=102) anneler üniversite ve üstü eğitim almışken; ev kazası meydana gelmeyen ailelerin % 42.5'inde (n=90) anneler üniversite ve üstü eğitim almıştı. Zehirlenme olayının meydana geldiği grupta evde yaşayan kişi sayısı (5.13 ±0.35) zehirlenme olayı yaşamayan evlerdeki kişi sayısından (4.44 ±0.07) istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksektir. Zehirlenme olayının meydana geldiği grupta evde yaşayan çocuk sayısı (3.13 ±0.35) zehirlenme olayı yaşamayan evlerdeki çocuk sayısından (2.29 ±0.06) istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksektir. Sonuç: Çalışmaya katılan ailelerin yarısından fazlası çocuklarının ev kazası geçirdiğini tecrübe etmişlerdi. Çocuklar hayatın başlarında olduğundan sağlıklarını korumaya yönelik her türlü girişim yapılmalıdır. Ebeveynlerin ev kazaları ve ev kazalarına karşı alınması gereken güvenlik önlemleri konusunda bilgi ve farkındalıklarını arttırmak için kitle iletişim araçlarının kullanılması önerilmektedir. Evde alınabilecek güvenlik tedbirleri ve bu tedbirlere karşın kazaların olması halinde yapabilecek ilk yardım uygulamaları konusunda aileleri bilgilendirmek gerekir. Anahtar Kelimeler: Çocukluk Çağı, Ebeveynler, Ev Kazaları, Yaralanma, Bilgi, Tutum
Esansiyel trombositemili hastalarda janus kinaz(JAK)-2 V617F ve kalretikülin(CALR) mutasyonu pozitif hastaların demografik ve klinik özelliklerinin karşılaştırılması
Amaç: Esansiyel trombositoz trombosit yüksekliği, kemik iliğinde megakaryositer seri artışı ve bazı mutasyonların eşlik ettiği miyeloproliferatif hastalıktır. Bu çalışmamızda janus kinaz(JAK)-2 V617F pozitif esansiyel trombositoz hastaları ve kalretikülin(CALR) pozitif esansiyel trombositoz hastalarını karşılaştırdık. Her iki grup arasında ne gibi farklılıklar olabileceğini inceledik. Metot: Çalışma janus kinaz-2 pozitif esansiyel trombositoz tanılı 50 hasta ve kalretikülin pozitif esansiyel trombositoz tanılı 50 hasta ile yapıldı. Toplam 100 esansiyel trombositoz tanılı hasta incelendi. Hastaların demografik bilgileri, laboratuvar verileri, görüntüleme sonuçları ve aldığı tedavi hastane kayıt sisteminden elde edildi. Bulgular: CALR+ hastalarının %60'ının kadın, %40'ının erkek; JAK2+ hastalarının %48'inin kadın, %52'sinin erkek olduğu belirlenmiştir(p=0,229). CALR+ hastalarının yaşlarının ortalaması 51,88 ± 17,41, JAK2+ hastalarının yaşlarının ortalaması ise 59,20 ± 15,87 olarak belirlenmiştir. CALR+ hastaları ile JAK2+ hastaları arasında yaş açısından istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (t=-2,197; p<0,05). CALR+ hastalarının yaşlarının JAK2+ hastalarına göre daha düşük olduğu saptanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre; CALR+ hastalarının %28'inde, JAK2+ hastalarının %20'sinde splenomegali görüldüğü belirlenmiştir(P=0,349). Araştırmada yer alan CALR+ hastalarının mutasyon tipleri değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre; CALR+ hastalarının %6'sında CLAMP-1, %2'sinde CLAMP-2, %50'sinde Tip-1, %40'ında Tip-2 ve %2'sinde DEL-1 mutasyon görüldüğü belirlenmiştir. CALR+ hastalarının %2'sinde lösemiye dönüşüm mevcut olduğu belirlenmiştir. Ancak JAK2+ lösemiye dönüşüm olmadığı saptanmıştır(P=1,00). CALR+ hastalarının %18'sinde, JAK2+ hastalarının %4'ünde miyelofibrozise dönüşüm mevcut olduğu belirlenmiştir(X2=5,005; p=0,025). CALR+ hastalarında miyelofibrozise dönüşüm görülme oranlarının JAK2+ hastalarına göre daha yüksek olduğu saptanmıştır. CALR+ hastalarında kanama görülmezken JAK2+ hastalarının %4'ünde kanama görüldüğü belirlenmiştir(P=0,495). CALR+ hastalarının %8'inde, JAK2+ hastalarının %20'sinde tromboz görüldüğü belirlenmiştir(P=0,084). Hastaların hemoglobin değerlerinin ortalaması CALR+ hastalarında 13,49 ± 1,63 g/dL, JAK2+ hastalarında 14,26 ± 1,65 g/dL olarak belirlenmiştir(t=-2,363; p<0,020). CALR+ hastalarının hemoglobin değerlerinin JAK2+ hastalarına göre daha düşük olduğu saptanmıştır. Hastaların lökosit değerlerinin ortalaması CALR+ hastalarında 10,33 ± 3,38 10³/uL, JAK2+ hastalarında 14,30 ± 5,59 10³/uL olarak belirlenmiştir(Z=-4,282; p=0,000). CALR+ hastalarının lökosit değerlerinin JAK2+ hastalarına göre daha düşük olduğu saptanmıştır. Hastaların trombosit değerlerinin ortalaması CALR+ hastalarında 1023,10 ± 452,98 10³/uL, JAK2+ hastalarında 947,94 ± 355,31 10³/uL olarak belirlenmiştir(p=0,0537). Sonuç: CALR mutasyonlu ET'li hastaların, JAK2V617F mutasyonlu ET'li hastalarda tercih edilen eritropoezin aksine, megakaryopoezi destekleyen bir fenotip sergilediğini göstermektedir. CALR pozitif ET hastaları, JAK2 V617F pozitif ET hastaları ile karşılaştırıldığında daha yüksek trombosit sayısı, daha düşük hemoglobin ve lökosit sayısına sahip olduğu tespit edildi. CALR mutasyonunun yüksek trombosit sayısını içermesine rağmen, bu hastaların tromboz riski nispeten düşüktür. Sonuç olarak, CALR mutasyonlu ET, nispeten genç bireyleri etkileyen ve belirgin şekilde yüksek trombosit sayısı, ancak nispeten düşük trombotik risk ile karakterize edilen bir MPN'dir. Sonuç olarak CALR mutasyonlu ET, biyolojik, hematolojik ve klinik özellikler açısından JAK2 V617F ET'den önemli ölçüde farklı görünmektedir ve bu bizim çalışmamızda da gösterildi. Anahtar Kelimeler: Esansiyel trombositoz, janus kinaz-2 v617f, kalretikülin
Spontan korneal perforasyonlarda patch greft uygulamaları
Amaç: Spontan korneal perforasyon tanısı ile patch greft cerrahisi uygulanan hastalarda cerrahinin sonuçlarının değerlendirilmesi. Gereç ve Yöntem: Spontan korneal perforasyon tanısı konulan ve patch greft uygulanan 14 ile 88 yaş arası 40 hastanın 40 gözü retrospektif olarak incelendi. Hastaların preoperatif, postoperatif 1. gün, 1. hafta, 1. ay, 3. ay, 6. ay ve 12. ay muayene bulguları kaydedildi. Muayenede görme keskinliği, göz içi basıncı, Seidel testi, cerrahi sırasında kullanılan greft çapı, ek cerrahi ihtiyaç, keratit ve enfeksiyon gelişip gelişmediği ve fitizis bulbi varlığı incelendi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 40 hastanın yaş ortalaması 67,03±15,99 (14-88) yıl idi. Hastaların 20'si (%50) erkek, 20'si (%50) kadın idi. Kırk hastanın 40 gözüne patch greft uygulandı. Yirmi iki hastanın (%55) sağ gözüne, 18 hastanın (%45) sol gözüne cerrahi yapıldı. Ortalama görme keskinliğinin 1,97±0,17 LogMARseviyesinden 12. ayda 1,87±0,23 LogMAR düzeyine artış gösterdiği tespit edildi (p=0,002). On iki aylık takip süresince 3 hastada (%7,5) fitizis bulbi gelişti ve bunlardan 2 hastaya (%5) evisserasyon uygulandı. Üç hastada (%7,5) bakteriyel keratit, 2 hastada endoftalmi (%5), 6 hastada (%15) herpes keratit nüksü gelişti. Beş hastaya (%12,5) bir defa 2 hastaya (%5) 2 defa patch greft revizyonu yapıldı. Sonuç: Patch greft uygulaması spontan korneal perforasyonlarda tektonik bütünlüğü korumada etkili bulundu. Görme düzeyindeki artış istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Anahtar Kelimeler: Patch greft, glob bütünlüğü, spontan korneal perforasyon, kornea