Isıl işlemli ahşabın yanmaya karşı dayanımının arttırılması

Isıl işlemli ahşap keresteler alışveriş merkezi, villa, otel inşaatı gibi lüks yapılarda yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu amaçla daha çok ısıl işlem görmüş ayous, çam, dişbudak, ladin ve iroko ahşap malzeme tercih edilmektedir. Isıl işlemli ahşap malzemeler boyutsal stabilite, mantar-böcek dayanımı, düşük denge rutubet miktarı gibi önemli avantajlara sahiptir. Ancak ahşap yanabilen bir malzemedir. Ülkemizde ahşap sektöründe, bu malzemeler için yanmayı geciktiricilerin kullanılmasının önemi; 2023 yılında İzmir'de bir sitede ve 2025 yılında Kartalkaya'da bir otelde çıkan yangın sonrasında daha da artış göstermektedir. Ülkemiz yapı endüstrisinde ısıl işlemli ahşap ürünler yaygın olarak kullanılmakta olup bu ürünler dış ortam uygulamalarında üst yüzey maddeleri ile birlikte kullanılmaktadır. Ancak ahşap ve ahşap malzemenin dış ortam koşullarında daha dayanıklı hale gelmesini sağlayan üst yüzey koruyucular, malzemeyi yanmaya karşı dayanıklı hale getirememektedir. Bugün ülkemiz ahşap yapı endüstrisinin en önemli konularından biri de ısıl işlemli ahşabın yanmaya karşı dayanımının arttırılmasıdır. Bu çalışmada, belirtilen probleme yönelik bir çözüm önerisi araştırılmıştır. Bu çalışmanın amacı, dış ortam koşullarında yaygın olarak kullanılan ısıl işlemli çamın, fosfat esaslı bir yanmayı geciktirici madde ile muamele edilmesi ve ardından üst yüzey koruyucu maddeler kullanılarak dış ortamın bozundurucu faktörlerine ve yanmaya karşı dayanıklı hale getirilmesidir. Bu amaçla endüstriyel bir tesiste ısıl işleme tabi tutulan çam odunu örnekleri %5, %10, %17 ve %20 konsantrasyonlarda emprenye edilmiş, ardından dış cephe için geliştirilen yüzey koruyucu üst yüzey madde ile kaplanmıştır. Muamele edilen örneklerin yarısı AWPA E11 standardı esas alınarak yıkanma testine tabi tutulmuştur. Örneklerin yanmaya karşı dayanımı TS EN ISO 11925-2 standardına göre aleve doğrudan maruz kaldığında tutuşabilirlik seviyesinin belirlenmesi ile incelenmiştir. Test örnekleri, endüstriyel olarak uygulanan ticari bir yanma geciktirici maddesi ile işlenmiş referans örnekler ile kıyaslanmıştır Sonuç olarak, emprenye edilen tüm örneklerin kontrol örneklerine kıyasla yanmaya karşı dayanımı arttırdığı, tek başına üst yüzey işlem maddesinin çok fazla etki sağlamadığı, emprenye edilen gruplar içinde %17 konsantrasyonlu stok çözeltinin en iyi sonucu verdiği, konsantrasyon azaldıkça yanmaya karşı dayanımın azaldığı, emprenye edilen örnekler ile referans örnekler arasında önemli bir farklılık görülmediği ve hatta bazı parametreler açısından %17 konsantrasyonun referans maddeden daha iyi sonuçlar verdiği tespit edilmiştir. Nemli ve su ile temas eden kullanım yerleri için üst yüzey uygulaması ve emprenye işleminin birlikte kullanılması önerilmektedir.