İslam kenti sorunsalı : Bir eleştirel okuma

Kent modeli, belirli bir coğrafya ve/veya kültür alanına ait kentleri belirli bir ya da birkaçparametreyi esas alarak kolay kavranabilir bir sınıflandırma içinde betimlemek için üretilmişbir toplumbilimsel kalıp olarak tanımlanabilir. İslam kenti modeli de böyle bir amaçla inşaedilmiştir. Ancak, genel anlamda bu model, özellikle Arap dünyasındaki kentlerinincelenmesi için kullanılmıştır. Üstelik, araştırmacılarının geniş bir coğrafyayı tek bir başlıkaltında sınıflandırarak zengin bir çeşitliliğin yalın bir tek tipleşme içinde kavranmasına yolaçtıkları söylenebilir. Bu da kentsel araştırmalar için, en azından gerçekçi bir yaklaşımsayılamaz. Ayrıca, bu modeli oluşturma kaygısının sadece bilimsel bir yaklaşımaksaklığından ibaret olmadığı ve 19. yüzyıl kökenli oryantalist dünya kavrayışıyla yakındanilişkili olduğu da düşünülebilir. Bu nedenle tez içinde, Batı'nın İslam kenti kavramını vareden ilgisinin oryantalizm ile ilişkisi bir ana irdeleme ekseni olarak yer almıştır. Tezin amacı,bu modeli tanımlamaktan çok, modeli inşa etmeye yol açan ihtiyacın ne olduğunuaydınlatmaktır. Dolayısıyla, söz konusu modelin mevcut tanımları ele alınarak tarihiaraştırılmıştır. ?İslam kenti? modeline yönelik eleştirel yaklaşımlara da yine bu tarihselaraştırma kapsamında yer verilmiştir.Anahtar Kelimeler: Kent modeli, İslam kenti modeli, Oryantalizm