İşletmelerin tarihini anlamada kurum tarihi çalışmalarının potansiyel katkıları: 50 Yıl Dünden Bugüne Türk Hava Yolları (1933-1983) ve 75. Yılında Türk Hava Yolları (1933-2008) adlı kurum tarihi çalışmalarının analizi

Bu tez çalışmasının iki temel amacı bulunmaktadır. İlki, 50 Yıl Dünden Bugüne Türk Hava Yolları: 1933-1983 ve 75. Yılında Türk Hava Yolları 1933-2008 adlı eserler incelenerek Türk Hava Yolları A.Ş.'nin tarihsel gelişimini, eserlerde belirtilen tarihsel olaylar çerçevesinde ortaya koymaktır. Bu tarihsel gelişimde, eserlerde işletmenin yaşamını sürdürmesinde hangi önemli olayların belirtildiği değerlendirilecektir. Böylelikle Türk Hava Yolları A.Ş.'nin büyüme ve yaşamanı sürdürme konusundaki genel tarihsel süreci değerlendirilmiş olacaktır. İkinci amaç olarak da eserde yer alan ve Türkiye'de işletme tarihi açısından önemli olabileceği düşünülen değerlendirmelerin tespitini ortaya koymak hedeflenmektedir. Bu iki amaçla birlikte kurum tarihi çalışmalarının işletmelerin tarihini anlamada ne gibi katkılar sunacağı tartışılabilecektir. Türkiye'deki işletme tarihi yazını incelendiğinde ise bu kurum tarihi çalışmaları ile iletişim kurulmadığı görülmektedir. Özellikle Türkiye'deki yukarıda örnekleri sunulan kurum tarihi çalışmalarının Türkiye'deki işletmelerin tarihlerini anlamımızda ne gibi potansiyel katkılarının olabileceğinin yazında tartışılmadığı görülmektedir. Bu tez çalışması, Türkiye'deki işletme tarihi yazınında daha önce yapılmamış olan bu tartışmayı yapmaktır. Çalışmada doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada 50 Yıl Dünden Bugüne Türk Hava Yolları: 1933-1983 ve 75. Yılında Türk Hava Yolları 1933-2003 adlı eserler incelenmiştir. Araştırmanın hedeflerine uygun olarak bu eserler incelenirken iki temel konu üzerinde durulmuştur. İlki, eserlerde Türk Hava Yolları A.Ş.'nin kuruluş ve gelişimi temelinde işletmenin büyümesi ve yaşamını sürdürmesi modelini oluşturmaya çalışmaktır. Bu kapsamda eserlerde kuruluş ve gelişmeyle ilgili temel parametrelerin neler olduğu tespit edilmeye çalışılacaktır. Böylelikle, bir kurum tarihi çalışmasının işletmelerin büyüme ve gelişmeleriyle ilgili temel bir model ortaya koyup koyamayacakları değerlendirilmiştir. Araştırmanın ikinci temel konusu da Türk Hava Yolları A.Ş.'nin hem işletmecilik açısından kendisiyle ilgili hem de Türkiye bağlamıyla ilgili eserde ne gibi temel bilgilerin belirtildiğini tespit etmektir. Bu kapsamda işletmecilik ile ilgili olaylar (örn. Türk Hava Yolları A.Ş.'ye ilk yabancı ortağın ortak olması) ve Türkiye bağlamında işletmecilik ile ilgili olaylar (örn. Türkiye'deki ekonomi politiğinin değişiminin Türk Hava Yolları A.Ş.'ye yansıması) ayrı ayrı tespit edilmiş ve değerlendirilmiştir. Çalışmanın yaygın etkisi akademik etkisine dayalıdır. Türkiye'de çok fazla sayıda kurum tarihi çalışması olmasına rağmen bu kurum tarihi çalışmalarının işletmelerin tarihini anlamımızda ne gibi potansiyel katkıları olduğu tartışılmamıştır. Bu tez çalışması bu tartışmayı yaparak işletme tarihi araştırmalarında bir kaynak olarak kullanılabilecek kurum tarihi çalışmalarının ne gibi potansiyeller barındırdığını ortaya koymaya çalışmıştır.