İstanbul ili sınırlarında hizmet veren özel huzurevlerinde kalan yaşlılarda depresyon, anksiyete, somatizasyon, yaşam kalitesi ve algılanan sosyal destek düzeyinin huzur evinde kalmayan bir grup yaşlı ile karşılaştırılması

ÖZET Amaç: Bu araştırmanın temel amacı, huzurevinde kalan ve kalmayan yaşlılarda depresyon, anksiyete, somatizasyon, yaşam kalitesi ve algılanan sosyal desteğin karşılaştırılması ve ikincil amaç olarak yaşlılarda algılanan sosyal destek ile yaşam kalitesinin depresyon, anksiyete, somatizasyon ve sosyodemografik verilerle ilişkisinin araştırılmasıdır. Yöntem: Bu çalışma; Aralık 2013- Mayıs 2014 tarihleri arasında İstanbul'daki bir grup özel huzurevinde kalan ve araştırmaya katılmayı kabul eden yaşlılarla, İstanbul il sınırları içinde yaşayan ve herhangi bir huzurevinde kalmayan ve araştırmaya katılmayı kabul eden yaşlılarla gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya katılanlara sosyodemografik veri formu, Yaşlılar için Depresyon Ölçeği, Beck Anksiyete Ölçeği, Bedensel Duyumları Abartma Ölçeği, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği ve D.S.Ö.Yaşam Kalitesi Ölçeği (WHOQOL-Bref) sorularını içeren anket formları yüz yüze görüşme yöntemi ile uygulanmıştır. İstatistiksel analizde Pearson Ki-Kare testi, Student t testi, Pearson korelasyon analizi, ANCOVA kullanılmıştır. Bulgular: Bu çalışmada huzur evinde kalan yaşlılarda kontrol grubuna göre depresyon puanları daha yüksek, anksiyete, algılanan sosyal destek ve yaşam kalitesinin fiziksel ve ruhsal alt boyutları daha düşük bulunmuştur; kontrol grubunu oluşturan yaşlılar huzur evinde kalan yaşlılara göre daha yüksek oranda sosyal destek aldıklarını bildirmişler; her iki grupta da somatizasyon ile algılanan sosyal destek ve yaşam kalitesi arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır; her iki grupta algılanan sosyal destek arttıkça genel olarak yaşam kalitesi artmaktadır; her iki grupta da depresyon ile algılanan sosyal destek ve yaşam kalitesi arasında ters yönlü anlamlı düzeyde ilişki bulunmuştur. Tartışma: Huzurevinde kalan yaşlıların depresyon, puanlarının yüksek, algılanan sosyal desteğin ve yaşam kalitesinin fiziksel ve ruhsal alt boyut puanlarının düşük bulunması literatürle uyumlu bir bulgudur. Huzurevi sakinlerinin ruhsal durumlarına ilişkin gerekli tedavi ve koruma tedbirlerinin oluşturulmasında geniş örneklemli epidemiyolojik çalışmalar daha iyi ışık tutacaktır. Anahtar Kelimeler: Huzurevi; depresyon; anksiyete; somatizaston; algılanan sosyal destek; yaşam kalitesi.