İstanbul ili Sultanbeyli ilçesi sıfır atık sisteminin kurulması

Artan nüfus ve kentleşmeyle değişen yaşam standartları ile birlikte toplumların refah seviyelerinin yükselmesi, tüketim alışkanlıklarının değişmesi ve taleplerin artmasına sebep olmaktadır. Bu bağlamda satın alma gücündeki artış ve gelişen teknoloji atık miktarlarını giderek arttırmaktadır. Atık kavramı herhangi bir üretim ve tüketim faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan, istenmeyen faydasız maddeler olarak tanımlanır. Atıklar atık yönetimi hiyerarşisine göre yönetilmektedir. Atık yönetim hiyerarşisine göre önce atıkların oluşumunun önlenmesi, oluşumu engellenemeyen atıkların kaynağında azaltılması, kaynağında azaltılamayan atıkların yeniden kullanılması tercih edilmektedir. Sonraki basamaklarda ise geri dönüşüm ve enerji geri kazanım tercih edilmekte, en son olarak bertaraf yöntemi seçilmektedir. Küresel çapta atıklarla mücadele edilirken, dünyada toplumun artan çevre bilinci ile birlikte çevre koruma politikalarına yönelim artmaktadır. Sıfır atık kavramı bu faaliyetler sonucunda meydana gelen atık türlerinin oluşumunu engellemek, israfı önlemek, doğal kaynakların verimli kullanılmasını sağlamak, atıkları kaynağında ayrıştırmak, atıkların geri kazanımını sağlayarak ekonomiye döndürülmesi yaklaşımıdır. Son yıllarda tüm dünyada önemli bir atık yönetim modeli olan 'Sıfır Atık Yönetim' modeli araştırılarak sıfır atık ve sıfır atık yönetimi kavramları ele alınmıştır. Döngüsel ekonomi yaklaşımında ise atık olarak tanımlanan maddeler, ham madde kaynağı olarak üretim aşamalarında tekrar kullanılmak üzere ekonomiye yeniden kazandırılmaktadır. T.C. Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından atıkları kontrol altına alarak daha temiz bir dünya ve sürdürülebilir bir yaşam için 2017 yılında "Sıfır Atık" projesine adım atılmıştır. Bakanlık bünyesinde başlayan bu proje öncelikle resmi kurumlarda başlatılmıştır. Proje kapsamında bakanlığın en büyük paydaş kurumlarından biri olan belediyelerde atık oluşumu olabildiğince engellenmiş, atıkların türlerine göre toplanması ve atıkların geri dönüşümlerinin yapılması sağlanmıştır. Yapılan bu çalışmada pilot çalışma yeri olarak İstanbul ilinin Sultanbeyli ilçesi belirlenmiştir. Sultanbeyli ilçesine ait sıfır atık yönetim sisteminin kurulması ve yürütülmesi çalışmaları incelenmiştir. Nüfus yoğunluğu göz önünde tutularak atık miktarları ve türleri hakkında bilgiler edinilmiştir. Ayrıca sürdürülebilir bir çevre için atık yönetimi kapsamında yapılan çeşitli AB çalışmaları incelenmiştir. Atık sektörü özelinde Ülkemizde ve dünyada yaşanan gelişmelerin atık yönetim sistemine etkileri değerlendirilmiştir.