İstatistiksel ve bulanık nitel kalite kontrol grafiklerinin karşılaştırılması

İstatistiksel kalite kontrol (İKK), süreçten elde edilen hizmet veya ürünlerin standartlara, müşteri beklentilerine ve spesifikasyonlara uygun olup olmadığını kontrol eden istatistiksel yöntemler topluluğudur. En iyi bilinen IKK yöntemi kalite kontrol grafikleridir (KKG). KKG'leri bir ürüne ilişkin kalite karakteristiğinin (ortalama, standart sapma vs) kabul edilebilir sınırlar içerisinde kalıp kalmadığını kontrol eden ve bu sınırları aşması durumunda uyarı veren grafiksel bir yöntemdir. KKG'ler nicel ve nitel olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Bu iki kategori arasındaki temel fark, nicel KKG'leri ürünün standart sapma, ortalama ve aralık gibi ölçülebilir özelliklerini göz önüne alırken, nitel KKG'lerin de ölçülemeyen özellikleri göz önüne almasıdır. Her iki kategori içinde temel istatistiksel varsayım, süreçten elde edilen örneklerin normal dağılıma uymasıdır. Ancak gerçek uygulamalarda, örneklerin bu varsayımı sağlaması oldukça zordur. Bunun dışında, bu grafiklerin kullanılabilir olması için örneklerdeki gözlemler kesin olmak zorundadır. İstatistiksel KKG'lerin bu tür dezavantajlarını ortadan kaldırmak için son zamanlarda bulanık KKG'ler kullanılmaya başlanmıştır. Bulanık KKG'ler belirsiz ve eksik veriyi ele alabilme yeteneğine sahip bulanık küme teorisine dayanmaktadır. Bulanık KKG'lerde temel mantık, kontrol limitlerinin bulanık sayı olarak elde edilmesine izin vermesidir. Bulanık KKG'ler şu ana kadar birçok çalışmada kullanılmıştır. Ancak istatistiksel ve bulanık KKG'lerin performanslarını simülasyon çalışması yoluyla karşılaştıran bir çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışma, nitel istatiksel ve bulanık KKG'lerin performanslarının simülasyon çalışması yoluyla karşılaştırmayı amaçlamaktadır. Bu amaca yönelik olarak, sürecin kontrol altında ve kontrol dışı olduğu durumları göz önüne alan simülasyon çalışması gerçekleştirilmiştir. Yapılan analizler sonucunda, nitel bulanık KKG'lerin en iyi performansı sağladığı görülmüştür.