Isıtılmış kompozitlerle simante edilen indirekt inley restorasyonların gap oluşumu ve kırma dayanımının in vitro olarak değerlendirilmesi

Bu tez çalışmasının amacı, ısıtılmış kompozitler ve geleneksel rezin siman ile simante edilen, CAD/CAM ile üretilmiş indirekt inley restorasyonların gap (boşluk) oluşumunun, direkt kompozitlerle restore edilen dişlerle karşılaştırmalı olarak incelenmesi ve üretilen tüm restorasyonların kırma dayanım değerleri ve kırık tiplerinin doğal dişlerle karşılaştırmalı olarak incelenmesi ve değerlendirilmesidir. Örneklerin hazırlanması için benzer boyutlarda, herhangi bir çürük, çatlak ya da hipoplastik defekt içermeyen, ortodontik ya da periodontal nedenlerle çekim endikasyonu konulmuş 50 adet insan büyük azı dişi seçildi ve her grupta 10 örnek olmak üzere rastgele 5 gruba ayrıldı. Standart inley preparasyonu sonrası Grup 1'deki indirekt restorasyonlarının simantasyonu için dual-cure rezin siman Bifix Hybrid Abutment (VOCO GmbH, Cuxhaven, Almanya) kullanıldı. Grup 2'de simantasyon için VisCalor® ön ısıtmalı kompozit (VOCO GmbH, Cuxhaven, Almanya), üretici talimatlarına göre 30 saniye ısıtılıp kullanıldı. Grup 3'te simantasyon için Filtek One Bulk-Fill Kompozit (3M/ESPE, St. Paul, ABD), VisCalor® Dispenser (VOCO GmbH, Cuxhaven, Almanya) kullanılarak ısıtılarak uygulandı. Grup 4'teki kaviteler direkt rezin kompozit Filtek Z250 (3M/ESPE, St. Paul, ABD) ile inkremental yöntem kullanılarak restore edildi. Grup 5'teki örnekler, kavite açılmadan doğal halinde tutuldu. Çekilen dişler temizlendikten sonra deney aşamasına kadar önce kloramin-T trihidrat solüsyonunda daha sonra da distile su içerisinde saklandı. Basamaklardan biri minede (mine-sement birleşiminin 1-1,5 mm üzerinde), diğeri dentin üzerinde (mine-sement birleşiminin 1-1,5 mm altında) olacak şekilde standardize edilmiş Sınıf II MOD inley kaviteleri hazırlandı. Kavitelerin boyutları oklüzal istmusta 4.0 mm genişliğinde ve 3-3.5 mm derinliğinde, proksimal basamaklarda 5.0 mm genişliğinde hazırlandı. Proksimal basamakların aksiyal pulpa duvarlarına doğru olan derinliği 1.5 mm'dir. Kavite boyutlarının ölçümü için periodontal sond kullanıldı. Kavite duvarları 10 ila 12 derece açılı koniklik elde edilecek şekilde su soğutması altında elmas frezler kullanılarak hazırlandı. İç nokta ve çizgi açıları yuvarlatılıp, mine kenarlarına bizotaj yapılmadan, butt-joint tasarımında hazırlandı. Dişler üzerinde dijital ölçüler alınıp CAD-CAM aracılığıyla rezin nano-seramik bloklar (Grandio Blocs, VOCO GmbH, Cuxhaven, Almanya) kullanılarak indirekt restorasyonlar üretildi ve simante edildi. Tüm dişler, 30 saniye bekleme süresi ve 10 saniye transfer süresi ile 5°C ile 55°C arasında 10.000 döngü olacak şekilde SD Mechatronik Termocycler THE-110 (Feldkirchen-Westerham, Almanya) kullanılarak ısıl döngüye tabi tutuldu. Daha sonra örnekler çiğneme simülatörüne (CS-4.2; SD Mechatronik, Feldkirchen-Westerham, Almanya) yerleştirilip oda sıcaklığında (23 ± 1°C) ve %100 nemde 50.000 döngüye (100 N ve 1.7 Hz) tabi tutuldu. Micro-CT ile gap oluşumu analizi mikrotomografi sistemi SkyScan 1174 (Skyscan, Kartuizersweg, Kontich, Antwerp, Belçika) ile yapıldı. Micro-CT analizi ile numuneler üzerinde herhangi bir bozulma olmayacağı için numuneler üniversal test cihazına (instron) yerleştirilerek, dişlerin santral fossalarına 0,5 mm/sn hızla uygulanan 5 mm çapındaki çelik bilye yardımıyla kırıldı. Kırma dayanım değerleri Newton (N) cinsinden ölçüldü. Kırılan numuneler ışık mikroskobu (SMZ1000, Nikon, Japonya) ile x0.8 büyütme kullanılarak incelenip fotoğraflandı ve kırık tiplerine göre sınıflandırıldı. Gap oluşumu analizi ve kırma dayanımı analizi için normalliğe Shapiro Wilks, varyans homojenliğine Levene testi ile bakıldı. Gruplar arası fark tek yönlü varyans analizi (One way ANOVA) ile belirlendi. Farklılığı yaratan grup Tukey testi ile belirlendi. Gap oluşumu analizinde M (mezial) değerleri içerisinde en yüksek değer (mm3) Grup 3'te (0,572±0,326), en düşük değer (mm3) Grup 1'de (0,162±0,044) gözlendi. D (distal) değerleri içerisinde tüm gruplar istatistiksel olarak benzer gap oluşumu değerlerine sahiptir (p>0.05). Grup 2 ve Grup 3'te M ve D değerleri istatistiksel olarak benzerdir (p<0.05). Kırma dayanımı analizinde en yüksek değer (Newton) Grup 5'te gözlendi (2905,15±492,69). Tip 4 kırıklar %40 oranla en çok Grup 1'de gözlendi. Sadece restorasyonun dahil olduğu hafif tipteki tip 1 kırıklar %60 oranla en çok Grup 3'te gözlendi. Isıtılmış kompozit VisCalor (VOCO GmbH, Cuxhaven, Almanya), indirekt restorasyonların simantasyonunda kullanıldığında geleneksel rezin simanla benzer performansı göstermiş olup alternatif bir simantasyon ajanı olarak kullanımı önerilebilir.