İzmir bölgesinde yetişen kantaron (Hypericum perforatum) bitkisindeki uçucu bileşenlerin tayini

Sarı kantaron, doğal olarak yetişmekte olan ve içerdiği sekonder metabolitler açısından oldukça zengin olan aromatik bir bitkidir. Bu lisansüstü tez çalışmasında, İzmir'in Ödemiş ve Seferihisar bölgelerinde yetişmekte olan sarı kantaron bitkisinin çiçek ve yaprak kısımlarındaki uçucu bileşenlerin tayini amaçlanmıştır. Sarı kantaron bitkisinde bulunan uçucu bileşenler tepe boşluklu katı faz mikroekstraksiyon ve su buharı destilasyon yöntemleri kullanılarak ekstrakte edilmiş ve ardından gaz kromatografisi/kütle spektrometresi cihazı ile analizleri gerçekleştirilmiştir. Tepe boşluklu katı faz mikroekstraksiyon yöntemi ile Seferihisar bölgesine ait sarı kantaron bitkisinin çiçek ve yaprak kısmında 62 ve 70 adet pik ve Ödemiş bölgesine ait bitkide ise 64 ve 90 adet pik tanımlanmıştır. Su buharı destilasyonu yöntemiyle tanımlanan pik sayıları, Seferihisar'a ait sarı kantaron bitkisinin çiçek ve yaprak kısmında 13 ve 29 adet ve Ödemiş bölgesine ait bitkinin çiçek ve yaprak kısmında ise 16 ve 33 adet olarak bulunmuştur. Katı faz mikroekstraksiyon yöntemi ile tanımlanan bileşik gruplarından seskiterpen ve seskiterpenoidler, diğer terpen gruplarına göre daha fazla tanımlanmış pike sahiptir ve alan yüzdeleri daha yüksektir. Katı faz mikroekstraksiyon yöntemi ile tanımlanan alan yüzdesi fazla olan bileşikler, α- pinene, β-pinene, (E)-caryophyllene, (E)-β-farnesene, γ-amorphene, cis-linalool oxide, trans-linalool oxide, α-humulene, (E)-β-ocimene, β-selinene, α-selinene, α-cyclocitral, trans-carveol, 2-methyldodecane ve 2-methyloctane olarak tanımlanmıştır. Su buharı destilasyonu yöntemi sonucunda alan yüzdesi fazla olan bileşikler ise eugenol, spathulenol, widdrol, longifolene, α-cedrene, thymol, α-ionene, trans-isoeugenol, α-terpineol ve nonacosane olarak tanımlanmıştır. Bitkinin yetiştirme koşulları, bitkinin kullanılan bölgesi ve kullanılan analiz yöntemin farklılığı bitkilerdeki kimyasal uçucu bileşenlerde gözlemlenen farklılıkların ana nedenlerinden olduğu bilinmektedir.