Kabul ve kararlılık terapisi temelli psikoeğitim programının üniversite sınavına hazırlanan öğrencilerin duygu düzenleme güçlüğüne ve bilinçli farkındalığına etkisi

Bu araştırmanın amacı Kabul ve Kararlılık Terapisi temelli psikoeğitim programının üniversite sınavına hazırlanan öğrencilerin duygu düzenleme güçlüğü ve bilinçli farkındalık düzeylerine etkisini incelemektir. Bu çalışmada ön test, son tez ve izleme testi modeline dayalı kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu İzmir'de özel bir ortaöğretim kurumunda üniversite sınavına hazırlanan 18 kadın, 6 erkek öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmada amaçlı örneklem kullanılmıştır. Araştırmaya katılan öğrencilerin yaş aralığı 17-21 arasında değişmektedir. Katılımcıların yaş ortalaması 18.2'dir. Çalışmada deney grubunda yer alan üyelere (5 kadın, 2 erkek) 8 oturumdan oluşan Kabul ve Kararlılık Terapisi temelli psikoeğitim programı uygulanmıştır. Kontrol grubundaki üyelere ise herhangi bir müdahalede bulunulmamıştır. Araştırmada verilerin toplanmasında Kişisel Bilgiler Formu, Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği ve Bilinçli Farkındalık Ölçeği kullanılmıştır. Psikoeğitim programının uygulanmasından 5 hafta sonra izleme testi uygulanmıştır. Veri analizi yapılırken deney ve kontrol grubunu kıyaslamak maksadıyla Mann Whitney U Testi kullanılmıştır. Çalışma grubunun tekrarlanan ölçümleri arasındaki farklılığı tespit etmek için Friedman İki Yönlü ANOVA Testi ve çalışma grubundan elde edilen veriler arasındaki farklılığı incelemek amacıyla Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi kullanılmıştır. Elde edilen bulgular incelendiğinde, Kabul ve Kararlılık Terapisi temelli psikoeğitim programının üniversite sınavına hazırlanan öğrencilerin duygu düzenleme güçlüğünü azalttığı fakat bu etkinin anlamlı olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Kontrol grubunun duygu düzenleme güçlüğü puanlarının ise manidar şekilde arttığı gözlenmiştir. İki grubun son test ve izleme test puanları karşılaştırıldığında deney ve kontrol grubunun duygu düzenleme izleme testi puanları arasında deney grubunun lehine anlamlı bir farklılık olduğu görülmüştür. Deney grubunun duygu düzenleme güçlüğü izleme testi puanları kontrol grubunun puanlarından anlamlı derecede daha düşüktür. Sonuçlar incelendiğinde, Kabul ve Kararlılık Terapisi temelli programın üniversite sınavına hazırlanan öğrencilerin duygu düzenleme güçlüğünü düşürdüğü ve sınav yaklaşırken duygu düzenleme güçlüğündeki muhtemel artışını engellediği söylenebilir. Bilinçli farkındalık değişkeni açısından bulgular ele alındığında ise, deney grubunun, müdahale sonrası puanlarında müdahale öncesi puanlarına göre anlamlı bir artış olduğu ve izleme testinde de bu farkı koruduğu tespit edilmiştir. Deney grubu ve kontrol grubunun bilinçli farkındalık son test ve izleme testi puanları karşılaştırıldığında deney grubu lehine anlamlı farklılık olduğu gözlemlenmiştir. Kontrol grubunun bilinçli farkındalık puanları incelendiğinde ön test, son test ve izleme testi arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır. Dolayısıyla, Kabul ve Kararlılık Terapisi temelli programın üniversite sınavına hazırlanan öğrencilerin bilinçli farkındalığını artırmada etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.