Kadın yöneticilerle çalışan öğretmenlerin ve yöneticilerin, kadın yöneticilerin yeterliklerine ilişkin görüşleri

Okul yöneticilerinin teknik, insancıl ve kavramsal yeterliklere sahip olmaları beklenir Teknik yeterlik, yöneticinin öğretim yöntem ve teknikleri, süreçleri ve işlemleri konusunda uzmanlığını gerektirir. İnsancıl yeterlik, birey ve grupları anlama ve güdüleme rolünü yerine getirmeyi gerektirir ve yöneticinin hem bire bir, hem de grup olarak insanlarla çalışabilme yeteneğini ifade eder. Kavramsal yeterlik de, okulu oluşturan bütün parçaları karşılıklı etkileşim içerisinde görebilme, eğitim alanındaki kuramsal gelişmeleri izleyebilme, kavrayabilme ve karşılaştığı örgün eğitim durumlarını bu kuramsal ve kavramsal bakış açısı ile değerlendirebilmeyi içerir. Araştırmanın amacı, kadın yöneticilerin teknik, insani ve kavramsal yeterliliklerine ilişkin saptamalarda bulunarak bu pozisyonlarda çalışan kadın yöneticilerin hem kendilerine ilişkin hem de beraber çalıştıkları öğretmenlerin beraber çalıştıkları kadın yöneticilerin yönetsel yeterliklere sahip olma yönündeki algılarını ortaya koymaktır. Araştırmanın veri toplama sürecinde 2012 -2013 eğitim-öğretim yılında Elazığ merkez ilçedeki okulöncesi, ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan ve kadın yöneticilerle çalışan 401 öğretmen ve kadın yöneticilerin görüşüne başvurulmuştur. 262 katılımcıya ait ölçek değerlendirmeye alınmıştır. Açımlayıcı faktör analizi sonucunda, ilgili alan yazına dayalı olarak yapılan sınıflama sonucu ölçeğin iki faktörlü olduğu belirlenmiştir. Bu boyutlar şunlardır: "insani yeterlikler" ve "kavramsal yeterlikler". Ölçekte teknik yeterlikler boyutuna ilişkin madde olmadığı için bu boyut ölçekte yer almamıştır. Elde edilen verilerin analizinde SPSS istatistik paket programı kullanılmıştır. Verilerin analizinde aritmetik ortalama, standart sapma, vb. betimsel istatistik tekniklerinin yanı sıra, katılımcıların frekans ve yüzdeleri hesaplanmıştır. Branş ve cinsiyet değişkenlerine göre dağılımın normal olduğu durumlarda bağımsız gruplar t testi, normal olmadığı durumlarda ise Mann Whitney U testi kullanılmıştır. Eğitim durumu ve görev yaptığı okul türü değişkenlerine göre yapılan karşılaştırmalarda da normal dağılımın uygunluk testi sonucuna göre dağılımın normal olduğu durumlarda tek yönlü Varyans Analizi (One-way ANOVA), olmadığı durumlarda ise Kruskal Wallis H testleri kullanmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular özetle şunlardır: 1. Öğretmenlerin, kadın yöneticilerin yeterlikleri adlı ölçeğin faktörlerine yönelik görüşlerinin; hem "insani yeterlikler" faktöründe hem de "kavramsal yeterlikler" faktöründe genellikle düzeyinde olduğu belirlenmiştir. 2. Kadın yöneticilerin öz yeterliklerine ilişkin görüşleri ile öğretmenlerin kadın yöneticilerin yeterliklerine ilişkin görüşleri, kavramsal ve insani yeterlikler faktörlerinde anlamlı bulunmamıştır. 3.Kavramsal yeterlikler faktörü ve ölçeğin tamamı cinsiyet değişkenine göre kadınlar lehine anlamlı bulunmuştur. 4. Öğretmenlerin Kadın Yöneticilerin Yeterlikleri Ölçeğine İlişkin Görüşlerinin Eğitim Durumları Değişkenine Göre gruplar arasında anlamlı farkın olmadığı görülmüştür. 5. Ölçeğin tamamı ve diğer alt faktörlerde sosyal bilimler branşındaki öğretmenler lehine anlamlı fark bulunmuştur. Benzeri konulardaki araştırmalar incelendiğinde branş bazında yapılan bir kıyaslamaya rastlanmamıştır. 6. Kadın yöneticilerin yeterlikleri ölçeğinin tamamında görev yapılan okul türü değişkenine göre öğretmenlerin görüşleri arasında anlamlı fark bulunmuştur. Bu fark anaokulunda görev yapan öğretmenlerle, ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan öğretmenler arasındadır. Anahtar Kelimeler: Yeterlik, Yönetici Yeterlikleri, Kadın Yönetici.