Kadınlarda bazı değişkenlere göre fiziksel aktivite engellerinin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, kadınların fiziksel aktivite yaparken karşılaştıkları engelleri belirlemek ve bu engellerin bazı demografik değişkenler (yaş, medeni durum, eğitim düzeyi, çalışma durumu vb.) açısından nasıl farklılık gösterdiğini incelemektir. Kadınların fiziksel aktiviteye katılımının kişisel, sosyal ve toplumsal açıdan önemli olmasına rağmen çeşitli fiziksel, psikolojik, sosyal ve çevresel faktörler nedeniyle sınırlanabilmektedir. Bu bağlamda, çalışmanın kadınların fiziksel aktiviteye katılımını etkileyen temel engelleri ortaya koyarak, bu alanda yapılacak müdahalelere ve politik önerilere katkı sağlaması amaçlanmaktadır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden genel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma grubunu, farklı yaş ve sosyoekonomik özelliklere sahip en az 503 kadından oluşan bir örneklem oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu" ile birlikte, Suraya ve arkadaşları (2013) tarafından geliştirilen ve Yurtçiçek ve arkadaşları (2018) tarafından Türkçeye uyarlanan, geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmış olan "Fiziksel Aktivite Engelleri Ölçeği" kullanılmıştır. Veri toplama süreci, ölçeğin çevrim içi ve/veya matbu formda katılımcılara ulaştırılması yoluyla gerçekleştirilmiştir. Toplanan verilerin analizinde, tanımlayıcı istatistiklere ek olarak değişkenler arasındaki ilişkileri ortaya koymak amacıyla uygun parametrik ve non-parametrik testler kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda, kadınların fiziksel aktiviteye katılımında en sık karşılaşılan engellerin kişisel (X̄=2,31±0,58), sosyal çevre (X̄=2,66±0,94) ve fiziksel çevre (X̄=2,39±0,87) faktörleri olduğu, toplam ölçek puanının ise (X̄=2,38±0,60) düzeyinde gerçekleştiği belirlenmiştir. Yaş değişkenine göre genç yetişkin kadınların fiziksel çevre engeli puanlarının (X̄=2,50±0,90), yetişkinlere (X̄=2,33±0,85) göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu (p<0,05) tespit edilmiştir. Ayrıca, çalışmayan kadınların toplam engel puanı (X̄=2,47±0,61), çalışan kadınlara göre (X̄=2,31±0,58) anlamlı şekilde daha yüksek bulunmuştur (p<0,01). Bu bulgular, kadınların fiziksel aktiviteye katılımında zaman yetersizliği, motivasyon eksikliği ve ailevi sorumlulukların öne çıktığını; yaş ve çalışma durumu gibi demografik değişkenlerin engel düzeylerini anlamlı biçimde farklılaştırdığını göstermektedir.