Kadınların nesneleştirmeyle başa çıkmak üzere geliştirdiği tüketim pratikleri

Beden imajına yönelik kaygılar global seviyede hem medyada hem de akademik çalışmalar çerçevesinde tartışılmaktadır. Kadın vücudunun nasıl olması gerektiğine yönelik mesajlar çocukluktan itibaren kadınlara, medya, aile ve toplum gibi kanallar aracılığıyla sürekli hatırlatılmaktadır. Bu mesajlara maruz kalan kadınlar bir süre sonra bu mesajları ve bu mesajların kadınları değerlendirilebilir bir nesneye indirgeyen bakış açısını içselleştirmeye başlamaktadır. Bu durum Nesneleştirme Kuramı kapsamında, kendini nesneleştirme fenomeniyle açıklanmaktadır. Nesneleştirici mesajların yaygın bir biçimde karşılaşıldığı bir mecra olan sosyal medya, özellikle görsel içerikler sunan Instagram gibi uygulamaların yardımıyla bu mesajları kadınlara aktaran bir aracı haline gelmiştir. Beslenme, spor yapma, bedenen iyi olma hali üzerine paylaşımlara odaklanan ve milyonlarca kadın tarafından takip edilen fitspiration hesapları bu çerçevede araştırma tasarımına dahil edilmiştir. Literatür, bu tip hesapların nesneleştirici özellikler barındırdığını, kadınların bu hesaplar nedeniyle kendi bedenlerine yönelik negatif tutum geliştirdiğini göstermektedir. Mevcut araştırma, fitspiration hesaplarının, takipçileri üzerinde yarattığı baskıyı ve bu baskıyla başa çıkmada başvurulan yöntemleri tüketici davranışlarını merkeze alarak ortaya çıkarma amacındadır. Bu amaçla, yaşları 19-24 arasında değişen ve farklı bedensel özelliğe sahip 14 kadınla derinlemesine mülakat yapılmıştır. Araştırma sonuçları, kadınların bu hesaplar sebebiyle kendi bedenlerini, takip ettikleri etkili kişilerle yoğun bir biçimde kıyasladıklarını, bu kıyas neticesinde kendilerini beğenmediklerini ya da bedenen yeterince iyi olmadıklarına inandıklarını göstermektedir. Bu hislerle başa çıkmak amacıyla kadınların, bedenlerine yönelik değişim yaratma çabası içine girdikleri görülmektedir. Bu değişimi sağlarken direkt çözüm ve benliğin sembolik olarak tamamlanması seçenekleri öne çıkmaktadır. Direkt çözüm çabalarında bedeni gerçekten değiştirmeye yönelik adımlar bulunmaktadır. Bu kapsamda kişiler, beslenmeye yönelik satın alımlarını farklılaştırmakta, farklı kanallar aracılığıyla spor yapmaya çalışmaktadırlar. Sembolik arayış içinde olanların ise etkili kişilerin tanıttığı spor giyim ürünlerine yönelik yüksek bir ilgisi bulunmaktadır. Her iki çözüm yöntemi de ekonomik maliyetler barındırdığından katılımcılar bu durumla alakalı bazı tedbirler almaktadır. Söz konusu tedbirler, tüketim davranışlarıyla beraber tartışılmıştır. Vücudu değiştirmenin en kısa yolu olarak kabul edilen estetik operasyon ise fitspiration takipçileri arasında başvurulan ya da başvurulması düşünülen bir seçenek değildir. Anahtar Kelimeler: Sosyal medya, Instagram, Beden imajı, Nesneleştirme Kuramı, Tüketici davranışları, Tüketimle aracılığıyla başa çıkma stratejileri