Kamu binalarında giriş hacminin biçimlenmesi

Mekânsal boyutta girişler, sınırdaş iki uzam arasındaki geçişken bağlantıyı kurmaktadır. Mimari yapının çevre ile ilişkisinde; dıştan içe - içten dışa bağlanmaya dair olan bu geçişken bağlantı, ayırıcı ve birleştirici nitelikte denetimli bir geçit yaratmaktadır. Bu denetimli geçit, yapının içinde ve dışında gelişerek geniş ölçekli bir "giriş mekânı" olarak ifade edilen, mimari bütünün işlevsel ve anlamsal düzeydeki iletilerinin önizlemesini sunan önemli bir parçasını oluşturmaktadır. Bu bağlamda; giriş mekânı, merkezi yönetime bağlı olarak yasal düzenlemelerin tanıdığı kamusal sorumluluğun yürütülmesine dayalı işlev gören kamu binalarının amacının, resmi kimliğinin ve kamuya açıklık derecesinin çevreye aktarımında rol oynamaktadır. Giriş mekânının bu rolleri üzerinden şekillenen tez çalışmasında, kamu binalarındaki girişlerin üstlendiği fonksiyon ve anlamsal içeriğin biçimsel yansımalarını irdelemek amaçlanmıştır. Bu doğrultuda; nitel araştırma yöntemi kullanılarak mimarideki giriş mekânını tanımlayan kavramların kuramsal temelleri ve tarihsel izleği araştırılmıştır. Elde edilen bulguların takibinde, kamu binalarındaki giriş mekânının biçimlenişinde etkin olan ölçütler için nitel araştırma yöntemine dayalı betimsel analiz tekniğinin ana temaları belirlenmiştir. Temaların belirlenmesi, giriş mekânının "faydacı, koruyucu ve anlamsal" olarak nitelendirilen rollerinin kamu binaları özelinde değerlendirilerek "işlevsellik, erişilebilirlik ve anıtsallık" kavramları ile özdeşleştirilmesine dayanmaktadır. Belirlenen temaların altındaki giriş mekânının biçimlenişini etkileyen değerlendirme ölçütleri için yasal düzenlemelerden referans alınan ve mevcut örneklerle desteklenen literatür araştırması yapılmıştır. Çalışmanın sınırlılık alanı çerçevesinde "Çukurova Kalkınma Ajansı Binası, Tatvan Belediyesi Hizmet Binası ve Bitlis İl Özel İdare Binası" olmak üzere seçili kamu yönetim ve hizmet binalarının giriş mekânlarının biçimlenişi irdelenmiştir. Anahtar kelimeler: Giriş mekânı, kamu binası, işlevsellik, erişilebilirlik, anıtsallık