Kamu İhale Kurulu kararları çerçevesinde ihale iptal nedenleri ve çözüm önerileri

İdareler tarafından ihalelerin itirazsız tamamlanması, kamu kaynaklarının verimli kullanılmasına ve ihtiyaçların uygun koşullarda ve zamanında karşılanmasına olanak sağlamaktadır İhale sırasında hukuka aykırı işlem veya eylemlerden dolayı mağdur olduğunu veya zarar göreceğini iddia eden aday veya istekliler, kamu ihale kurumuna şikayette ve itirazda bulunabilmektedir. Kamu İhale Kurum, iddiaların hukukun temel ilkelerine aykırı olup olmadığını inceledikten sonra ihale sürecine ilişkin bir karar vermektedir. Belirli bir olayın soyut temel ilkeler çerçevesinde değerlendirilmesi, Kamu İhale Kurumunun çalışma ilkesinin temelini oluşturur. Bu nedenle idareler tarafından gerçekleştirilen her türlü idari işlemin kanunun temel ilkelerine aykırılığı nedeniyle şikayet konusu olabileceği ve ihalelerin iptaline yol açabileceği bilinmektedir. Türkiye'de kamu kurumları tarafından gerçekleştirilen ihalelerinin yüzde otuzu ihale saatinden sonra iptal edilmektedir. İtirazlar nedeniyle iptal edilen veya ertelenen mal ve hizmet ihaleleri idareyi ve dolayısıyla devleti ek maliyet ve külfetlere maruz bırakmaktadır. Herhangi bir nedenle iptal edilen ihale, öncelikle ihaleyi gerçekleştiren idarelerin ihtiyacının karşılanmasında gecikmelere neden olmakla birlikte, ihale sürecinde görev alan komisyon üyelerinin ihale sürecinde harcadıkları emek ve mesai çalışmaları ile istekli olarak ihaleye iştirak eden firmaların doğrudan ve dolaylı maliyetlerinin karşılıksız kalmasına sebebiyet vermektedir. Bu çalışma ile kamu ihale kurulu tarafından iptal edilen kararlar esas alınarak, ihalelerin iptaline neden olan etmenlere ilişkin ihlallerin, paydaşların yararlanabileceği şekilde tanımlanması ve sınıflandırılması ile literatüre katkı sağlanacaktır. Ayrıca bu sınıflandırmadan elde edilen bulgulardan hareketle, ihale sürecinde yer alan kişi ve kurumların benzer uygulamalardan dolayı karşılaşabilecekleri sorunların giderilmesi, azaltılması veya önlenmesi amacıyla öneriler ve değerlendirmeler yapılmaktadır. Çalışma kapsamında ihalelerin iptaline veya düzeltici işleme neden olan etmenlerin başında idari şartname, teknik şartname ve aşırı düşük açıklamanın yer aldığı görülmektedir.