Karaciğerin reperfüzyon hasarında uzak iskemik önkoşullama ve direkt iskemik önkoşullamanın etkinliği

ÖZETKaraciğerin reperfüzyon hasarında uzak iskemik önkoşullama ve direkt iskemikönkoşullamanın etkinliğiDr. Elvan Şahin, Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi, Anesteziyoloji ve ReanimasyonAD., İzmir.Şok, kardiyak arrest, turnike uygulamaları, karaciğerin major cerrahileri vetransplantasyon sonrası ortaya çıkabilen iskemi reperfüzyon hasarı hastalarda ciddi organyetmezliklerine neden olabilmektedir. Reperfüzyon hasarını azaltmak amacıyla kullanılanyöntemlerden biri iskemik önkoşullamadır. Bu amaçla hem uzak hem de direkt iskemikönkoşullama uygulanabilir. Karaciğerin iskemi reperfüzyon hasarında uzak ve direkt iskemikönkoşullamanın karşılaştırıldığı bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu deneysel çalışmada,ratlarda oluşturulan karaciğer iskemi reperfüzyon hasarına direkt ve uzak iskemikönkoşullamanın etkileri karşılaştırılmıştır.Her birinde yedi denek bulunan dört grup oluşturulmuştur. Sham grubunda (Grup 1)ratların batınları açılmış, protokol süresince başka işlem yapılmadan beklenmiştir. Grup 2: 25dk total karaciğer iskemisi sonrası 120 dk reperfüzyon, Grup 3: arka bacağa uygulanan üçdöngü iskemik önkoşullama sonrası karaciğerde iskemi reperfüzyon, Grup 4: tek döngükaraciğer iskemik önkoşullaması sonrası iskemi reperfüzyon gerçekleştirilmiştir. Tümgruplarda ratların anestezi süresi eşit tutulmuş, işlem sonunda ratlar sakrifiye edilmiş,karaciğer enzimleri için kan, malondialdehid düzeyleri ve histopatolojik inceleme içinkaraciğer doku örnekleri alınmıştır.Serum AST-ALT değerlerinin sham grubunda diğer üç gruba göre anlamlı düşükolduğu, Grup 3 de 4. ve 2. gruplara göre belirgin düşük olduğu saptanmıştır. Dokumalondialdehid düzeyleri sham grubunda anlamlı düşük bulunmuş, diğer gruplar arasında farksaptanmamıştır. Karaciğer histolojik hasar skoru da benzer şekilde sham grubunda diğergruplara göre ve 3. grupta 4. gruba göre anlamlı düşük olduğu saptanmıştır.Bu çalışmada uzak iskemik önkoşullamanın AST-ALT seviyeleri ve karaciğerhistolojik hasar skorunu iskemi reperfüzyon ve direkt iskemik önkoşullamaya göre azalttığıgösterilmiştir. Uzak iskemik önkoşullamanın, kolay uygulanabilir noninvaziv bir klinikyöntem olabileceği, bu iki yöntem arasındaki etkinlik ve etki mekanizmaları farklarınıaraştırmak için deneysel- klinik çalışmalara gereksinim olduğu kanaatine varılmıştır