Karadeniz kıyılarında dip trol ağlarına tesadüfen yakalanan kıkırdaklı balıkların bazı populasyon özellikleri

Kıkırdaklı balıklar, bazı türleri nesli gittikçe azalan, bazı türleri ise koruma altında bulunan, tüm dünya okyanusları ve denizlerinde olduğu gibi, Türkiye denizlerinin ekosisteminde ve besin zincirinde oldukça önemli bir yeri olan deniz canlılarıdır. Bu çalışma, Karadeniz'in Samsun ve Sinop kıyılarında 2023-2024 ve 2024-2025 av sezonlarında ticari balıkçı gemileri ile denize çıkılarak, dip trol ağlarına kazaen hedef dışı tür olarak yakalanan kıkırdaklı balık türlerinin balıkçılık biyolojisi ve populasyon dinamiği ele alınmıştır, Araştırma süresince gerçekleştirilen 174 dip trol ağı çekimi sonunda Karadeniz'de yaşayan dikenli vatoz (Raja clavata Linnaeus; 1758), rina balığı (Dasyatis pastinaca Linnaeus; 1758) ve mahmuzlu camgöz köpek balığı (Squalus acanthias Linnaeus; 1758) türlerinin kıkırdaklı balıklar olarak av aracına tesadüfen yakalandığı tespit edilmiştir. Dikenli vatoz ve rina balığının pozitif allometrik büyüme, mahmuzlu camgöz köpek balığının ise negatif allometrik büyüme gösterdiği belirlemiştir. Çalışma sonunda elde edilen verilerden, türlerin Von Bertalanffy Büyüme Denklememi (VBBD) parametreleri (L∞, K, to), ölüm oranları (Z, M, F) ve sömürülme oranları (E) tahmin edilmiştir. Türler için L∞, K, to değerleri sırasıyla 187,3 cm, 0,207 yıl-1, -2.47 yıl-1; 277 cm, 0,069 yıl-1, -2,89 yıl-1, 152,9 cm, 0,16 yıl-1, -2,18 yıl-1olarak hesaplanmıştır. Türlerin stoktan yararlanma (sömürülme) oranlarının oldukça yüksek olduğu saptanmıştır E değerleri sırasıyla 0,69, 0,61 ve 0,81 olarak tahmin edilmiştir. Araştırma sonuçları bu türler üzerine yapılan diğer araştırma bulguları ile karşılaştırılmıştır. Ayrıca dip trol ağına tesadüfî olarak yakalanan kıkırdaklı balık türlerinin korunması, sürdürülebilirliği, istemdışı avcılığının minimum düzeye indirilmesi ve uygulanabilecek metodolojiler konularında bazı önerilerde bulunulmuştur.