Karakoçan fay zonu'nun yapısal ve morfotektonik özellikleri

Bu çalışmada, Türkiye'nin en önemli tektonik yapılarından Kuzey ve Doğu Anadolu Fay Sistemlerinin doğuda kesiştiği Karlıova Üçlü Eklemi civarında gelişen neotektonik yapılardan biri konu edilmiştir. Tunceli Fay Sisteminin alt zonlarından biri olan Karakoçan Fay Zonu, kuzeybatıda Malatya Ovacık Fay Zonu ile güneydoğuda Doğu Anadolu Fay Sistemi arasında BKB-DGD doğrultulu uzanır. Çalışmada fay zonunun yapısal ve morfotektonik yapısının belirlenmesinde Landsat uydularına ait görüntüler ile sayısal yükseklik modeli verileri (SYM) ve uzaktan algılama yöntemleri kullanılmıştır. Bu verilerden fay zonunun, yaklaşık 110 km uzunluğunda ve 5-15 km genişliğinde yapısal bir unsur olduğu gözlenmiştir. Uydu görüntüleri ve SYM üzerinde fay zonu, güneydoğuda Altınoluk köyünün 3 km kadar doğusundan başlayıp kuzeybatıda Tunceli iline kadar izlenmektedir. Fay zonu boyunca çok sayıda morfotektonik unsur tespit edilmiştir. Haritalama çalışmalarında fay zonunun, uzunlukları 0.5 km ile 32 km arasında değişen, birbirine koşut-yarı koşut uzanımlı, yer yer sık aralıklı (100 m) çok sayıda fay ile temsil edildiği gözlenmiştir. Uydu destekli saha çalışmaları, fay zonunun 70 m ile 8.5 km arasında değişen kümülatif ötelenme değerlerine sahip olduğunu göstermiştir. Çalışma alanında fay zonu boyunca farklı lokasyonlarda kinematik analiz için toplanan veri setlerinden bölgede Geç Paleosen'den günümüze kadar beş farklı gerilme sisteminin egemen olduğu belirlenmiştir. Buna göre en yaşlı gerilme sistemi, Geç Paleosen- Erken Eosen aralığında yaklaşık KD-GB doğrultulu genişleme rejimidir. KB-GD doğrultulu sıkışma rejimi ile karakterize edilen ikinci aşama, Oligosen-Erken Miyosen aralığında başlayıp Geç Miyosen'de sonlanmıştır. Üçüncü aşama, Geç Oligosen-Orta Miyosen aralığında KB-GD doğrultulu genişleme rejimidir. Orta Geç Miyosen-Pliyosen de etkili olan dördüncü aşama, yaklaşık K-G yönlü sıkışma gerilmesidir. Beşinci aşama ise Pliyosen-Günümüz arasında, KD-GB doğrultulu sıkışmalı gerilme rejimidir. Morfometrik analizler, bölge morfolojisinin şekillenmesinde tektonik aktivitenin etkin rol oynadığını göstermiştir. Fay zonu boyunca devam eden deprem etkinliğinin fayın sismik yönden aktivitesinin devam ettiğini ve gelecekte orta büyüklükte deprem üretme potansiyelinin olduğunu göstermektedir.